III KK 589/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 kwietnia 2025 r.
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie W. S.
uniewinnionego z art. 216 § 1 k.k. i art. 212 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 11 kwietnia 2025 r.
wniosku obrońcy uniewinnionego o zasądzenie od oskarżyciela prywatnego
kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu kasacyjnym
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. i art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 1
k.p.k.
w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. oraz §
11 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22
października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r.,
poz. 1964 z późn. zm.)
p o s t a n o w i ł :
1. zasądzić od oskarżyciela prywatnego B. K. na rzecz
uniewinnionego W. S. kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia
złotych) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z
wyboru przed Sądem Najwyższym, tj. za sporządzenie i
wniesienie odpowiedzi na kasację;
2. nie uwzględnić wniosku w pozostałym zakresie
UZASADNIENIE
III KK 589/24
2
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniósł
kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt
IV Ka 119/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Myślenicach z
dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II K 194/22 (k. 3-15 akt SN).
Odpowiedź na ten nadzwyczajny środek zaskarżenia złożył obrońca
uniewinnionego W. S. (k. 19-22 akt SN).
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt III KK 589/24, Sąd
Najwyższy oddalił powyższą kasację jako oczywiście bezzasadną, jednocześnie
obciążając oskarżyciela prywatnego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego (k. 35 akt SN).
W dniu 26 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy
uniewinnionego W. S. , którym wniósł o zasądzenie na podstawie § 11 ust. 2 pkt 6
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie od oskarżyciela prywatnego na rzecz
uniewinnionego W. S. kwoty 1200 zł tytułem „obrony przed Sądem Najwyższym” (k.
40 akt SN).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części.
W myśl art. 626 § 2 k.p.k. jeżeli w orzeczeniu kończącym postępowanie nie
zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również gdy zachodzi konieczność
dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania
wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej
instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów
także referendarz sądowy właściwego sądu. Ponieważ sprawa toczyła się w
postępowaniu kasacyjnym, odpowiednie zastosowanie znajduje art. 637a k.p.k.
O ile w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2025 r. o
oddaleniu kasacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego jako oczywiście
bezzasadnej rozstrzygnięto o kosztach sądowych związanych z tym
postępowaniem (obciążono nimi oskarżyciela prywatnego, co znajduje umocowanie
w przepisach art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 i 3 k.p.k.), o tyle orzeczenie to – z
uwagi na brak stosownego wniosku – nie zawierało rozstrzygnięcia w przedmiocie
poniesionych przez oskarżonego wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z
III KK 589/24
3
wyboru w postępowaniu kasacyjnym. W. S. został w niniejszej sprawie
uniewinniony, zatem zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 632 pkt 1 k.p.k.
koszty procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego sąd zasądza od oskarżyciela
prywatnego (w przedmiotowej sprawie nie doszło do pojednania się stron).
Nie ulega wątpliwości, że do kosztów procesu zgodnie z treścią art. 616 § 1
pkt 2 k.p.k. należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w
sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Ich wysokość wynika z rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.; dalej:
rozporządzenie). W przedmiotowej sprawie nie mógł mieć jednak zastosowania
przywołany przez wnioskodawcę § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, gdyż kasacja
pełnomocnika oskarżyciela prywatnego została oddalona na posiedzeniu bez
udziału stron. Tymczasem wskazany przepis przewiduje stawki minimalne za
obronę przed Sądem Najwyższym, a zatem dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprawa
została rozpoznana na rozprawie lub jawnym posiedzeniu, w których uczestniczył
obrońca.
Jednocześnie zauważyć należy, że w rozporządzeniu brak jest określenia
stawki wynagrodzenia za sporządzenie „odpowiedzi na kasację”. Dlatego też,
respektując brzmienie § 20 rozporządzenia, który nakazuje wysokość stawek
minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustalać przyjmując za
podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju uznano, że
zastosowanie znajduje tu przepis § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, określający
stawki minimalne przewidziane dla czynności m.in. sporządzenia opinii o braku
podstaw do wniesienia kasacji (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 26 czerwca
2019 r. IV KK 372/18; postanowienie SN z dnia 29 września 2020 r., IV KK 603/19;
postanowienie SN z dnia 22 marca 2021 r., IV KK 574/20).
Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego właściwą kwotą, którą należało
zasądzić od oskarżyciela prywatnego B. K. na rzecz uniewinnionego W. S. tytułem
zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z wyboru przed Sądem Najwyższym, tj.
za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na kasację, była zgodnie z § 11 ust. 4 pkt
2 rozporządzenia kwota 720 zł. Stanowisko to implikowało wydanie rozstrzygnięcia
o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy uniewinnionego W. S. w pozostałym zakresie.
III KK 589/24
4
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy postanowił jak w części
dyspozytywnej postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
