III KK 203/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński
Dnia 29 maja 2025 r.
w sprawie A.C.
skazanego za czyny z art. 157 § 1 k.k. i art. 157 § 3 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k.
w zw. z art. 157 § 4 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 29 maja 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu
z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II Ka 272/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Nisku
z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 300/23,
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zwolnić skazanego A.C. od ponoszenia kosztów sądowych
postępowania kasacyjnego, wydatkami obciążając Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Nisku wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K
300/23, skazał A.C. za czyny z art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 2 k.k. (pkt I
III KK 203/25
2
wyroku) oraz art. 157 § 3 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 157 § 4 k.k. (pkt
II wyroku) na karę łączną roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na
wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30
godzin w stosunku miesięcznym (pkt III wyroku). Ponadto Sąd Rejonowy zasądził
od Skarbu Państwa kwotę 2952 zł tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie
małoletnich pokrzywdzonych w charakterze oskarżycieli posiłkowych (pkt IV
wyroku) oraz zasądził od A.C. na rzecz Skarbu Państwa część kosztów sądowych
w kwocie 6203,14 zł, zwalniając go od uiszczania pozostałych kosztów sądowych
(pkt V wyroku).
Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca A.C. oraz prokurator.
Obrońca skazanego A.C. we wniesionej przez niego apelacji sformułował zarzut
obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.
art. 624 k.p.k. poprzez niezwolnienie oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz
Skarbu Państwa kosztów sądowych oraz obrazy, w skutek dowolnej oceny
materiału dowodowego, prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu
przypisanego A.C. w pkt I wyroku, tj. art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 2 k.k.
„poprzez jego błędne zastosowanie”.
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, na skutek rozpoznania wniesionych w
sprawie apelacji, wyrokiem z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II Ka 272/24,
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: w pkt I ppkt 1 uznał A.C. za winnego
zarzuconego mu w pkt I aktu oskarżenia czynu, stanowiącego przestępstwo z art.
157 § 1 k.k. i skazał go za ten czyn na karę 1 roku pozbawienia wolności; w pkt I
ppkt 2 w miejsce orzeczonej wobec A.C. kary ograniczenia wolności orzekł karę 8
miesięcy pozbawienia wolności; w pkt I ppkt 3 za podstawę wymiaru kary łącznej
przyjął art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i orzekł wobec A.C.
karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie
zaskarżony wyrok utrzymał w mocy oraz orzekł o kosztach sądowych (pkt II i III
wyroku).
Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, zaskarżając je
częściowo - w zakresie pkt I - i zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego,
tj.:
III KK 203/25
3
„1. uchybienie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez wydanie wyroku (pkt I ppkt.l)
w sytuacji gdy czyn oskarżonego nie zawiera znamion czynu zabronionego (art 17
§ 1 pkt 2 k.p.k.);
2. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na
treść zaskarżonego wyroku tj. art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające
na nienależytym rozważeniu i nieprawidłowym ustosunkowaniu się do zarzutów
odwoławczych o których mowa w apelacji od wyroku Sądu I instancji, skutkujące
dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i ostatecznie obrazą prawa materialnego
wobec oskarżonego;
3. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na
treść zaskarżonego wyroku tj. art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k.,
polegające na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych (bez wskazania przyczyn,
które miały podważyć te ustalenia dokonane w postępowaniu przed sądem I
instancji) i rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść
oskarżonego.”
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi II instancji ewentualnie o uchylenie również
wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego prokurator wniósł o uznanie
kasacji za oczywiście bezzasadną i jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego A.C. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu
art. 535 § 3 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 519 k.p.k. kasacja strony jest nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu wydanemu
przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania przez ten sąd zwykłego środka
odwoławczego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że celem
postępowania kasacyjnego jest wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń
dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych
lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym a jednocześnie takich, które
III KK 203/25
4
miały istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia. Zasadnie podkreśla się
również, że możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest zatem ze wskazanych
wyżej powodów istotnie ograniczona. Postępowanie kasacyjne nie może więc
służyć temu, aby doszło do ponowienia zwykłej kontroli odwoławczej. W toku
takiego postępowania z założenia nie dokonuje się zatem kontroli poprawności
oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności i trafności dokonanych
ustaleń faktycznych oraz nie bada się współmierności orzeczonej kary (por. np.
postanowienia Sądu Najwyższego z: 21 września 2017 roku, IV KK 276/17; 10 lipca
2019 roku, II KK 210/19).
Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 1 kasacji, zauważyć należy,
że stanowi on w zasadzie powtórzenie zarzutu apelacyjnego polegającego na
obrazie prawa materialnego, tj. art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 2 k.k. Lektura
uzasadnienia wniesionej kasacji dowodzi bowiem, że obrońca skazanego upatruje
wskazane naruszenie w braku odniesienia się przez Sąd odwoławczy do tego, „że
przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności za czyn z art. 160 § 1 k.k.
wymagałoby ustalenia, że zachowanie oskarżonego spowodowało narażenie na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia”. Treść podniesionego
zarzutu i przedstawionej na jego poparcie argumentacji prowadzi zatem do
wniosku, że obrońca skazanego zupełnie pomija i ignoruje dokonaną w tym
zakresie przez Sąd odwoławczy zmianę kwalifikacji prawnej czynu polegająca na
przyjęciu, że skazany popełnił zarzucane mu w akcie oskarżenia przestępstwo z
art. 157 § 1 k.k. (pkt I ppkt 1 zaskarżonego wyroku). W tym stanie rzeczy stwierdzić
należy, że forsowanie apelacyjnej wersji w zakresie braku wystąpienia znamion
czynu zabronionego z art. 160 § 1 k.k. straciło całkowicie na aktualności, biorąc pod
uwagę to, że Sąd ad quem zmienił w tej części wyrok Sądu I instancji oraz że
kasacja jest środkiem skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu
wydanemu przez sąd odwoławczy. Podkreślić wyraźnie należy, że wskazane przez
autora kasacji wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, przy tak
przedstawionej argumentacji, świadczy tylko o pozorności zarzutu oraz jego
całkowitej i oczywistej bezpodstawności.
Przechodząc do zarzutu obrazy art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.,
to po pierwsze dostrzec tu trzeba, że dotyczy on tej samej materii, która została
III KK 203/25
5
podniesiona w zarzucie z pkt 1 kasacji, a zatem nierozpoznania zarzutu
apelacyjnego dotyczącego obrazy prawa materialnego. Obrońca skazanego
wskazuje bowiem, że uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego składa się z
twierdzeń natury ogólnej, które w swej treści „nie zawierają wręcz żadnego
odniesienia się do zarzutów apelacyjnych”, choć – jak podkreślił – dotyczą one
„kwestii istotnych dla ustalenia odpowiedzialności karnej”. Stwierdzenie to jednak
nie polega na prawdzie. Analiza części motywacyjnej uzasadnienia wyroku Sądu II
instancji potwierdza, że Sąd ten przeprowadził kontrolę zaskarżonego apelacją
wyroku w sposób prawidłowy. Na stronie 11 i 12 formularza pisemnego
uzasadnienia wyroku znajduje się bowiem merytoryczne odniesienie się do dwóch
zarzutów apelacyjnych podnoszonych przez skarżącego w zwykłym środku
zaskarżenia. W zakresie zarzutu obrazy prawa materialnego Sąd ad quem
przedstawił rozważania, które w realiach faktycznych i dowodowych przedmiotowej
sprawy uznać należy za prawidłowe i wyczerpujące. Rozpoznając ten zarzut Sąd
odwoławczy wskazał również na częściową zasadność apelacji prokuratorskiej i
odesłał do konkretnych, pogłębionych i obejmujących tę kwestię rozważań. W
konsekwencji stwierdzić należy, Sąd odwoławczy zgodnie z wymogami art. 433 § 2
k.p.k. w sposób wyczerpujący i rzetelny rozpoznał wszystkie stawiane w apelacji
zarzuty, czyniąc tym samym zadość przepisowi art. 457 § 3 k.p.k.
Ostatni z zarzutów dotyczący rażącego naruszenia przepisów postępowania,
tj. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k. również okazał się całkowicie
bezzasadny. Przede wszystkim odnotowania wymaga, że naruszenie reguły in
dubio pro reo możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy po przeprowadzonym prawidłowo
postępowaniu dowodowym i odpowiadającej standardom wynikającym z art. 7
k.p.k. ocenie materiału dowodowego, nadal istnieją niedające się usunąć
wątpliwości, które sąd odwoławczy rozstrzygnął na niekorzyść oskarżonego, co w
przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W realiach dowodowych występujących
w niniejszej sprawie nie było bowiem uzasadnionych podstaw oraz potrzeby
sięgania po regułę zawartą w art. 5 § 2 k.p.k. Ponadto kwestionowanie przez autora
kasacji dokonanej przez sąd odwoławczy oceny poszczególnych dowodów w
istocie zamyka drogę do jednoczesnego postawienia zarzutu naruszenia art. 5 § 2
k.p.k. W konsekwencji zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.
III KK 203/25
6
sformułowane łącznie wykluczają się. Dostrzec przy tym trzeba, że zastosowanie
zasady in dubio pro reo jest ograniczone tylko do sytuacji, w której wątpliwości takie
poweźmie lub powinien powziąć organ procesowy, a nie strony postępowania.
Tymczasem w niniejszej sprawie nie tylko Sąd odwoławczy nie powziął takich
wątpliwości, ale również wyjaśnił, dlaczego w realiach faktycznych i dowodowych
rozpoznawanej sprawy powzięcie ich przez Sąd meriti było nieprawidłowe.
Przypomnieć też należy, że Sąd Najwyższy w ramach kontroli kasacyjnej nie
dokonuje weryfikacji ustaleń faktycznych, a jedynie to, czy dokonując ustaleń
faktycznych, sąd nie dopuścił się rażącego naruszenia reguł postępowania, co
mogłoby mieć istotny wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji więc i na
treść wyroku. Zauważyć zatem należy, że rozważania Sądu ad quem, w których
odniósł się do konieczności zmiany zaskarżonego wyroku i przypisania skazanemu
czynu z art. 157 § 1 k.k., odpowiadają zasadom prawidłowego rozumowania i logiki,
są spójne, a zatem zgodne z dyspozycją art. 7 k.p.k. (str. 5 i nast. pisemnych
motywów zaskarżonego wyroku). Podkreślić należy, że wszystkie okoliczności tej
konkretnej sprawy zostały kompleksowo zbadane i ocenione zgodnie z powołanymi
standardami przez Sąd ad quem, w tym także wnioski przedstawione (w
niepodważonym na żadnym etapie postępowania) sprawozdaniu sądowo-lekarskim
sporządzonym przez Zakład Medycyny Sądowej UJ CM w Krakowie z dnia 27
lutego 2023 r. (k. 187-190). Zarzut kasacyjny oparty na rażącej obrazie art. 7 k.p.k.
w zw. z art. 433 k.p.k. nie znajduje zatem żadnego potwierdzenia w realiach
dowodowych i faktycznych występujących w niniejszej sprawie.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, zwalniając
skazanego z obowiązku uiszczenia kosztów postępowania kasacyjnego w oparciu
o treść art. 637a k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k.
[WB]
[r.g.]
III KK 203/25
7
