II ZK 8/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski
Dnia 31 lipca 2026 r.
w sprawie adwokata I.W.
obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 ustawy z dnia 26
maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z § 1 ust. 2, § 11, § 15 Zbioru Zasad Etyki
Adwokackiej i Godności Zawodu
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 31
lipca 2026 r., kasacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 3 września
2025 r., sygn. akt […], utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego
Izby Adwokackiej […] z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt […]
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a wydatkami
postępowania kasacyjnego w kwocie 20 zł (dwudziestu złotych)
obciąża adwokata I.W.
UZASADNIENIE
We wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w […] z 17 lipca
2023 r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, sygn. […] (k. 49-51v akt o sygn.
[…]), adw. I.W. został obwiniony o to, że:
w dniu 22 marca 2022 r. w W. naruszył zasady etyki adwokackiej w sposób
mogący poderwać zaufanie do zawodu adwokata w ten sposób, że w czasie
i miejscu wyżej wskazanym, skierował zawiadomienie o popełnieniu czynu
zabronionego przez szereg osób działających w zorganizowanej grupie
przestępczej, świadomie pomijając fakt, iż jedna z osób objętych zawiadomieniem
II ZK 8/26
2
- P.T. wykonuje zawód adwokata, zaś opisując udział P.T. w popełnieniu czynu
zabronionego, mający polegać na świadomym złożeniu w sądzie cywilnym pozwu
opartego na sfałszowanych dokumentach w celu wyłudzenia określonej treści
wyroku (tzw. oszustwo sądowe), nie zachował umiaru w formułowaniu okoliczności
mało prawdopodobnych dotyczących świadomości P.T., iż dokumenty stanowiące
załączniki do złożonego przez niego pozwu są fałszywe, a tym samym P.T. może
realizować znamiona występku umyślnego, czym naruszył zasady lojalności i
koleżeństwa, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 ustawy z dnia
26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze – powoływanej dalej jako: p.a. w zw. z § 1
ust. 2, § 11, § 15 i § 31 ust. 1 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu
(tekst jednolity ogłoszony na podstawie uchwały nr 66/2022 NRA z 10 września
2022 r.) - dalej powoływanego jako ZZEA.
Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w [...] orzeczeniem z 21 lutego 2024 r.,
sygn. akt […] (k. 130-141 akt o sygn. […]):
1. uznał obwinionego adw. I.W. winnym popełnienia zarzucanego mu
przewinienia dyscyplinarnego, przyjmując, że stanowi ono przewinienie
z art. 80 p.a. w zw. z § 1 ust. 2, § 11, § 15 ZZEA i za to na podstawie art. 80,
art. 81 ust. 1 pkt 3 i art. 82 ust. 1 p.a. wymierzył obwinionemu adw. I.W. karę
pieniężną w wysokości dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę
obowiązującego w 2022 r., tj. 6.020 zł;
2. na podstawie art. 81 ust. 3a p.a. nałożył na obwinionego adw. I.W.
obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego adw. P.T., na piśmie
sporządzonego własnoręcznie z podpisem notarialnie poświadczonym, w
terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia;
3. na podstawie ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr 72/2022 Naczelnej Rady Adwokackiej
z 22 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych
kosztów postępowania dyscyplinarnego zasądził od obwinionego adw. I.W.
zryczałtowane koszty postępowania dyscyplinarnego w wysokości 3.000 zł
za dochodzenie dyscyplinarne na rzecz Izby Adwokackiej w […];
II ZK 8/26
3
4. na podstawie ust. 1 pkt 2 Uchwały Nr 72/2022 Naczelnej Rady Adwokackiej
z 22 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych
kosztów postępowania dyscyplinarnego zasądził od obwinionego adw. I.W.
zryczałtowane koszty postępowania dyscyplinarnego w wysokości 3.000 zł
za postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym I instancji - na rzecz Izby
Adwokackiej w […].
Po rozpoznaniu odwołania obwinionego, Wyższy Sąd Dyscyplinarny
Adwokatury orzeczeniem z 3 września 2025 r., sygn. akt […] (k. 97-103 akt o sygn.
[…]), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby
Adwokackiej w […] z 21 lutego 2024 r., sygn. akt […]; na podstawie art. 95l ust. 2
p.a. w zw. z ust. 1 pkt 3 uchwały nr 72/2022 Naczelnej Rady Adwokackiej z 22
października 2022 r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych kosztów
postępowania dyscyplinarnego i § 1 uchwały nr 157/2024 Naczelnej Rady
Adwokackiej z 16 czerwca 2024 r. w przedmiocie zmiany uchwały Naczelnej Rady
Adwokackiej nr 72/2022 z 22 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości
zryczałtowanych kosztów postepowania dyscyplinarnego, zasądził od obwinionego
adw. I.W. na rzecz Izby Adwokackiej w [...] kwotę 3.000 zł za postępowania przed
sądem drugiej instancji.
Kasację od powyższego orzeczenia wniósł adw. G.M. – obrońca
obwinionego adw. I.W. (k. 121-131 akt o sygn. […])
1. obrońca zaskarżył orzeczenie w całości na korzyść obwinionego;
2. na podstawie art. 91b p.a. w zw. z art. 95n p.a. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k. w
zw. z art. 526 § 1 k.p.k. i art. 438 pkt 1 k.p.k. zaskarżonemu orzeczeniu
zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie błędnej
kwalifikacji prawnej czynu przypisanego obwinionemu, polegającego na
zakwalifikowaniu przewinienia na podstawie art. 80 p.a. w zw. z § 1 ust.2, §
11, § 15 i § 31 ust. 1 ZZEA, podczas gdy prawidłowa kwalifikacja powinna
zostać dokonana na podstawie art. 8 ust. 1 p.a., co w efekcie,
spowodowałoby przedawnienie karalności popełnionego przez obwinionego
czynu na podstawie z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 88 ust. 1 p.a.;
II ZK 8/26
4
3. ewentualnie, gdyby Sąd Najwyższy nie podzielił argumentacji co do
powyższego zarzutu, na podstawie art. 91b p.a. w zw. z art. 95n p.a.
w zw. z art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 438 pkt 2 k.p.k.
zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą
istotny wpływ na treść orzeczenia tj.:
1. art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego,
sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy
i doświadczenia życiowego polegającą na:
1. odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom obwinionego, zgodnie z którymi
w chwili składania „zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa”
nie posiadał on wiedzy, iż pokrzywdzony byt adwokatem, pomimo to Sąd
Dyscyplinarny bezpodstawnie przyjął, że obwiniony celowo zataił tę
informację, chociaż zebrany materiał dowodowy nie potwierdza
jednoznacznie, aby posiadał on świadomość tego faktu, co doprowadziło do
błędu w ustaleniach faktycznych i miało istotne znaczenie dla oceny winy
oraz kwalifikacji prawnej czynu, a w konsekwencji także dla treści wydanego
orzeczenia;
2. błędnym uznaniu, że obwiniony podczas składania „zawiadomienia
o podejrzeniu popełnienia przestępstwa” nie działał w stanie quasi wyższej
konieczności, mającej na celu ochronę interesów klienta, a nawet dobra
wyższego rzędu jakim jest życie i zdrowie klienta oraz jego rodziny, co
doprowadziło do nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego oraz
błędnego ustalenia winy obwinionego, a w konsekwencji miało bezpośredni
wpływ na treść wydanego orzeczenia, które nie uwzględniło kluczowych
przesłanek uzasadniających postępowanie obwinionego.
3. art. 366 § 1 k.p.k. w zw. 167 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 86a §
2 p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z urzędu w postaci
przesłuchania adw. K.G. współpracującej z obwinionym przy sporządzaniu
„zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa", co pozbawiło Sąd
podstaw do rzetelnego i obiektywnego rozpoznania sprawy, czego skutkiem
II ZK 8/26
5
było powstanie błędu w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji błędna
ocena winy obwinionego oraz nieprawidłowa kwalifikacja prawna jego
zachowania, która przełożyła się na treść orzeczenia;
4. art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu lub pominięciu istotnych
okoliczności podniesionych przez obwinionego w odwołaniu, dotyczących
konieczności przeprowadzenia dowodów w zakresie wiarygodności
dokumentów, które stanowiły podstawę sporządzenia przez obwinionego
„zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa”, co wywarło
bezpośredni wpływ na błędne ustalenia faktyczne oraz na treść i zasadność
wydanego orzeczenia;
5. art. 4 ust. 1 p.a. w zw. z § 6 ZZEA poprzez przyjęcie przez Sądy obu
instancji błędnego założenia, że dla obwinionego priorytetem powinno być
dobro kolegi adwokata, a nie ochrona interesów klienta, co stanowi
nadużycie interpretacji tych norm, w wyniku czego nastąpiło istotne
naruszenie przepisów prawa oraz miało decydujący wpływ na przypisanie
sprawstwa obwinionemu, a także na treść orzeczenia;
6. z ostrożności procesowej, na wypadek, gdyby Sąd Najwyższy nie podzielił
powyższej argumentacji, na podstawie art. 91b p.a. w zw. z art. 95n p.a. w
zw. z art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 438 pkt 4 k.p.k. podniósł
zarzut ewentualny, tj. wymierzenie rażąco niewspółmiernie wysokiej kary,
poprzez nieuwzględnienie przez Sąd okoliczności łagodzących, w tym nad
wyraz istotnego faktu, że obwiniony nie był karany dyscyplinarnie, a stopień
jego winy nie byt znaczny, a także, że działał w stanie quasi wyższej
konieczności obrony interesów klienta.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 91b p.a. w zw. z art.
95n p.a. w zw. z art. 537 § 1 i 2 k.p.k. adw. G.M. wniósł:
1. w przypadku uznania zarzutów zawartych w pkt. Il, o zmianę orzeczenia
poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu i uchylenie zaskarżonego
orzeczenia w odniesieniu do jego części dyspozytywnej dotyczącego tego
II ZK 8/26
6
zarzutu oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
oraz art. 8 ust. 1 p.a. w zw. z art. 88 ust. 1 p.a.;
2. w przypadku nieuznania zarzutu z pkt Il, zgodnie z zarzutami zawartymi
w pkt III, o uchylenie orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego
Adwokatury w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Wyższemu
Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania, ze wskazaniem
konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego;
3. alternatywnie w przypadku nieuznania zarzutów z pkt Il i III, a przyjęciu
zgodnie z zarzutem zawartym w pkt IV, że wymierzona kara jest rażąco
niewspółmierna, o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wymierzenie kary
możliwie najłagodniejszej w postaci upomnienia lub w ostateczności nagany
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że kasacja,
może być uznana za oczywiście bezzasadną, gdy po jej analizie i skonfrontowaniu
z materiałami sprawy, bez potrzeby głębszego w nie wnikania, bądź po takim
wniknięciu, jest w sposób niebudzący wątpliwości niezasadna, gdyż stanowi jedynie
polemikę z argumentacją sądu, którego orzeczenie zaskarża lub przedstawia
argumentację niemającą żadnego pokrycia w przepisach prawa albo nieprzystającą
do realiów danego procesu lub wskazuje na uchybienia, jakie w ogóle w
niepowtarzalnych realiach danej sprawy nie wystąpiły, albo na uchybienia, które
wprawdzie rzeczywiście wystąpiły, ale nie budzi żadnych wątpliwości, iż nie mogły
one mieć istotnego wpływu na treść zaskarżonego kasacją orzeczenia (por. np. T.
Grzegorczyk, Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia w sprawach karnych i
jej skuteczność w praktyce, Państwo i Prawo 2015, nr 6, L. Paprzycki, Oczywista
bezzasadność i oczywista zasadność kasacji, w: P. Hofmański, K. Zgryzek (red.),
Współczesne problemy procesu karnego i wymiaru sprawiedliwości. Księga ku czci
Profesora Kazimierza Marszała, Katowice 2003).
II ZK 8/26
7
Należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 91a ust.1 p.a., od
prawomocnego orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny
Adwokatury w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości,
Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej
kasacja do Sądu Najwyższego. Kasację składa się w terminie trzydziestu dni od
dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 91c p.a.). Kasacja może być
wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym zaistnienia uchybień
wymienionych w art. 439 k.p.k., jak również z powodu niewspółmierności kary
dyscyplinarnej (art. 91b p.a.). Ustawodawca uniemożliwił zaś wnoszenie tego
nadzwyczajnego środka zaskarżenia z powodu błędu w ustaleniach faktycznych
przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego
orzeczenia, jak również od orzeczenia dyscyplinarnego zapadłego w pierwszej
instancji. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje
się, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym przeciwko
orzeczeniu sądu odwoławczego, nie zaś orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu, co
expressis verbis wynika z treści art. 519 k.p.k. Oznacza to, że w kasacji nie można
podnosić zarzutów typowych dla postępowania odwoławczego, kwestionujących
orzeczenie organu a quo. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku postępowania
odwoławczego dojdzie do tzw. „efektu przeniesienia”, czyli zaabsorbowania do
orzeczenia sądu ad quem uchybień popełnionych przez sąd pierwszej instancji,
wskutek nierozpoznania lub nienależytego rozpoznania środka zaskarżenia.
Wówczas w kasacji winny zostać podniesione i opatrzone pogłębioną argumentacją
zarzuty wskazujące na wadliwe procedowanie tego sądu, w następstwie czego
doszło do przeniknięcia uchybienia, którego dopuścił się sąd a quo do orzeczenia
sądu drugiej instancji (m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2021
r., IV KK 438/20, LEX nr 3106214).
Podkreślenia też wymaga, że w kasacji należy wykazać „rażące naruszenie
prawa”, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (por. art.
523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 p.a.). Ustawodawca wprawdzie powyższego
zwrotu nie sprecyzował, jednakże semantyczna zawartość powyższego pojęcia
została wypełniona przez judykaturę, gdzie wypracowano jednoznacznie zgodny
pogląd, iż rażącym naruszeniem prawa jest jedynie takie naruszenie, które jest
II ZK 8/26
8
niewątpliwe, łatwe do stwierdzenia i charakteryzuje się takim ciężarem gatunkowym,
które ma kluczowe znaczenie dla prawidłowości postępowania dyscyplinarnego i
wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia w tym miejscu wymaga nadto, iż „strona
nie może ograniczyć się do wyrażenia ocen, iż czuje się zaskarżonym orzeczeniem
pokrzywdzona, czy też do polemiki z ustaleniami faktycznymi, dokonanymi przez
korporacyjny sąd odwoławczy lub do kwestionowania ocen dokonanych przez ten
organ, bez jednoczesnego wskazania, które przepisy prawa zostały w toku
korporacyjnego postępowania dyscyplinarnego naruszone i bez wykazania nadto,
że naruszenie to miało charakter rażący” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z
1 października 2004 r., SDI 7/04, LEX nr 568870). „Rażący” w użyciu
przymiotnikowym, to między innymi – „dający się łatwo stwierdzić, wyraźny,
oczywisty, bezsporny, bardzo duży” (Tom trzeci Słownika języka polskiego, pod
redakcją M. Szymczaka, Warszawa 1981, s. 24).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd
Najwyższy doszedł do przekonania, iż kasację adw. G.M. - obrońcy obwinionego
adw. I.W. należało oddalić jako oczywiście bezzasadną, a przeprowadzona analiza
podniesionych przez Skarżącego zarzutów doprowadziła do wniosku, iż są one
chybione.
Obrońca obwinionego w pkt II kasacji jako pierwszy sformułował zarzut
rażącej obrazy przepisów prawa materialnego, poprzez przyjęcie błędnej
kwalifikacji prawnej czynu przypisanego obwinionemu, tj. 80 p.a. w zw. z § 1 ust. 2,
§ 11, § 15 i § 31 ust. 1 ZZEA. Zarzut ten jest oczywiście bezzasadny. Po pierwsze
odnosi się do orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji albowiem sąd
odwoławczy, utrzymując w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby
Adwokackiej w [...] z 21 lutego 2024 r. w zakresie uznania obwinionego adw. I.W.
za winnego popełnienia przypisanego mu przewinienia dyscyplinarnego,
samodzielnie nie stosował bowiem powołanych w tym zarzucie przepisów prawa
materialnego, toteż nie mógł dokonać błędnej ich wykładni i w konsekwencji rażąco
tych przepisów naruszyć. Należy jeszcze raz przypomnieć, kasację w sprawach
odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów wnosi się od prawomocnego
orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, a zatem, co do zasady,
II ZK 8/26
9
strona powinna podnosić zarzuty kasacyjne pod adresem orzeczenia tego Sądu, a
nie orzeczenia sądu dyscyplinarnego rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji.
Niezależnie od powyższego, zarzut ten był nietrafny merytorycznie. Bezspornym
jest, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z błędem w subsumpcji. Wbrew
wymienionemu zarzutowi kasacji, w realiach sprawy prawidłowo zinterpretowano
unormowanie z art. 80 p.a., jak i przepisy ZZEA. Należy również zaznaczyć, że adw.
I.W., w kwalifikacji prawnej przypisanego przewinienia dyscyplinarnego nie przyjęto
§ 31 ust. 1 ZZEA, zaś obrońca w kasacji wskazuje na przyjęcie również i tego
przepisu jako błędnej kwalifikacji prawnej przypisanego czynu.
Kolejne zarzuty z pkt III ppkt 1, 2 i 4 kasacji, jednoznacznie wskazują, że
w istocie adw. G.M. chodziło o ponowną próbę podważenia trafności oceny
materiału dowodowego i poczynionych na tej podstawie ustaleń faktycznych przez
sąd dyscyplinarny pierwszej instancji, a przy tym rozstrzygnięcia Sądu
Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] w przedmiocie uznania adw. I.W. za
winnego popełnienia zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego oraz
orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, na mocy którego
orzeczenie sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy.
Skarżący w pkt III ppkt 1 kasacji wprost zarzucił obrazę przepisów postępowania, tj.
art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w
ppkt 2 wskazał na zaniechanie przeprowadzenia dowodu, który – co istotne - nie
był zgłoszony w odwołaniu, a ten etap stanowił właściwe forum do wnioskowania o
przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadka, nie zaś etap
postępowania kasacyjnego. Wymaga podkreślenia, że sąd kasacyjny nie jest
kolejnym sądem odwoławczym, istota procesowa kasacji, będącej przecież
nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, powoduje, że jej wniesienie nie inicjuje
jeszcze jednej kontroli instancyjnej, a samo postępowanie, którego jest ona
przedmiotem, nie stanowi trzeciej instancji. To powoduje, iż kontroli kasacyjnej
w postępowaniu dyscyplinarnym, żadną miarą, nie można utożsamiać ze zwykłą
kontrolą odwoławczą. Nie każde zatem uchybienie, którego się sąd odwoławczy
dopuścił, może stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacji w sprawie
dyscyplinarnej. Podstawą zarzutów kasacyjnych nie może być, co oczywiste, samo
negowanie oceny przeprowadzonych dowodów, bądź kwestionowanie opartych na
II ZK 8/26
10
nich ustaleń faktycznych, tylko dlatego, że są niekorzystne dla obwinionego (strony)
i przeciwstawianie im innych okoliczności, bardziej dla niego korzystnych, których
sąd - po ich rozważeniu - nie uznał za wiarygodne lub mające znaczenie dla
rozstrzygnięcia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 grudnia 2022 r., II ZK
83/22, LEX nr 3456512). Skierowana do Sądu Najwyższego kasacja, nie może
więc zawierać zarzutu będącego jedynie subiektywną oceną Skarżącego naruszeń,
których miał się dopuścić sąd odwoławczy, a musi wykazać, że dostrzeżone
uchybienia miały charakter rażący i istotnie wpływały na treść zaskarżonego
orzeczenia. Tymczasem, na kanwie niniejszej sprawy, nie sposób jest uznać, aby
postawione w kasacji adw. G.M. w ppkt 1, 2 i 4 zarzuty, spełniały zadość
wskazanym wymaganiom kasacyjnym. Wszak także zarzut z ppkt 4 kasacji,
bezsprzecznie również odnosi się do orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej
instancji i w swej treści nawiązuje do kwestionowania ustaleń faktycznych
poczynionych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w [...], a
zaakceptowanych przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury, chociaż formalnie
sformułowano zarzut obrazy przepisów postępowania, tj. art. 4 ust. 1 p.a. w zw. z §
6 ZZEA.
Odnosząc się z kolei do zarzutu z pkt III ppkt 3 kasacji, również należy
ocenić go jako oczywiście bezzasadny. Skarżący podniósł w wymienionym zarzucie
naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu lub pominięciu
istotnych okoliczności podniesionych przez obwinionego w odwołaniu, dotyczących
konieczności przeprowadzenia dowodów w zakresie wiarygodności dokumentów.
Na tle powyższego należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 433 § 2 k.p.k. w zw.
z art. 95n pkt 1 p.a. sąd odwoławczy jest obowiązany rozważyć wszystkie wnioski
i zarzuty wskazane w środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
W tym zakresie w bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego sygnalizuje się, że
kwestionowanie spełnienia przez sąd odwoławczy standardu rzetelnej kontroli
obarczone jest dodatkowym wymogiem precyzyjnego wykazania, które z zarzutów
odwoławczych nie zostały rozpoznane i że uchybienie takie mogło mieć istotny
wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Tymczasem, zestawienie uzasadnienia
sporządzonego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury z treścią zarzutów
odwoławczych przekonuje o rzetelności postępowania odwoławczego, a dokładna
II ZK 8/26
11
analiza uzasadnienia sądu ad quem pozwala na poznanie motywów, które legły
u podstaw podjętej przez ten sąd decyzji i argumentacji, która doprowadziła do
określonej oceny zarzutów. Należy stwierdzić więc, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny
Adwokatury dokonując kontroli odwoławczej zaskarżonego orzeczenia Sądu
Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt […], z
perspektywy złożonego odwołania, choć w formie bardzo zwięzłej, ale wbrew
stanowisku z kasacji - odniósł się w pisemnym uzasadnieniu swojego orzeczenia
do zarzutów podniesionych w odwołaniu i w nawiązaniu do zarzutu
z ppkt 4 wskazał w uzasadnieniu, że obwiniony I.W. przyznał, że podpisał pismo
stanowiące zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Należy uznać
więc, że nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodów w zakresie
wiarygodności dokumentów. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw
Człowieka – dalej powoływany jako ETPCz, wskazuje się, że z uzasadnienia musi
jasno wynikać, iż kwestie, mające decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
zostały rozważone (por. np. wyrok ETPCz z 15 lutego 2007 r. w sprawie Boldea
przeciwko Rumunii, skarga nr 19997/02, § 30), zaś sąd odwoławczy nie jest
zobowiązany do szczegółowego odnoszenia się do każdej kwestii (por. np. wyrok
ETPCz z 19 kwietnia 1994 r. w sprawie Van de Hurk przeciwko Holandii, skarga nr
16034/90, § 61).
Ostatnim, alternatywnie podniesionym zarzutem kasacji jest wymierzenie
wobec adw. I.W. rażąco niewspółmiernie wysokiej kary, poprzez według
Skarżącego, nieuwzględnienie okoliczności łagodzących, w tym, że obwiniony nie
był karany dyscyplinarnie, a stopień jego winy nie był znaczny,
a także, że działał w stanie quasi wyższej konieczności obrony interesów klienta.
Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że wymierzona adw. I.W. kara dyscyplinarna,
wbrew twierdzeniom zawartym w kasacji, nie nosi cech kary rażąco
niewspółmiernie surowej. Katalog kar dyscyplinarnych, wymienionych w art. 81 ust.
1 p.a. oznacza konieczność rozważenia ich zastosowania w kolejności od
najłagodniejszej do najsurowszej poprzez pryzmat ciężaru gatunkowego
popełnionego deliktu dyscyplinarnego. Należy uznać, że wymierzona wobec
obwinionego kara dyscyplinarna, jest adekwatna w stosunku do popełnionego
przez niego deliktu dyscyplinarnego oraz sprawiedliwa. Istotnie, sąd odwoławczy
II ZK 8/26
12
wziął pod uwagę zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące przy wymiarze
kary i nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, nie można zatem zasadnie wywodzić, że
wymierzona obwinionemu kara dyscyplinarna została orzeczona z naruszeniem
jakiejkolwiek z dyrektyw wymiaru kary dyscyplinarnej. W doktrynie wskazuje się
następujące dyrektywy: 1) stopnia winy, 2) stopnia społecznej szkodliwości (rodzaju
i wagi) czynu, 3) osiągania celów zapobiegawczych i wychowawczych względem
obwinionego (dyrektywa szczególnoprewencyjno – wychowawcza), 4)
kształtowania świadomości prawnej właściwej organizacji publicznej do której
należy obwiniony, 5) uwzględniania okoliczności dotyczących sprawcy przewinienia
dyscyplinarnego, 6) uwzględniania okoliczności dotyczących czynu wyczerpującego
znamiona przewinienia dyscyplinarnego, takich np. jak sposób jego popełnienia,
rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, skutki czynu,
w tym rozmiar jego ujemnych następstw (por. np. A. Halicki, Zasady wymiaru kary
w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy celnych, Monitor
Prawa Celnego i Podatkowego 2006, nr 6, s. 239 – 240). Niewątpliwie przy
orzekaniu kary dyscyplinarnej zawsze trzeba baczyć, czy w konkretnym
rozpatrywanym wypadku, zostaną zrealizowane cele odpowiedzialności
dyscyplinarnej, jakimi są: ochrona społecznego zaufania do zawodu, ochrona
należytych standardów i poziomu jego wykonywania, skuteczne egzekwowanie
prawnych konsekwencji w przypadku indywidualnych zachowań przedstawicieli
właściwej organizacji publicznej naruszających reguły postępowania wyznaczone
pojęciem godności lub powagi urzędu albo zawodu, czy naruszających reguły
wykonywania zawodu wyznaczone ukształtowanymi normami zawodowej sztuki,
etyki i deontologii (por. np. T. Kuczyński, O odpowiedzialności dyscyplinarnej
pracowników, Państwo i Prawo 2003, nr 9, s. 60 – 61). Biorąc pod uwagę wszystkie
kryteria wymiaru kary dyscyplinarnej, Sąd Najwyższy nie dostrzega zasadności
zarzutu rażącej niewspółmierności kary.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 637a k.p.k. oraz art. 618 § 1 pkt 1 i 11 k.p.k. w zw. z § 1 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu
II ZK 8/26
13
obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym w zw. z art. 95n pkt
1 p.a.
Kierując się przedstawionymi powodami, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3
k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 p.a., rozstrzygnął jak w postanowieniu.
[r.g.]