III KK 319/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
Dnia 3 lipca 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 3 lipca 2025 r.
sprawy P. P.,
oskarżonego o popełnienie przestępstw z art. 157 § 2 k.k. i innych,
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej J. M.,
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie,
z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt IV Ka 1208/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Wadowicach,
z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II K 238/23
postanowił
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć oskarżycielkę posiłkową J. M. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego;
3. zasądzić od oskarżycielki posiłkowej na rzecz P. P. kwotę
300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów obrony z wyboru w
postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
P. P. został oskarżony to, że:
1. „w dniu 30 grudnia 2022 roku w miejscowości W., woj. […] wszedł do
nieruchomości J. M., która posiada dożywotnią osobistą służebność domu
III KK 319/25
2
zlokalizowanego w miejscowości W., os. […] i wbrew żądaniu jako osoby
uprawnionej nie opuścił przedmiotowej nieruchomości,
tj. o przestępstwo z art. 193 k.k. oraz to, że:
2. w dniu 30 grudnia 2020 roku w miejscowości W. woj. […], poprzez popychanie
oraz zadanie uderzenia w żebra spowodował u J. M. obrażenia w postaci
stłuczenia klatki piersiowej, okolica lewych żeber z miejscową bolesnością,
stłuczenie powłok brzucha z obecnością krwiaka powłok w trakcie hemolizy oraz
krwiaki ramienia lewego w fazie hemolizy, które naruszyły czynności narządu
ciała i rozstrój zdrowia na czas trwający nie dłużej niż siedem dni,
tj. o przestępstwo z art. 157 § 2 k.k.”
Sąd Rejonowy w Wadowicach wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt
II K 238/23
1. na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k. uniewinnił P.
P. od popełniania czynu zarzucanego mu w punkcie pierwszym aktu
oskarżenia,
2. na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k. umorzył
postępowanie wobec P. P. o czyn zarzucany mu w punkcie drugim aktu
oskarżenia z art. 157 § 2 k.k. wobec stwierdzenia, że jego społeczna
szkodliwość jest znikoma.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki
posiłkowej J. M., Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 12 września
2024 r., sygn. akt. IV Ka 1208/24, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł pełnomocnik oskarżycielki
posiłkowej zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie
przepisów postępowania, tj.:
1. „art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez wynikający z niedostrzeżenia
istoty zarzutów apelacji wywiedzionej imieniem oskarżycielki posiłkowej brak
ustosunkowania się w uzasadnieniu orzeczenia Sądu II instancji do zarzutu
odnoszącego się do błędnych ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego w
kontekście tego, że J. M. nie była osobą uprawnioną do wydania
oskarżonemu polecenia opuszczenia domu, co skutkowało przyjęciem przez
Sąd Rejonowy, że P. P. nie zrealizował znamion występku z art. 193 k.k. oraz
III KK 319/25
3
wadliwe przyjęcie, iż ww. zarzut apelacji jest nieprawidłowy, bowiem
apelujący de facto kwestionuje niezastosowanie art. 193 § 1 k.k., a zatem
obrazę prawa materialnego a nie błąd dokonanych w sprawie ustaleń stanu
faktycznego,
2. art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 92 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458
k.p.k. poprzez naruszenie zasad obiektywizmu, przekroczenia granic
swobodnej oceny dowodów i dowolną ocenę materiału dowodowego przez
Sądy obu instancji, a zwłaszcza zbagatelizowanie długotrwałego konfliktu
rodzinnego pomiędzy stronami eskalowanego i w istocie wywołanego przez
P. P., nadto faktu, iż w dacie zdarzenia nie zostało nawet zainicjowane
postępowanie spadkowe po zmarłej A. P., która przed śmiercią
sygnalizowała, iż jej wolą jest, aby oskarżony nie przebywał w domu
zajmowanym przez zmarłą wspólnie z dziećmi i rodzicami;
3. art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. poprzez uznanie za
prawidłowe rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie umorzenia
postępowania w sytuacji, kiedy społeczna szkodliwość czynu oskarżonego
była wyższa niż znikoma, nadto okoliczności jego popełnienia - fakt
skierowania agresji wobec osoby starszej, nadto byłego członka rodziny,
każą oceniać je jako karygodne”.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego
rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów
postępowania kasacyjnego, a to wydatków związanych z ustanowieniem
pełnomocnika z wyboru w toku postępowania przed Sądem Najwyższym według
norm prawem przepisanych.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Wadowicach oraz obrońca P. P. w
pisemnych odpowiedziach na kasację wnieśli o jej oddalenie, jako oczywiście
bezzasadnej. Nadto obrońca wniósł o zasądzenie od oskarżycielki posiłkowej na
rzecz oskarżonego kosztów zastępstwa adwokackiego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej jest oczywiście bezzasadna.
III KK 319/25
4
Odnosząc się do zarzut podniesionego w punkcie 1. kasacji to należy
stwierdzić, że brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że Sąd Okręgowy w
Krakowie wydając zaskarżony wyrok dopuścił się rażącego naruszenia przepisów
prawa procesowego tj. art. 433 § 2 k.k. i art. 457 § 3 k.p.k. i to w takim stopniu,
który mógł mieć istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. W toku kontroli
odwoławczej rozpoznano oba zarzuty apelacyjne, a więc obrazy przepisów
postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych, a Sąd w uzasadnieniu podał
czym kierował się wydając zaskarżone kasacją orzeczenie oraz dlaczego zarzuty i
wnioski sformułowane w apelacji uznał za niezasadne. Przede wszystkim Sąd
odwoławczy zaakceptował ocenę dowodów prowadzącą do poczynionych przez
Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego i skoro uznał je za prawidłowe, to słusznie
nie dopatrzył się w zachowaniu oskarżonego znamion występku z art. 193 k.k., tzw.
naruszenia miru domowego. Prawidłowo zaakceptował ustalenie Sądu I instancji,
że P. P. miał prawo wejść na II piętro domu zajmowanego na I piętrze przez
pokrzywdzoną i jej męża. J. M. przysługuje służebność osobista mieszkania
znajdującego się na I piętrze, natomiast cały dom stanowi własność dzieci
oskarżonego, który tego dnia był umówiony z synem O. po odbiór dokumentów.
Oskarżycielka posiłkowa nie była więc uprawniona do wydawania poleceń
oskarżonemu opuszczenia pomieszczeń, w których się znajdował. Obrońca nie
podważył natomiast w kasacji stanowiska Sądu odwoławczego w tym zakresie.
Sąd odwoławczy odniósł się również do zarzutów apelacyjnych (pkt 1c) i 2)
w zakresie czynu z punktu 2. aktu oskarżenia z art. 157 § 2 k.k. wskazując, że nie
znalazł żadnych podstaw do kwestionowania oceny społecznej szkodliwości tego
czynu i przyjęcia przez Sąd I instancji, że jest ona znikoma, a zatem nie stanowi ten
czyn przestępstwa. Sąd odwoławczy podkreślił, że P. P. został sprowokowany
przez J. M., spowodował u niej niewielkie obrażenia ciała, wskazując równocześnie
na rodzinny charakter konfliktu. Sąd Najwyższy zauważa, że w istocie w zakresie
tego czynu, co do którego zostało umorzone postępowanie na mocy art. 17 § 1 pkt
3 k.p.k. w kasacji nie został sformułowany żaden zarzut, który winien podlegać
rozpoznaniu na etapie postępowania kasacyjnego, a więc należy poprzestać na
tych stwierdzeniach. Przypomnieć bowiem należy, że kasacja jest nadzwyczajnym
środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego. W
III KK 319/25
5
tej sprawie, skoro Sąd Okręgowy w Krakowie utrzymał w mocy orzeczenie sądu I
instancji, to też nie mógł naruszyć przepisów postępowania karnego wskazanych w
zarzucie 2. Kasacji, bo ich nie stosował. Zarzut ten jest więc skierowany przeciwko
orzeczeniu Sądu Rejonowego w Wadowicach, podobnie jak zarzut 3. Kasacji,
którego treść wskazuje, iż w istocie jest to polemika kwestionująca ustalenia
faktyczne, co również nie jest dopuszczalne w kasacji.
Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o art. 636 § 1 k.p.k.
W niniejszej sprawie obrońca oskarżonego, w ramach jego obrony na etapie
postępowania kasacyjnego, sporządził odpowiedź na kasację, a więc wykonał
czynność procesową, za którą należy się oskarżonemu zwrot kosztów w wysokości
300 zł. Kwota ta, zgodnie z § 12 ust. 1 w zw. z § 11 ust. 2 pkt 6 i § 20
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800 ze zm.), stanowi 25 %
stawki minimalnej przewidzianej za obronę w sprawie, w której ta czynność ma być
dokonana, a więc od kwoty 1200 zł. Zauważyć należy, że sporządzenie odpowiedzi
na kasację nie zostało bezpośrednio określone w rozporządzeniu i dlatego należało
wysokość stawki należnej za tą czynność ustalić w oparciu o stawkę w sprawach o
najbardziej zbliżonym rodzaju.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
