Sąd Najwyższy

III CO 4/20

postanowienie SN z dnia 2020-01-30

  • Pełna treść

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaIII CO 4/20
Data orzeczenia2020-01-30
Rodzaj orzeczeniapostanowienie SN
SądSąd Najwyższy
WydziałIzba Cywilna Wydział III
SędziowieSSN Karol Weitz, SSN Karol Weitz (przewodniczący), SSN Karol Weitz (sprawozdawca)

Przepisy powołane w orzeczeniu

Treść przepisu, jego omówienie i inne orzeczenia, które go stosują.

Powołują to orzeczenie

Liczba orzeczeń w bazie PrawMi, które je powołują: 22. Na liście 19 z nich. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze. Przy każdym zdanie, w którym sąd się na nie powołuje.

  • IV KO 90/25Sąd Najwyższy · postanowienie · 2025-07-03podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… wskazany przepis nie dotyczy kolejnego sądu przełożonego nad tym sądem, który jest sądem przełożonym nad sądem pierwszej instancji (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20; z dnia 7 lutego 2024 r., III CO 89/24).”
  • III KO 27/25Sąd Najwyższy · postanowienie · 2025-05-29podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „Jednocześnie podkreślić należy, że wskazany przepis „nie dotyczy kolejnego sądu przełożonego nad tym sądem, który jest sądem przełożonym nad sądem pierwszej instancji” (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20;”
  • III CO 219/25Sąd Najwyższy · postanowienie · 2025-03-11podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… samym wyprzedzającymi stosowanie tego przepisu i powodującymi bezzasadność wystąpienia sądu o przekazanie sprawy na tej podstawie jest art. 481 k.p.c. (zob. np. postanowienia SN: z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020, nr 9, poz. 78; z 30 stycznia 2025 r., III CO 15/25).”
  • III CO 15/25Sąd Najwyższy · postanowienie · 2025-01-30podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… bezzasadność wystąpienia sądu o przekazanie sprawy na tej podstawie jest art. 48¹ (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, OSNC 2020 Nr 9, poz. 75 i z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020 Nr 9, poz. 78).”
  • III KO 207/24Sąd Najwyższy · postanowienie · 2025-01-29podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „Inaczej rzecz ujmując, wymieniony przepis „nie dotyczy kolejnego sądu przełożonego nad tym sądem, który jest sądem przełożonym nad sądem pierwszej instancji” (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2024 r., III CO 89/24; z dnia 18 lutego 2020 r., I CO 10/20).”
  • II KO 148/24Sąd Najwyższy · postanowienie · 2025-01-09podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… co do zasady nie przewiduje, by w procesie przekazywania sprawy, na podstawie przesłanek wynikających z tego przepisu, uczestniczył Sąd Najwyższy (zob. m. in. postanowienia SN z dni: 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020, Nr 9, poz. 78;”
Pokaż pozostałe (13)
  • III CO 836/24Sąd Najwyższy · postanowienie · 2024-12-05podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… wystąpienia o przekazanie sprawy na tej podstawie, są art. 44 2 i 48 1 k.p.c. (zob. postanowienia SN: z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, OSNC 2020, nr 9, poz. 75; z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020, nr 9, poz. 78).”
  • II KO 145/24Sąd Najwyższy · postanowienie · 2024-10-23podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… okręgowy, winien akta przedstawić właściwemu dla swojego położenia sądowi drugiej instancji (sądowi apelacyjnemu), celem rozpoznania złożonych apelacji (por. postanowienia SN z dni: 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020, Nr 9, poz. 78;”
  • III CO 913/24Sąd Najwyższy · postanowienie · 2024-10-10podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… sądu o przekazanie sprawy na tej podstawie jest art. 44² i art. 48¹ (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, OSNC 2020 Nr 9, poz. 75 i z dnia 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020 Nr 9, poz. 78).”
  • III KO 8/24Sąd Najwyższy · postanowienie · 2024-03-05podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… w ten sposób sąd okręgowy, powinien przedstawić akta właściwemu sądowi drugiej instancji (właściwemu sądowi apelacyjnemu), celem rozpoznania apelacji (por. postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020, nr 9, poz. 78; postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, LEX nr 3218341; postanowienie SN z dnia 8 marca 2023 r., III CO 123/23, LEX nr 3514334 oraz J.”
  • III CO 123/23Sąd Najwyższy · postanowienie · 2023-03-08podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „Koresponduje to z technicznym charakterem przekazania sprawy, który przemawia przeciwko angażowaniu w tę czynność Sądu Najwyższego, ze względu na jego szczególną pozycję jurysdykcyjną i ustrojową (postanowienia SN z 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, i z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20).”
  • III CO 540/22Sąd Najwyższy · postanowienie · 2022-09-08podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… sprawy na tej podstawie jest art. 44 2 i art. 48 1 (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, OSNC 2020 Nr 9, poz. 75 i z dnia 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020 Nr 9, poz. 78).”
  • III CO 526/22Sąd Najwyższy · postanowienie · 2022-05-17podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „Tymczasem w pierwszym wypadku stosowanie art. 44 2 pkt 2 k.p.c. byłoby niedopuszczalne, gdyż adresatami tego unormowania są sąd właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji i sąd nad nim przełożony; przepis ten nie dotyczy kolejnego sądu przełożonego nad tym sądem, który jest sądem przełożonym nad sądem pierwszej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20).”
  • III CO 447/22Sąd Najwyższy · postanowienie · 2022-05-12
    „… 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III CO 4/20, OSNC 2020 Nr 9, poz. 78).”
  • IV CO 129/21Sąd Najwyższy · postanowienie · 2021-08-30podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… 2 k.p.c. znajduje więc zastosowanie również w sprawie wszczętej przed jego wejściem w życie (zob. postanowienia SN: z dnia 23 stycznia 2020 r., V CO 295/19; z dnia 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020, Nr 9, poz. 78; z dnia 10 lipca 2020 r., V CO 121/20).”
  • IV CO 104/21Sąd Najwyższy · postanowienie · 2021-06-24podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „Nie ma więc podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 44 1 k.p.c., bowiem art. 44 2 k.p.c. ma pierwszeństwo przed tym przepisem, będąc w stosunku do niego przepisem szczególnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19; z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20).”
  • IV CO 66/21Sąd Najwyższy · postanowienie · 2021-05-26podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „W konsekwencji, jako sąd niewłaściwy nie jest upoważniony do przedstawienia akt sądowi przełożonemu z własnym wnioskiem o przekazanie sprawy na podstawie art. 44 2 pkt 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2020 r. III CO 4/20).”
  • IV CO 251/20Sąd Najwyższy · postanowienie · 2020-12-11podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „… znajduje więc zastosowanie również w sprawie wszczętej przed jego wejściem w życie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., V CO 295/19, nie publ., z dnia 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020, nr 9, poz. 78 i z dnia 10 lipca 2020 r., V CO 121/20, nie publ.).”
  • II CO 137/20Sąd Najwyższy · postanowienie · 2020-06-16podąża za tym poglądem (Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. Oznaczenie nadane automatycznie na podstawie przytoczonego zdania.)
    „Nie ulega wątpliwości, że co do zasady adresatami art. 44 2 k.p.c. są sąd właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji oraz sąd nad nim przełożony (por. post. SN z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20).”

Oznaczenia przy wpisach nadano automatycznie na podstawie przytoczonego zdania i mogą być błędne. Samo zdanie pozwala je sprawdzić.

Pełna treść orzeczenia

Sygn. akt III CO 4/20

POSTANOWIENIE

Dnia 30 stycznia 2020 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Karol Weitz

w sprawie z powództwa M. J.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w […].

i Prezesowi Sądu Okręgowego w K.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2020 r.,
‎
wniosku Sądu Apelacyjnego w […]. o przekazanie do rozpoznania

sądowi równorzędnemu sprawy o sygn. akt […],

odmawia przekazania sprawy.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w […]. na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie z powództwa M.J. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w […]. i Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w K. przedstawił akta sprawy Sądowi Najwyższemu celem przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z sądem przekazującym zgodnie z art. 442 pkt 1) k.p.c. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał też na możliwość przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 441 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na mocy ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469 ze zm., dalej jako: „ustawa nowelizująca”) wprowadzone zostały przepisy art. 441 i art. 442 k.p.c. Przepis art. 441 k.p.c. stanowi, że Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (§ 1) i że o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). Z kolei według art. 442 k.p.c., w sytuacji, w której stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością związane jest dochodzone roszczenie, jest sąd: 1) właściwy do rozpoznania sprawy - sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym, względnie 2) przełożony nad sądem właściwym do  rozpoznania sprawy - sąd właściwy do rozpoznania sprawy z urzędu przedstawia akta sprawy temu sądowi przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przekazującym, mającemu siedzibę poza obszarem właściwości sądu przekazującego.

Przepisy art. 441 i art. 442 k.p.c. weszły w życie w dniu 7 listopada 2019 r. Mają jednak zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem (art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, por. w związku z tym również postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, nie publ., i z dnia 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, nie publ.).

Adresatami przepisu art. 442 k.p.c. są sąd właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji i sąd nad nim przełożony. Przepis ten nie dotyczy kolejnego sądu przełożonego nad tym sądem, który jest sądem przełożonym nad sądem  pierwszej instancji. W okolicznościach sprawy wyklucza to możliwość przedstawienia akt sprawy przez Sąd Apelacyjny w […]. Sądowi Najwyższemu, skoro Sąd Apelacyjny w […]. jest sądem przełożonym nad Sądem Okręgowym w K., właściwym w sprawie w pierwszej instancji.

Oceny tej nie zmienia fakt, że przepis art. 442 k.p.c. w tym wypadku stosuje się w sprawie wszczętej przed jego wejściem w życie i to w sytuacji, w której przed tym wejściem wydany nie tylko został wyrok rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji, ale wniesiona została od niego także apelacja. Jest to szczególna sytuacja wynikająca z granic czasowych zastosowania art. 442 k.p.c.

Sąd Apelacyjny w […]. powinien wobec tego na podstawie art. 442 pkt 2) k.p.c. przekazać sprawę innemu sądowi okręgowemu mającemu siedzibę poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w […]., traktując przedstawienie akt sprawy przez Sąd Okręgowy w Krakowie wraz z apelacją jako przedstawienie akt, o którym mowa w art. 442 pkt 2) k.p.c. Sąd okręgowy, któremu przekaże sprawę Sąd Apelacyjny w […]., powinien z kolei przedstawić akta właściwemu sądowi drugiej instancji (właściwemu sądowi apelacyjnemu) celem rozpoznania apelacji (por. mutatis mutandis postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, nie publ.).

Odrębnie należy wskazać, że w okolicznościach sprawy nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 441 k.p.c. Przepis art. 442 k.p.c. ma pierwszeństwo w zastosowaniu przed przepisem art. 441 k.p.c., tj. przepis art. 442 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 441 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, nie publ.).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

jw

Orzeczenia powołane w tym orzeczeniu

Liczba powołanych orzeczeń: 2. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze, z fragmentem uzasadnienia.

  • V CO 8/20Sąd Najwyższy · postanowienie · 2020-01-29
    „Przepisy art. 44 1 i art. 44 2 k.p.c. weszły w życie w dniu 7 listopada 2019 r. Mają jednak zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem (art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, por. w związku z tym również postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, nie publ., i z dnia 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, nie publ.).”
  • V CO 294/19Sąd Najwyższy · postanowienie · 2019-12-19
    „Przepisy art. 44 1 i art. 44 2 k.p.c. weszły w życie w dniu 7 listopada 2019 r. Mają jednak zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem (art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, por. w związku z tym również postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, nie publ., i z dnia 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, nie publ.).”

Zapytaj AI o to orzeczenie