II ZOW 27/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2025 r.
SSN Marek Motuk (przewodniczący)
SSN Marek Siwek (sprawozdawca)
Ławnik SN Radosław Jeż
Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Brzezińska
z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w R. S.
O.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r.
sprawy sędziego Sądu Rejonowego w K. X. Y.
obwinionego o popełnienie przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1 pkt 1 i 5 ustawy
z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz.
334 i 1907)
z powodu odwołania wniesionego przez obwinionego
od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w L. z dnia 8 marca
2024 r. sygn. akt [...]
I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. C. kwotę 1476
(jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, w tym podatek
VAT, tytułem zwrotu kosztów za obronę z urzędu wykonaną przed
Sądem Najwyższym;
III. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.
II ZOW 27/24
2
UZASADNIENIE
Sędzia Sądu Rejonowego w K. X. Y. został obwiniony o to, że dopuścił się:
1. przewinienia służbowego polegającego na oczywistej i rażącej obrazie prawa
tj. art. 82 § 1 u.s.p. oraz uchybienia godności urzędu przez to, że wbrew treści
ślubowania sędziowskiego sumiennego wypełniania obowiązków sędziego i
obowiązku podejmowania czynności w przydzielonych sprawach bez zwłoki
oraz bez narażania stron i Skarbu Państwa na niepotrzebne koszty –
wynikającego z § 8 uchwały nr 25/2017 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia
13 stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego tekstu Zbioru Zasad
Etyki Zawodowej Sędziów i Asesorów Sądowych, będąc przewodniczącym
składu orzekającego w sprawie [...] Sądu Rejonowego w K. sporządził
pisemne uzasadnienie postanowienia z dnia 18 listopada 2021 r. pozostające
w swej treści, w oczywistej i rażącej sprzeczności z treścią wydanego
orzeczenia, przy czym uzasadnienie to sporządził z uchybieniem terminowi do
jego sporządzenia wynoszącym 123 dni, a następnie będąc przewodniczący
składu orzekającego w sprawie [...] Sądu Rejonowego w K. toczącej się w
przedmiocie rozstrzygnięcia wątpliwości co do wykonania orzeczenia
wydanego w dniu 18 listopada 2021 roku w sprawie [...], w dniu 25 sierpnia
2022 r. zarządził przerwę w posiedzeniu bez uzasadnionej ku temu przyczyny,
w dniu 31 sierpnia 2022 r. zarządził przerwę w posiedzeniu bez uzasadnionej
ku temu przyczyny, w dniu 2 września 2022 r. zakończył posiedzenie po trzech
minutach jego trwania bez uzasadnionej ku termu przyczyny i mimo tego, że
nie zapadło na nim żadne orzeczenie, zaś kolejne posiedzenie w tej sprawie
wyznaczył dopiero w dniu 14 października 2022 r. określając jego termin na
dzień 9 listopada 2022 r., a ponadto w okresie od 2 września 2022 r. do 14
października 2022 r. wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści § 84 ust. 1
pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. –
Regulamin urzędowania sądów powszechnych nie zwrócił do sekretariatu
wydziału bezpośrednio po posiedzeniu w dniu 2 września 2022 r. ani w ciągu
kolejnych trzech dni roboczych akt sprawy [...] i nie przedstawił ich Prezesowi
II ZOW 27/24
3
Sądu mimo ich zażądania, tj. przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt
1 i 5 u.s.p.;
2. uchybienia godności urzędu poprzez niepodejmowanie czynności w
przydzielonych mu sprawach bez zwłoki – wbrew obowiązkowi wynikającemu
z § 8 uchwały nr 25/2017 Krajowej Rady Sądownictwa
z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego tekstu Zbioru
Zasad Etyki Zawodowej Sędziów i Asesorów Sądowych tj.
w sprawach:
1. […], przydzielonej mu do referatu w dniu 17 listopada 2020 r., w której nie
podjął żadnych czynności procesowych, co skutkowało przedawnieniem
karalności objętych nią wykroczeń;
2. […], przydzielonej mu do referatu w dniu 6 listopada 2020 r.; w której nie podjął
żadnych czynności procesowych, co skutkowało przedawnieniem karalności
objętych nią wykroczeń;
3. […], przydzielonej mu do referatu w dniu 24 lipca 2020 r., w której nie podjął
żadnych czynności procesowych, co skutkowało przedawnieniem karalności
objętego nią wykroczenia;
4. […], w której od dnia 3 stycznia 2022 r. do dnia 1 grudnia 2022 r. nie podjął
żadnych czynności procesowych zmierzających do rozpoznania zażalenia
skazanego na postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 grudnia 2021
r. o odmowie zawieszenia postępowania wykonawczego;
5. […], przydzielonej mu do referatu w dniu 3 listopada 2021 r.,
w której do dnia 2 lutego 2023 r. nie podjął żadnych czynności procesowych
zmierzających do wydania merytorycznego orzeczenia;
tj. przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p.;
6. uchybienia godności urzędu poprzez niepodejmowanie czynności w
przydzielonych mu sprawach bez zwłoki – wbrew obowiązkowi wynikającemu
z § 8 uchwały nr 25/2017 Krajowej Rady Sądownictwa
z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego tekstu Zbioru
Zasad Etyki Zawodowej Sędziów i Asesorów Sądowych
i jednocześnie oczywistej i rażącej obrazie przepisów kodeksu postępowania
karnego, tj. art. 98 § 2 k.p.k. i art 423 § 1 k.p.k. poprzez niesporządzenie oraz
II ZOW 27/24
4
sporządzanie pisemnych uzasadnień do wydanych wyroków i postanowień z
przekroczeniem ustawowego terminu, bez usprawiedliwienia tych naruszeń,
w okresie od dnia 5 września 2022 r. do dnia 5 kwietnia 2023 r., w
następujących sprawach:
1. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 82
dni, liczonym od przedłużonego już przez prezesa sądu terminu do
sporządzenia
uzasadnienia
(wpływ
wniosku:
5 września 2022 r., przedłużono do 12 października 2022 r., zwrot
uzasadnienia: 2 stycznia 2023 r.),
2. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 14
dni (wpływ wniosku: 13 września 2022 r., zwrot uzasadnienia: 11 października
2022 r.),
3. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 362 dni (wpływ wniosku: 14 września 2022 r.),
4. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 360 dni (wpływ wniosku: 16 września 2022 r.),
5. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 357 dni (wpływ wniosku: 19 września 2022 r.),
6. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 59
dni (wpływ wniosku: 20 września 2022 r., zwrot uzasadnienia: 2 grudnia 2022
r.),
7. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 356 dni (wpływ wniosku: 20 września 2022 r.),
8. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 318 dni (wpływ wniosku: 28 października 2022 r.),
9. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 16
dni (wpływ wniosku: 2 listopada 2022 r., zwrot uzasadnienia: 2 grudnia 2022
r.),
10. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 313 dni (wpływ wniosku: 2 listopada 2022 r.),
11. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 277 dni, liczonej od przedłużonego już przez
II ZOW 27/24
5
prezesa sądu terminu do sporządzenia uzasadnienia (wpływ wniosku: 17
listopada 2022 r., przedłużono do 22 grudnia 2022 r.),
12. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 277 dni, liczonej od przedłużonego już przez
prezesa sądu terminu do sporządzenia uzasadnienia (wpływ wniosku: 22
listopada 2022 r., przedłużono do 22 grudnia 2022 r.),
13. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 252
dni, liczonym od przedłużonego już przez prezesa sądu terminu do
sporządzenia uzasadnienia (wpływ wniosku: 28 listopada 2022 r.,
przedłużono do 22 grudnia 2022 r., zwrot uzasadnienia: 31 sierpnia 2023 r.),
14. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 11
dni, liczonym od przedłużonego już przez prezesa sądu terminu do
sporządzenia uzasadnienia (wpływ wniosku: 28 listopada 2022 r.,
przedłużono do 22 grudnia 2022 r., zwrot uzasadnienia: 2 stycznia 2023 r.),
15. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 286 dni (wpływ wniosku: 29 listopada 2022 r.),
16. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 286 dni (wpływ wniosku: 29 listopada 2022 r.),
17. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 285 dni (wpływ wniosku: 1 grudnia 2022 r.),
18. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 13
dni (wpływ wniosku: 6 grudnia 2022 r., zwrot uzasadnienia: 2 stycznia 2023
r.),
19. […], gdzie sporządził uzasadnienie postanowienia z uchybieniem terminu
wynoszącym 268 dni (termin sporządzenia uzasadnienia: 3 sierpnia 2022 r.,
zwrot uzasadnienia: 28.04.2023 r.),
20. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 229 dni (wpływ wniosku: 25 stycznia 2023 r.),
21. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 14
dni (wpływ wniosku: 31 stycznia 2023 r., zwrot uzasadnienia: 28 lutego
2023 r.),
II ZOW 27/24
6
22. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 223 dni (wpływ wniosku: 31 stycznia 2023 r.),
23. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 217 dni (wpływ wniosku: 6 lutego 2023 r.),
24. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 213 dni (wpływ wniosku: 10 lutego 2023 r.),
25. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 210 dni (wpływ wniosku: 13 lutego 2023 r.),
26. […], gdzie sporządził uzasadnienie z uchybieniem terminu wynoszącym 184
dni (wpływ wniosku: 8 marca 2023 r., zwrot uzasadnienia: 22 września 2023
r.),
27. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 173 dni (wpływ wniosku: 22 marca 2023 r.),
28. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 166 dni (wpływ wniosku: 29 marca 2023 r.),
29. […], gdzie pozostawał na dzień 25 września 2023 r. w zwłoce w sporządzeniu
uzasadnienia wynoszącej 166 dni (wpływ wniosku: 29 marca 2023 r.),
tj. przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 1 i 5 u.s.p.
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w L. wyrokiem z dnia 8 marca
2024 r., sygn. akt [...]:
1. uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia
dyscyplinarnego opisanego w pkt I., określonego w art. 107 § 1 pkt 1 i 5 u.s.p.
z tym, że przyjął, iż oczywiste i rażące naruszenie przepisów prawa polegało
na obrazie przepisów kodeksu postępowania karnego, tj. art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k.
oraz art. 98 § 1 i § 2 k.p.k. i za to wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną
w postaci kary pieniężnej w wysokości podlegającego wypłacie za miesiąc
poprzedzający wydanie prawomocnego wyroku w niniejszej sprawie
jednomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego powiększonego o
przysługujące obwinionemu dodatek za długoletnią pracę, dodatek funkcyjny
i dodatek specjalny;
2. uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia
dyscyplinarnego opisanego w pkt II., określonego w art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p. i
II ZOW 27/24
7
za to wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną w postaci kary pieniężnej w
wysokości podlegającego wypłacie za miesiąc poprzedzający wydanie
prawomocnego wyroku w niniejszej sprawie jednomiesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego powiększonego o przysługujące obwinionemu
dodatek za długoletnią pracę, dodatek funkcyjny i dodatek specjalny;
3. uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia
dyscyplinarnego opisanego w pkt III., określonego w art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p. i
za to wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną w postaci kary pieniężnej w
wysokości podlegającego wypłacie za miesiąc poprzedzający wydanie
prawomocnego wyroku w niniejszej sprawie jednomiesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego powiększonego o przysługujące obwinionemu
dodatek za długoletnią pracę, dodatek funkcyjny i dodatek specjalny;
4. na podstawie art. 85 § 1 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 128 u.s.p.
orzeczone w pkt I, II i III jednostkowe kary dyscyplinarne połączył i jako łączną
karę dyscyplinarną wymierzył obwinionemu karę pieniężną w wysokości
podlegającego wypłacie za miesiąc poprzedzający wydanie prawomocnego
wyroku w niniejszej sprawie dwu i pół miesięcznego wynagrodzenia
zasadniczego powiększonego o przysługujące obwinionemu dodatek za
długoletnią pracę, dodatek funkcyjny i dodatek specjalny.
Jednocześnie kosztami postępowania dyscyplinarnego Sąd Dyscyplinarny
przy Sądzie Apelacyjnym obciążył Skarb Państwa.
Od powyższego wyroku odwołanie złożył obwiniony sędzia X. Y., zaskarżając
go w części dotyczącej orzeczenia o karze.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił rażącą niewspółmierność kary
wyrażającą się w wymierzeniu mu kary w wysokości dwu i pół miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego powiększonego o dodatek za długoletnią pracę, która
przekracza stopień zawinienia i nie uwzględnia faktu, że przyznał się on w całości do
popełnienia zarzucanego czynu, wyrażając skruchę. Sąd I instancji nie uwzględnił
przy wymiarze kary rzeczywistego obciążenia obwinionego w pracy orzeczniczej
w okresie objętym zarzutem.
II ZOW 27/24
8
Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku
i wymierzenie kary w postaci obniżenia wynagrodzenia zasadniczego o 15% na okres
jednego roku.
Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego
przy Sądzie Okręgowym w R. wniósł o nieuwzględnienie odwołania i o utrzymanie w
mocy zaskarżonego orzeczenia. Z kolei obrońca obwinionego podtrzymał wniesione
odwołanie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Odwołanie nie jest zasadne.
Skarżący we wniesionym środku odwoławczym podniósł zarzut rażącej
niewspółmierności kary orzeczonej powołanym wyrokiem Sądu Dyscyplinarnego
przy Sądzie Apelacyjnym w L. Pojęcie rażącej niewspółmierności kary było
wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi sformułowanych w orzecznictwie Sądu
Najwyższego. W wyrokach: z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt II ZOW 45/22 oraz
z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II ZOW 76/22, Sąd Najwyższy przyjął, że wskazana
w art. 438 pkt 4 k.p.k., klauzula generalna w postaci rażącej niewspółmierności kary,
znajdująca zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym sędziów na
gruncie art. 128 u.s.p., służy ocenie proporcjonalności pomiędzy karą wymierzoną,
a zaistniałymi w danej sprawie okolicznościami, rzutującymi na wydane
rozstrzygnięcie w zakresie zastosowanego środka reakcji dyscyplinarnej. Kara
rażąco niewspółmierna to nieakceptowalna, ewidentna i znaczna dysproporcja
pomiędzy karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą. Zaznaczenia wymaga przy tym, iż
powyższej nie stanowi ewentualna różnica w ocenach, lecz zasadniczy pomiędzy
nimi rozdźwięk, który czyni orzeczony dotychczas środek dyscyplinujący
nieakceptowalnym. W innych orzeczeniach Sąd Najwyższy wskazywał, że pojęcie
rażącej niewspółmierności kary oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc
niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą
sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona
tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć
decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, iż zachodzi wyraźna różnica
między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku
prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych
II ZOW 27/24
9
przez orzecznictwo. Chodzi tu więc o różnicę zasadniczej natury, oczywistą,
rzucającą się w oczy i niedającą się zaakceptować nieproporcjonalność kary
orzeczonej w stosunku do kary sprawiedliwej, zasłużonej (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II ZK 67/23; z dnia 28 listopada 2023
r., sygn. akt II ZK 88/22; z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. II ZK 114/22; z dnia 7 sierpnia
2024 r. sygn. akt II ZK 68/23). Należy wskazać, że wykładnia względnej podstawy
odwoławczej z art. 438 pkt 4 k.p.k., a więc rażącej niewspółmierności kary orzeczonej
w sprawie karnej była dokonywana w takim sam sposób na gruncie orzecznictwa
Sądu Najwyższego w sprawach karnych, jak również orzecznictwa sądów karnych
powszechnych.
Analiza rozstrzygnięcia dotyczącego kary orzeczonej wobec obwinionego w
kontekście argumentacji przytoczonej przez niego w ramach podniesionego zarzutu
nie pozwala na przyjęcie, aby wymierzona mu kara cechowała się rażącą
niewspółmiernością.
W pierwszej kolejności należy dostrzec, że na gruncie normatywnym kara
pieniężna, o której mowa w art. 109 § 1 pkt 2b u.s.p. nie różni się znacząco od kary
polegającej na obniżeniu wynagrodzenia zasadniczego o 5% do 50% na okres
sześciu miesięcy do dwóch lat, o której mowa w art. 109 § 1 pkt 2a u.s.p.
Wymierzenie obu tych kar pociąga za sobą pozbawienie możliwości awansowania
na wyższe stanowisko sędziowskie przez okres pięciu lat, niemożność udziału w tym
okresie w kolegium sądu, orzekania w sądzie dyscyplinarnym oraz objęcia w sądzie
funkcji prezesa sądu, wiceprezesa sądu lub kierownika ośrodka zamiejscowego sądu
(art. 109 § 3 u.s.p.). Pewne różnice przy zastosowaniu tychże kar mogą być
dostrzeżone jedynie w sferze ich dolegliwości. W przypadku kary obniżenia
wynagrodzenia dolegliwość tej kary może zostać rozłożona w czasie, natomiast
w przypadku kary pieniężnej, jej zastosowanie powoduje jednorazowe obciążenie
finansowe ukaranego. Drugą różnicą jest podstawa, od której wyliczana jest
wysokość dolegliwości finansowej. W przypadku kary obniżenia wynagrodzenia, jej
podstawę stanowi wynagrodzenie zasadnicze, zaś w przypadku kary pieniężnej –
pełne wynagrodzenie ze wszystkimi w zasadzie jego składnikami.
Skarżący wywodzi, że w analizowanej sprawie wystarczające dla osiągnięcia
celów kary byłoby wymierzenie mu kary w postaci obniżenia wynagrodzenia
II ZOW 27/24
10
zasadniczego o 15% na okres jednego roku – w domyśle chodzi zapewne o karę
łączną, nie mniej traci on z pola widzenia to, że w istocie został on ukarany trzykrotnie
za trzy odrębne przewinienia dyscyplinarne i dopiero w oparciu o te rozstrzygnięcia
wymierzono mu karę łączną. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że
wymierzenie mu kary łącznej w oczekiwanej przez niego wysokości nie byłoby
adekwatne do liczby popełnionych przewinień dyscyplinarnych, na które składają się
zresztą liczne uchybienia w jego działalności związanej z wykonywaniem
obowiązków orzeczniczych. Można w tym miejscu wskazać, że samo przewinienie
z pkt III wyroku Sądu I instancji dotyczyło niesporządzenia lub sporządzenia
pisemnych uzasadnień do wydanych wyroków i postanowień z przekroczeniem
ustawowego terminu (niekiedy rażącym) aż w 29 sprawach. Zwłoka w sporządzeniu
uzasadnień wynosiła w niektórych przypadkach od 318 do 362 dni.
Zarówno kary jednostkowe, wymierzone obwinionemu przez Sąd I instancji za
czyny zarzucane mu w pkt I, II i III, jak i wymierzona tym wyrokiem kara łączna,
uwzględniają wszystkie, prawnie relewantne w postępowaniu dyscyplinarnym
dyrektywy wymiaru kary, określone w art. 53 k.k. i nie jawią się jako rażąco
niewspółmierne. Należy przy tym zwrócić uwagę, że kwestia nieadekwatności kary
łącznej może być w realiach sprawy rozważana jedynie w następstwie stwierdzenia
rażącej niewspółmierności kar jednostkowych. W innym wypadku, tj. akceptacji kar
jednostkowych, kwestionowanie wymiaru kary łącznej nie ma racji bytu.
Stopień winy, jaką ponosi obwiniony w związku z popełnieniem zarzucanych
mu deliktów dyscyplinarnych jest wysoki. Obwiniony nie podejmował czynności
procesowych lub podejmował te czynności rażąco przewlekle, nie sporządzał
uzasadnień w terminie, nie przygotowywał się do rozpraw, bezzasadnie je odraczał,
czego skutkiem było spowodowanie przewlekłości znacznej liczby postępowań.
Wszystko to odbywało się w warunkach, w jakich miał możliwość podejmowania tych
czynności terminowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. W sposób oczywisty
godziło to w przysługujące obywatelom na mocy art. 45 ust. 1 Konstytucji prawo do
rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a tym samym podważało autorytet
sądownictwa powszechnego.
Podnoszona przez obwinionego trudna sytuacja kadrowa i duże obciążenie
wpływem spraw w wydziale karnym, w którym orzekał, nie stanowi okoliczności
II ZOW 27/24
11
łagodzącej, gdyż inni sędziowie nie dopuszczali się tego rodzaju uchybień w
procedowaniu na tak wielką skalę i byli w stanie terminowo podejmować czynności
w sprawach znajdujących się w referatach. Obiektywnie rzecz ujmując, obwiniony nie
znalazł się w sytuacji bez wyjścia, w której – cokolwiek by zrobił – i tak doszłoby do
zaistnienia wskazanych uchybień. Fakt niewykonywania w sposób prawidłowy i
terminowy czynności procesowych wynikał bowiem wyłącznie ze złej organizacji
pracy obwinionego i był wyłącznie zależny od jego woli.
Za złagodzeniem wymierzonych kar jednostkowych i kary łącznej nie
przemawia również to, że obwiniony przyznał się do popełnienia zarzucanych mu
czynów i wyraził skruchę. Jest to oczywiście okoliczność doniosła, jednak traci ona
na znaczeniu, jeśli wziąć pod uwagę fakt, że za przewinienie dyscyplinarne
o podobnym charakterze był on już karany. Wyrokiem z Sądu Dyscyplinarnego przy
Sądzie Apelacyjnym w L. z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt […], został on ukarany
karą dyscyplinarną nagany za przewinienie polegające na nieterminowym
sporządzaniu uzasadnień w 90 sprawach w okresie od 24 grudnia 2014 r. do 30
listopada 2016 r. Wobec dalszych uchybień terminom do sporządzania uzasadnień
orzeczeń toczyły się przed wskazanym Sądem Dyscyplinarnym kolejne
postępowania dyscyplinarne (sygn. akt […], sygn. akt […]). W tym stanie rzeczy nie
wydaje się, by okazana skrucha łączyła się ze skutkiem w postaci zmiany
postępowania na przyszłość, a tylko taka mogłaby wydatnie oddziaływać na wymiar
orzeczonych kar jednostkowych i łącznej.
Jeśli wziąć pod uwagę wymagania związane z prewencją indywidualną i
generalną, jakie ma spełniać wymierzona kara dyscyplinarna, to należy uznać, że
wymierzenie obwinionemu zaproponowanej przez niego kary nie czyniłoby tym
wymogom zadość. Obwiniony nie kwestionując wprawdzie faktu niewłaściwego
wykonywania przez niego obowiązków służbowych, upatruje źródła tej sytuacji w
czynnikach zewnętrznych i niezależnych od niego, takich jak duże obciążenie pracą,
pomijając zupełnie swoje niedostateczne zaangażowanie w wypełnianie tych
obowiązków. Jest to postawa niewłaściwa i wskazuje na konieczność zastosowania
bardziej dolegliwego środka reakcji dyscyplinarnej, a więc kary surowszej niż
obniżenie wynagrodzenia zasadniczego o 15% na okres jednego roku.
II ZOW 27/24
12
Proponowana przez obwinionego kara nie będzie też miała realnego
oddziaływania prewencyjnego, tak w środowisku sędziowskim, jak i społeczeństwie,
i raczej stanowiłaby podstawę do formułowania poglądu, zgodnie z którym naganne
zachowania sędziego w sferze związanej z wykonywaniem przez niego obowiązków
służbowych pozostawiane są bez właściwej i adekwatnej reakcji dyscyplinarnej.
Reasumując, należy uznać, że okoliczności zaistniałe w sprawie nie pozwalają
na przyjęcie, aby uzasadnione było wymierzenie za czyny przypisane obwinionemu
kary łagodniejszej innego rodzaju niż kara wskazana w treści art. 109 § 1 pkt 2b u.s.p.
Biorąc pod uwagę wysoki stopień społecznej i korporacyjnej szkodliwości przewinień
popełnionych przez obwinionego, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania,
cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do obwinionego, a także
brak istotnych okoliczności łagodzących po jego stronie jako sprawcy deliktów
dyscyplinarnych, kary wymierzone wyrokiem Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie
Apelacyjnym w L. jawią się jako adekwatne.
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy utrzymał mocy zaskarżony wyrok
Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w L., rozstrzygając o kosztach
postępowania odwoławczego na podstawie art. 133 u.s.p.
[M. T.]
[r.g.]
Radosław Jeż
Marek Motuk
Marek Siwek
