III KK 127/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 kwietnia 2025 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie M. B.,
skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w dniu 23 kwietnia 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt II AKa 167/24,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie
z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 14/22,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn.
akt II K 14/22, M. B. został uznany za winnego tego, że w dniu 9 sierpnia 2015 r. w
K., wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami,
działając z zamiarem bezpośrednim spowodowania ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu A. R., zgodnie z uprzednio ustalonym podziałem ról, udostępnił ustalonym
III KK 127/25
2
osobom pojazd marki K. koloru srebrnego o nr VIN: [...] oraz nr silnika: [...] wraz
założonymi tablicami rejestracyjnymi o wyróżnikach [...], pochodzącymi z innego
uprzednio sprzedanego pojazdu marki O., a nadto prowadził razem z inną ustaloną
osobą obserwację A. R. i przekazał informację o jego przemieszczaniu się innym
ustalonym osobom, z których jedna oddała w kierunku A. R. z bliskiej odległości co
najmniej trzy strzały z broni palnej gładkolufowej nieustalonego wzoru, kalibru
12/67,5 mm, w następstwie czego A. R. doznał obrażeń ciała w postaci rany
postrzałowej uda prawego, rany postrzałowej podudzia prawego z częściową
amputacją podudzia oraz rozległym ubytkiem skóry mięśni i kości, rany
postrzałowej powierzchni podudzia lewego oraz uda lewego, a także rany
postrzałowej ręki prawej z rozległym ubytkiem tkanek miękkich i amputacją III i IV
promienia śródręcza oraz amputacją III i IV palca, które spowodowały ciężki
uszczerbek na zdrowiu w postaci ciężkiego kalectwa oraz choroby realnie
zagrażającej życiu,
tj. przestępstwa z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed dniem
13 lipca 2017 r., za które – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.
– wymierzono mu karę 6 lat pozbawienia wolności. Ponadto, na podstawie art. 46 §
1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. zasądzono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego
A. R. kwotę 30000 zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Od tego wyroku apelację wnieśli obrońcy oskarżonego, prokurator oraz
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego.
Adw. K. Ł. – podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego,
tj. 7 k.p.k. w związku z art. 410 k.p.k. oraz art. 170 § 1 pkt 1 k.p.k. – wniósł o
zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu
czynu.
Adw. B. F. – podnosząc zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazy
przepisów postępowania mających wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 2 § 2
k.p.k., 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady UE z dnia 9 marca 2016 r. sprawie wzmocnienia niektórych
aspektów domniemania niewinności w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 410
k.p.k.; art. 168b k.p.k. w zw. z art. 2, art. 7 i art. 45 ust 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw
III KK 127/25
3
Człowieka i Podstawowych Wolności; art. 237 k.p.k.; art. 7 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k.,
art. 410 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k.) – wniósł o
uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie zmianę
zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, że zachowanie oskarżonego wypełnia
znamiona przestępstwa pomocnictwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.
i orzeczenie stosownej kary za ten czyn w dolnej granicy ustawowego zagrożenia
albo zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie oskarżonemu
łagodniejszej kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia bądź uchylenie
zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do
ponownego rozpoznania.
Prokurator, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, która miała
wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k., wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku
poprzez przyjęcie w opisie czynu przypisanego M. B., że ten usiłował dokonać
zabójstwa A. R., działając z zamiarem ewentualnym pozbawienia jego życia, lecz
zamierzonego skutku nie osiągnął z uwagi na udzielenie pomocy medycznej
pokrzywdzonemu przez osoby trzecie, a więc zakwalifikowanie zarzucanego mu
przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.
w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz wymierzenie oskarżonemu kary 12 lat pozbawienia
wolności.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, podnosząc zarzuty obrazy prawa
materialnego (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.
w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 46 § 1 i 2 k.k.), naruszenia prawa procesowego (art.
193 § 1 k.p.k. i art. 278 § 1 k.p.c.) oraz błędów w ustaleniach faktycznych,
przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mających istotne znaczenie dla
rozstrzygnięcia sprawy – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie opisu
czynu, wymiaru kary i środków kompensacyjnych.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 października 2024 r., sygn.
akt II AKa 167/24, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że karę pozbawienia
wolności orzeczoną wobec oskarżonego M. B. obniżył do 4 lat. W pozostałym
zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Wyrok Sądu II instancji został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego,
który podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, mającego wpływ
III KK 127/25
4
na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 2 § 2 k.p.k., 4 k.p.k., art. 5 § 2
k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE
z dnia 9 marca 2016 r. sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania
niewinności w zw. art. 406 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 433 § 2
k.p.k., co w efekcie poskutkowało nieprawidłową i nierzetelną kontrolą odwoławczą
dotyczącą wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 20 grudnia 2023 r. w
sprawie II K 14/22, polegającą na zaaprobowaniu dokonanej przez Sąd a quo
dowolnej oceny dowodów, wskutek czego doszło do efektu przeniesienia, czyli
zaabsorbowania do orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie uchybień
popełnionych przez Sąd Okręgowy w Koszalinie, a polegających na dowolnej, a nie
swobodnej ocenie dowodów, naruszeniu zasady prawdy materialnej oraz zasady
obiektywizmu, jak również zasady in dubio pro reo, które to uchybienia
doprowadziły do zaaprobowania całkowicie błędnych ustaleń polegających na
uznaniu, że materiał dowodowy będący podstawą wyroku wykazał, że M. B.
podejmując działania w ramach ustalonego wcześniej planu, działał z zamiarem
bezpośrednim spowodowania u pokrzywdzonego skutku w postaci uszczerbku na
zdrowiu, ponieważ obejmował swoją świadomością wszystkie znamiona tego
przestępstwa, podczas gdy z rzetelnej oceny zgromadzonego materiału
dowodowego nie wynika, by na jakimkolwiek etapie ktokolwiek poinformował
oskarżonego w jakim konkretnie celu ma on udostępnić pojazd, kto konkretnie
będzie korzystał z pojazdu i w jakim celu, co oznacza, że zapaśnik ma być
„załatwiony”, w jakim konkretnie celu prowadzona jest obserwacja A. R., w jaki
sposób oraz czy, a jeśli tak to przy pomocy jakichś narzędzi ma być „załatwiony”
pokrzywdzony, a dodatkowo wskutek powyższych uchybień Sąd nie rozstrzygnął
na korzyść oskarżonego istotnych sprzeczności wynikających z wyjaśnień A. R.
złożonych w dniu 19 maja 2016 r. oraz jego zeznań złożonych przed Sądem w dniu
16 stycznia 2023 r. dotyczących spotkania w czerwcu/lipcu 2015 r. w M., których to
uwzględnienie winno prowadzić do uznania braku wiarygodności relacji tego
świadka w zakresie udziału oskarżonego w przestępczych ustaleniach, a w
konsekwencji także braku dowodów na udział oskarżonego w ustaleniach, braku
dowodów na jego świadomość w jakim celu wykorzystany będzie przekazany przez
niego samochód, sposobu „załatwienia zapaśnika”.
III KK 127/25
5
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie
zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17
października 2024 r. w sprawie II AKa 167/24 oraz wyroku Sądu Okręgowego w
Koszalinie z dnia 20 grudnia 2023 r. w sprawie II K 14/22 i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji, alternatywnie uchylenie
zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z
dnia 17 października 2024 r. w sprawie II AKa 167/24 i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania przez Sąd II instancji.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Przede wszystkim należy zauważyć, że podniesiony zarzut, jak i znaczna
cześc uzasadnienia kasacji stanowią wierne powtórzenie apelacji autorstwa adw. B.
F. Tymczasem od dawna w orzecznictwie akcentuje się, że „kasacja jest
nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym przeciwko orzeczeniu sądu
odwoławczego, a nie orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu, co wyraźnie wynika z
treści art. 519 k.p.k. Oznacza to, że nie można w niej podnosić zarzutów typowych
dla postępowania apelacyjnego, kwestionujących orzeczenie sadu pierwszej
instancji. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku postępowania odwoławczego dojdzie
do tzw. «efektu przeniesienia», czyli zaabsorbowania do orzeczenia sądu ad quem
uchybień popełnionych przez sąd a quo. Pamiętać też należy, że kontrolą
kasacyjną objęte są wyłącznie kwestie prawne zawężone do kategorii uchybień
wymienionych w art. 523 § 1 k.p.k., popełnionych przez sąd odwoławczy. Specyfika
i wyjątkowość postępowania kasacyjnego nie pozwala zatem na prowadzenie
dublującej, «trzecioinstancyjnej» kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji”
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2025 r., III KK 173/25, LEX nr
3865200).
Lektura uzasadnienia kasacji wskazuje, że intencją jej autora było
zakwestionowanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
jednak w zakresie samej jakości kontroli instancyjnej Sądu odwoławczego
III KK 127/25
6
wyrażono jedynie pogląd krytyczny, jednak li tylko polemiczny co do wiarygodności
zeznań A. R. (prezentując pogląd co do doniosłości niewielkiego fragmentu jego
depozycji dotyczących skazanego, który miał na uwadze Sąd II instancji – s. 11
uzasadnienia jego wyroku) oraz A. A., akcentując że osoby te zdecydowały się na
współpracę z organami ścigania, co z oczywistych względów samo z siebie nie
może podważać prawdziwości składanych przez nich relacji procesowych, choć
nakazuje wnikliwość w zakresie oceny dowodu z tego rodzaju depozycji. Należy
tutaj podkreślić, że Sąd odwoławczy miał na względzie okoliczności, w których ww.
osoby zdecydowały się na współpracę z organami ścigania, a także dokonał
szczegółowej weryfikacji oceny wiarygodności ich relacji procesowych, szczegłowo
analizując ich treść, jak i rozważając występowanie potencjalengo interesu w
pomówieniu skazanego (zob. s. 9 uzasadnienia wyroku Sądu ad quem), co nie
pozostawia wątpliwości w zakresie wywiązania się przez ten Sąd z obowiązku
przeprowadzenia rzetelnej kontroli odwoławczej w tym zakresie.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie
art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego obciążając skazanego.
[J.J.]
[r.g.
