II USK 382/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 grudnia 2025 r.
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z odwołania J. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Białymstoku
o zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu
16 grudnia 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego
w Białymstoku
z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt V Ua 8/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z 19 czerwca 2024 r., oddalił
apelację J. B., od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 19 grudnia 2023 r.,
którym oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddział w Białymstoku z 21 maja 2021 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do
zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 31 października
2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. w wysokości 100% podstawy jego wymiaru. W
uzasadnieniu ZUS wskazał, iż z posiadanej dokumentacji wynika, że w dniu 31
października 2020 r. odwołujący uległ wypadkowi przy pracy, jednakże
stwierdzono, że wyłączną przyczyną tego wypadku było naruszenie przez
ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia.
II USK 382/24
2
W sprawie nie było kwestionowane, że zdarzenie z 31 października 2020 r.
było zdarzeniem nagłym i miało związek z pracą oraz że w jego wyniku
ubezpieczony doznał uszczerbku na zdrowiu. Jednakże w myśl art. 21 ust. 1
ustawy wypadkowej świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują
ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków, o których mowa w art. 3,
było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących
ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego
niedbalstwa.
Sąd Okręgowy podzielił bardzo szczegółowe rozważania poczynione przez
Sąd Rejonowy oraz powołane przez ten Sąd poglądy wypracowane w
orzecznictwie. Stanowisko Sądu pierwszej instancji zostało oparte na
zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym należycie ocenionych
opiniach biegłych sporządzonych na potrzeby postępowania o sygn. akt VIII K
52/21. Z opinii tych wynika, że do zderzenia pojazdów doszło wówczas, gdy J. B.
wykonywał manewr skrętu w drogę prowadzącą do zabudowań posesji. Poruszanie
się kierującego samochodem O. nie pozwalało mu na uniknięcie zdarzenia
drogowego, tj. zderzenia z wykonującym manewr skrętu w lewo kierującym
samochodem S. J. B. W świetle dokonanych ustaleń Sąd Rejonowy w Bielsku
Podlaskim stanął na stanowisku, że naruszenie przez oskarżonego J. B. reguł
ostrożności w ruchu drogowym daje podstawy do przypisania oskarżonemu skutku
w postaci zaistniałego wypadku, a w konsekwencji przypisania mu
odpowiedzialności za czyn z art. 177 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w sprawie karnej VIII K 52/21 wyrokiem z 26 lipca 2023 r.
warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonego J. B. na okres próby
wynoszący 1 rok oraz zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego R. Ł.
kwotę 4.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Wyrok uprawomocnił się w dniu 30
września 2023 r.
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną wniesioną przez J. B.,
w której „na podst. art. 3989 pkt. 4 k.p.c.” wskazano, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona. Skarżący argumentował, że „w niniejszej sprawie Sądy
obu instancji z sposób oczywisty rażąco naruszyły art. 21 ust. 1 ustawy z 30
października 2022 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i
II USK 382/24
3
chorób zawodowych (Dz. U. 2019, poz. 1205, ze zm.) niewłaściwie stosując ten
przepis do ustalonego stanu faktycznego i w sposób oczywisty wadliwie kwalifikując
zachowanie odwołującego się z 31 października 2020 r. W świetle ugruntowanego
orzecznictwa Sądów sposób rozumienia tego przepisu nie może budzić
wątpliwości, a stanowisko Sądów obu instancji stanowi oczywiste naruszenie prawa
materialnego”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia
zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.
Skarżący nie wykazuje, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona
(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).
Wniosek nie podważa ustaleń faktycznych, na których oparto zaskarżony
wyrok. W ocenie zarzutu materialnego zgłoszonej podstawy przedsądu wiążą
zatem ustalenia stanu faktycznego na których oparto wyrok Sądu drugiej instancji.
Wniosek pomija część podstawy faktycznej i materialnoprawnej, składającej
się na podstawę zaskarżonego wyroku.
Zdarzenie prócz tego, że było wypadkiem przy pracy, było też czynem z art.
177 § 1 k.k. Wypadek był zawiniony przez skarżącego. W sprawie nie ustalono,
iżby kierowca drugiego samochodu naruszył przepisy i przyczynił się do wypadku.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwaliła się wykładnia, że uprawniony nie traci
prawa do świadczenia wypadkowego, jeżeli oprócz udowodnionego naruszenia
przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, wywołanego jego
umyślnym lub rażąco niedbałym zachowaniem – przyczyną wypadku przy pracy
(wypadku komunikacyjnego) było obiektywnie nieprawidłowe (niewłaściwe)
zachowanie innego uczestnika zdarzenia, choćby niezawinione. Jeśli zatem
zachowanie poszkodowanego pracownika będącego sprawcą wypadku drogowego
nie stanowiło wyłącznej przyczyny wypadku, a tylko przyczyniło się do powstania
tego zdarzenia (stanowiło jego współprzyczynę), to pracownik nie jest pozbawiony
prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (por. wyroki Sądu Najwyższego: z
3 grudnia 2013 r., II UK 169/13, LEX nr 1421810; z 9 czerwca 2016 r., III UK
II USK 382/24
4
158/15, LEX nr 2124045 oraz z 21 listopada 2018 r., I PK 156/17, LEX nr 2634550).
W tej sytuacji pojawienie się jakiejkolwiek współprzyczyny wypadku wyklucza
negatywne konsekwencje, jakie płyną w odniesieniu do ubezpieczonego z treści
art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej. Dlatego, w sprawach dotyczących wypadków
przy pracy tak ważne pozostają ustalenia faktyczne, bo przecież prawo materialne
stosuje się do określonego stanu sprawy.
Współprzyczynienia w sprawie nie ustalono. Zwrócił na to uwagę Sąd
pierwszej instancji i potwierdził to Sąd drugiej instancji.
Obecna sprawa cywilna (art. 1 k.p.c.) ma w części swoje odbicie w sprawie
karnej, która mogła składać się na materiał sprawy (art. 382 k.p.c.). Sąd Najwyższy
związany jest ustaleniami stanu faktycznego stanowiącymi podstawę zaskarżonego
wyroku (art. 39813 § 2 k.p.c.). Wprawdzie wyrok warunkowo umarzający
postępowanie nie jest wyrokiem skazującym i dlatego nie wiąże wprost w sprawie
cywilnej (art. 11 k.c.), to jednak w systemie prawa karnego prawomocny wyrok
warunkowo umarzający postępowanie przesądza o popełnieniu przestępstwa (art. 1
§ 1 k.k.). Wówczas nie można twierdzić, że sprawca nie popełnił czynu bez swojej
winy albo że społeczna szkodliwość czynu nie jest wyższa niż znikoma (art. 1 § 2
k.k.). Nie budzą też wątpliwości okoliczności popełnienia przestępstwa (art. 66 § 1
k.k.).
Sprawa karna dotycząca wypadku komunikacyjnego (art. 177 § 1 k.k.) i
wynikający z niej wyrok warunkowo umarzający postępowanie ma znaczenie w
ocenie wyłączenia prawa do świadczenia z art. 21 ust. 1 ustawy z 30 października
2022 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych i dlatego nie mogła być pominięta w tej sprawie.
Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że skarżący nie wykazał, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
[a.ł]
II USK 382/24
5
