II ZK 44/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 kwietnia 2025 r.
SSN Marek Motuk (przewodniczący)
SSN Marek Siwek (sprawozdawca)
SSN Paweł Wojciechowski
Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Brzezińska
przy udziale Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Naczelnej Izby
Aptekarskiej D. L.
w sprawie mgr farmacji D. P.
obwinionej o popełnienie przewinienia zawodowego z art. 87 ust. 2 pkt 1 ustawy z
dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 686 i z 2025
r. poz. 129) w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia
2020 r. w sprawie recept (Dz. U. z 2023 r. poz. 487, z późn. zm.)
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r.
kasacji wniesionej przez obrońcę obwinionej
od orzeczenia Naczelnego Sądu Aptekarskiego w Warszawie z dnia 17
października 2023 r. sygn. akt […]
zmieniającego orzeczenie Okręgowego Sądu Aptekarskiego [...] z dnia 28 kwietnia
2023 r. sygn. akt [...]
postanowił:
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429
§ 1 k.p.k. oraz art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy z 19 kwietnia 1991 r. o
izbach aptekarskich (Dz. U. z 2024 r., poz. 688), dalej: u.i.a.,
postanowił:
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
II ZK 44/24
2
2. wydatkami postępowania kasacyjnego w kwocie 20
(dwudziestu) zł obciążyć obwinioną D. P.
Marek Siwek Marek Motuk Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
Uzasadnienie
Orzeczeniem z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt [...] Okręgowy Sąd Aptekarski
[...] ustalił, że wykonując obowiązki magistra farmacji w aptece ogólnodostępnej
DOZ [...], ul. […] w dniu 6 lutego 2021 r. obwiniona D. P. odmówiła sprzedaży
pacjentce – na podstawie prawidłowo wydanej recepty – produktu medycznego E.
[…] mg, ustalając, że czyn ten cechuje znikomy stopień społecznej szkodliwości
umorzył postępowanie i orzekł o kosztach postępowania.
Na skutek odwołania wniesionego przez obrońcę obwinionej Naczelny Sąd
Aptekarski orzeczeniem z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt […] zmienił
zaskarżone orzeczenie nadając jego punktowi 1 określone brzmienie oraz
rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego.
Od orzeczenia tego kasację wniosła obrońca obwinionej zaskarżając je w
całości i podnosząc szereg zarzutów natury procesowej i materialnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z mocy ustawy, co
obliguje do pozostawienia jej bez rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. Art. 46b ust. 1 u.i.a. od prawomocnego orzeczenia
wydanego przez Naczelny Sąd Aptekarski w drugiej instancji, kończącego
postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, podmiotom
wymienionym w tym przepisie przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego, przy
czym według art. 62 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych w niej do
postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Nie ulega zarazem
wątpliwości, że w ustawie o izbach aptekarskich nie zostały uregulowane kwestie
dotyczące postępowania kasacyjnego, co powoduje, że odpowiednie stosowanie
II ZK 44/24
3
przepisów o postępowaniu karnym dotyczy w szczególności tych, które odnoszą się
do postępowania kasacyjnego.
Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy
pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom
wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., a więc m.in. art. 429 § 1 k.p.k., czyli np.
wówczas gdy jest ona niedopuszczalna z mocy ustawy. Kwestie dopuszczalności
kasacji należy oceniać przez pryzmat regulacji zawartych w rozdziale 55 Kodeksu
postępowania karnego z zastrzeżeniem zarazem odpowiedniego ich stosowania do
postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej farmaceutów, o czym
mowa w przywołanym wcześniej art. 62 ust. 1 pkt 1 u.i.a.
W tym zakresie konieczne jest wskazanie, że zgodnie z treścią art. 523 § 2
k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za
przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez
warunkowego zawieszenia wykonania. Uwzględniając katalog kar przewidzianych
w u.i.a., a zarazem możliwość systematyki orzeczeń co do istoty sprawy
zapadających w postępowaniu dyscyplinarnym farmaceutów, wymaga
odnotowania, że w postępowaniu tym mogą być wydane orzeczenia
uniewinniające, umarzające postępowanie oraz orzeczenia skazujące, a więc
zawierające rozstrzygnięcie o ukaraniu karą dyscyplinarną. W tym kontekście, a
zarazem uwzględniając powołany art. 523 § 2 k.p.k., trzeba stwierdzić, że kasacja
na korzyść może być wniesiona jedynie w razie orzeczenia w postępowaniu
dyscyplinarnym farmaceutów kary, a więc w sytuacji, kiedy doszło do skazania. Nie
jest natomiast dopuszczalne wniesienie kasacji na korzyść w sytuacji, kiedy doszło
do uniewinnienia lub umorzenia postępowania, a w niniejszej sprawie
postępowanie dyscyplinarne wobec D. P. zostało umorzone z uwagi na znikomy
stopień społecznej szkodliwości czynu. Stanowiska tego w niniejszej sprawie nie
zmienia treść art. 523 § 4 k.p.k. stanowiącego, że ograniczenie powyższe nie
dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
Rzecz bowiem w tym, że w niniejszej sprawie uchybienie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
zostało podniesione w sposób instrumentalny. Z treści zarzutu obejmującego
rzekome uchybienie z tego przepisu wynika bowiem, że chodzi nie o brak skargi
uprawnionego oskarżyciela, co do której niekwestionowaną w sprawie rzeczą jest,
II ZK 44/24
4
że ta skarga istnieje i uruchomiła postępowanie dyscyplinarne, ale o mankamenty
opisu czynu zarzucanego, których skarżący doszukuje się. Ten powód natomiast to
w sposób oczywisty nie jest powód z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., ale ewentualne
naruszenie prawa procesowego. Podniesienie zarzutu w sposób opisany w pkt. II.1.
kasacji wskazuje zatem na charakter instrumentalny, cel obejścia przepisu
ograniczającego dopuszczalność postępowania kasacyjnego w określonych
sprawach, co nie mogło znaleźć akceptacji Sądu Najwyższego i postępowania tego
w sposób skuteczny uruchomić.
W tym stanie rzeczy, zważywszy na niedopuszczalność kasacji na korzyść w
realiach niniejszej sprawy, kasację należało pozostawić bez rozpoznania, o
wydatkach postępowania kasacyjnego rozstrzygając na podstawie art. 637a k.p.k.,
art. 637 § 1 k.p.k. i art. 636 § 1 k.p.k.
[M. T.]
[a.ł]
Marek Siwek Marek Motuk Paweł Wojciechowski
