II PSKP 8/25

II PSKP 8/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 4 listopada 2025 r. SSN Agnieszka Żywicka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jarosław Sobutka SSN Robert Stefanicki w sprawie z powództwa A.G. i J.W. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w S. o wynagrodzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 listopada 2025 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt IV Pa 50/23, oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2023 r. w wyniku rozpoznania apelacji wniesionej przez pozwany Zespół Opieki Zdrowotnej w S. od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 30 sierpnia 2023 r., oddalił apelację; zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwotę po 1800 zł złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą z II PSKP 8/25 2 ustawowymi odsetkami za opóźnienie po upływie tygodnia od uprawomocnienia się do dnia zapłaty. Powód A.G. po ostatecznym sprecyzowaniu roszczenia wniósł przeciwko pozwanemu Zespołowi Opieki Zdrowotnej w S. o zasądzenie na jego rzecz łącznej kwoty 24 605,83 złotych zgodnie z wyliczeniami wskazanymi przez biegłego w opinii uzupełniającej z dnia 28 października 2022 r. co do kwot za poszczególne miesiące wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem wyrównania wynagrodzenia w łącznym okresie od lipca 2017 r. do grudnia 2020 r. Powód J.W. po ostatecznym sprecyzowaniu roszczenia wniósł przeciwko pozwanemu Zespołowi Opieki Zdrowotnej w S. o zasądzenie na jego rzecz łącznej kwoty 27 862,34 złotych zgodnie z wyliczeniami wskazanymi przez biegłego w opinii uzupełniającej z dnia 28 października 2022 r. co do kwot za poszczególne miesiące wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem wyrównania wynagrodzenia w łącznym okresie od lipca 2017 r. do grudnia 2020 r. Kwoty te zostały ostatecznie sprecyzowane pismami procesowymi z dnia 13 lutego 2023 r. i 14 lutego 2023 r. Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie -umorzył postępowanie w zakresie kwoty co do powoda A.G. – 21 170,20 złotych i J.W. – 17 913,69 złotych ( pkt I); - zasądził od pozwanego Zespołu Opieki Zdrowotnej w S. na rzecz A.G. kwotę 16 345,73 zł. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie co do kwot za poszczególne miesiące w zakresie określonym tym punktem wyroku ( pkt II); - zasądził od pozwanego Zespołu Opieki Zdrowotnej w S. na rzecz J.W. kwotę 18 129,09 zł. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie co do kwot za poszczególne miesiące w zakresie określonym tym punktem wyroku (pkt III); - w pozostałym zakresie oddalił powództwa (pkt IV); - zniósł miedzy stronami wzajemnie koszty procesu (pkt V); - nadał wyrokowi w pkt II rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 8 551,67 złotych (pkt VI); - nadał wyrokowi w pkt III rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 11 785,56 złotych ( pkt VII); - nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Olsztynie kwotę 2 752,72 złotych tytułem nieopłaconych kosztów sądowych, w tym 1 013,08 złotych tytułem wynagrodzenia biegłego oraz 1 739,64 złotych tytułem opłat od pozwów. Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny : II PSKP 8/25 3 Powód A.G. i J.W. są zatrudnieni u pozwanego na podstawie umów o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach ratowników medycznych. Powodowie świadczą pracę w ramach zespołu ratownictwa medycznego SP ZOZ w S.. U pozwanego od dnia 9 listopada 1998 roku obowiązuje regulamin wynagradzania wraz z aneksami. Informacją Dyrektora ZOZ w S. z 28 lipca 2017 r. na podstawie załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ustalono dla ratowników medycznych kwotę dodatku do wynagrodzenia brutto w wysokości 400 zł. Dodatek obejmował wszystkie składniki i pochodne od wynagrodzenia łącznie z ZUS zakładu. Dodatek miał być wypłacany w okresie od 1 lipca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. Zgodnie z oświadczeniami pracodawcy z 7 lutego 2019 r., 8 kwietnia 2019 r., 3 lutego 2020 r., 20 kwietnia 2020 r. pracodawca zobowiązał się wypłacać kwotę 400 zł jako dodatek do wynagrodzenia w miesiącach od 1 stycznia 2019 r. do 31 sierpnia 2019 r., od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Jednocześnie oświadczeniami pracodawcy z 7 lutego 2019 r., 8 kwietnia 2019 r., 24 października 2019 r., 3 lutego 2020 r., 20 kwietnia 2020 r., 15 lutego 2021 r. (obok wypłaty dodatku w wysokości 400 zł brutto) wypłacano kwoty odpowiednio: 800 zł, 1200 zł, 1600 zł włączając je do wynagrodzenia zasadniczego z pochodnymi. Zarządzeniem nr […] z dnia 26 2017 r. w związku z realizacją ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. dotyczącej najniższego wynagrodzenia pracowników ZOZ w S. zarządzono, iż od 1 lipca do 30 września 2017 r. 10 % wynikające z ustawy z dnia 8 czerwca 2017r. o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych zostało zaspokojone w stosunku do ratowników jako wypłata dodatku wypłaconego na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Od 01 października nastąpi włączenie dodatku dla ratowników-190 zł brutto do płacy zasadniczej. Zgodnie z porozumieniami z dnia 29 maja 2018 r. oraz z dnia 12 lipca 2018 r. zawartymi pomiędzy Dyrekcją ZOZ w S. a Międzyzakładowym Związkiem II PSKP 8/25 4 Zawodowym Solidarność reprezentującym pracowników w związku z realizacją ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. dotyczącej najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych, ustalono, iż od dnia 1 lipca 2018 r. nastąpi włączenie dodatku dla ratowników i pielęgniarek RTM w kwocie 190 zł brutto do płacy zasadniczej. Natomiast zgodnie z protokołem uzgodnień wskazano, że jeżeli wynagrodzenie zasadnicze nie osiągnie wymaganego poziomu, podwyżka nastąpi zgodnie z wyliczeniami. Zarządzeniem nr […] z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie podwyżek dla personelu z dniem 1 lipca 2019 r. zarządzono podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych w ZOZ w S. na podstawie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych” dla ratowników medycznych- 190 zł brutto do płacy zasadniczej, włączenie dodatku. Zgodnie z aneksami do umów o pracę, powodowie od dnia 1 stycznia 2015 r. otrzymywali wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 1909,23 zł, natomiast na podstawie aneksów obowiązujących od dnia 1 października 2017 r., powodom podniesiono wynagrodzenie zasadnicze o kwotę 190 zł brutto. Kolejne podwyżki wynagrodzenia dotyczące powodów miały miejsce odpowiednio: od dnia 1 lipca 2018 r.- wzrost o kolejne 190 zł, od dnia 1 lipca 2019 r.- 189,77 zł oraz od dnia 1 lipca 2020 r.-190 zł. Wynagrodzenie powodów od 1 lipca 2017 r. wzrastało poprzez wypłatę przez pracodawcę kwot, które pracodawca realizował jako dodatek w wysokości 400 zł. Wypłata dokonywana była poprzez wypłatę kwoty 400 zł brutto z ZUS pracodawcy od 1 lipca 2017 r. Następnie od 1 października 2017 r. włączono tę kwotę do wynagrodzenia zasadniczego jako realizację ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Od 1 stycznia 2018 r. ponownie wypłacano dodatek. Następnie od 1 lipca 2018 r., 1 lipca 2019 r., 10 lipca 2020 r. włączano kwotę dodatku do wynagrodzenia zasadniczego (wliczając w tę wartość pochodne i ZUS). Co do zasady w okresie od stycznia do czerwca danego roku miała następować wypłata II PSKP 8/25 5 dodatku z rozporządzenia. Od lipca danego roku dodatek podlegał włączeniu do wynagrodzenia zasadniczego. Za okres od lipca 2017 r. do grudnia 2020 r. powodom pracodawca wypłacił kwoty tytułem dodatku z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2018 r. umieszczając stosowne kwoty na paskach wynagrodzeń pod pozycjami: 130- regulacja, ustawa 203, pielęgniar podwyżka, pielęgniar podwyżka wyrówna. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Ministerstwo Zdrowia w piśmie z dnia 5 września 2018 roku, stanowiącego odpowiedź na zapytanie Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Ratowników Medycznych, wysokość dodatku do wynagrodzenia winna być wyliczona w oparciu o ilość godzin przepracowaną przez konkretną osobę w danym miesiącu. Wyjaśniono także, że zwiększenie wynagrodzenia zasadniczego ratowników pozostaje odrębne od dodatku przyznawanego na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia. W odpowiedzi na zapytanie pracodawcy Dyrektor NFZ […] Oddziału Wojewódzkiego w O. wskazał, iż włączenie podwyżek do płacy zasadniczej leży w gestii pracodawcy. Z uwagi na fakt, iż wyliczenie należnych powodom wynagrodzeń i dodatków wymagało wiadomości specjalnych, Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i księgowości. Biegły w sporządzonej opinii wskazał, iż powód A.G. winien w okresie od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. otrzymać wynagrodzenie zasadnicze w łącznej kwocie 76.688,49 złotych, natomiast w analizowanym okresie wymieniony otrzymał wynagrodzenie zasadnicze w łącznej kwocie 84.678,34 złotych. Z tytułu wynagrodzenia zasadniczego otrzymał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie przewyższającej łącznie o 7.989,85 zł wynagrodzenie zasadnicze należne zgodnie z obowiązującymi przepisami. W okresie od lipca 2017 r. do grudnia 2020 r. A.G. winien otrzymać łącznie dodatek w kwocie 32.595,68 zł. W ocenie biegłego, biorąc pod uwagę wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatek należne powodowi i kompensując to z wypłaconym wynagrodzeniem zasadniczym, należności powoda zamykają się kwotą 24.605,83 zł. W części opinii dotyczącej powoda J.W., biegły uznał, iż winien on w okresie od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. otrzymać wynagrodzenie zasadnicze w łącznej kwocie 86.430,11 zł, natomiast otrzymał- 95.493,70 zł. Z tytułu II PSKP 8/25 6 wynagrodzenia zasadniczego powód otrzymał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie przewyższającej łącznie o 9.063,59 zł wynagrodzenie zasadnicze należne zgodnie z obowiązującymi przepisami. W okresie od lipca 2017 r. do grudnia 2020 r. J. W. winien otrzymać łącznie dodatek w kwocie 36.925,93 zł. Kompensując należne wynagrodzenie zasadnicze powoda oraz należny mu dodatek z wypłaconym wynagrodzeniem, należności powoda wynoszą 27.862,34 zł. Z uwagi na zastrzeżenia pełnomocników stron, Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego. W pisemnej opinii uzupełniającej biegły odnosząc się do zastrzeżeń strony powodowej wskazał, iż składka odprowadzana na Fundusz Pracy od wynagrodzeń wynosi 2,45%, natomiast po zmianach, składka nadal odprowadzana jest w tej samej wysokości, z tym, że jej część trafia bezpośrednio na Fundusz Solidarnościowy. Biegły wskazał także, że przyjęcie dodatku za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. w kwocie 1.600 zł spowoduje wzrost należności powodów: A.G. - o kwotę 987,42 zł (łącznie- 1001,70 zł), J.W. - o kwotę 987,42 zł (łącznie- 1.001,90 zł). Pracodawca dokonując wypłaty kwoty 190 zł w części zaliczał tę kwotę jako realizację dodatku określonego w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych, a w części jako realizację rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie celem realizacji wymogu wypłaty dodatku, a następnie od 1 stycznia 2019 r. średniego wzrostu miesięcznego wynagrodzenia w wysokości 400 zł i jego wielokrotności pozwany zaliczał na tę kwotę także wyliczone od tej wartości pochodne takie jak: wysługa lat, godziny nocne, godziny świąteczne, dodatek wyjazdowy. W części ze 190 zł odpowiadającej realizacji założeń ww. rozporządzenia wypłacono w ramach dodatków: a) powodowi A.G. łącznie kwotę 2953,83 zł, b) powodowi J.W. łącznie kwotę 3417,41 zł. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji uznał, że powództwa powodów po ich ostatecznym sprecyzowaniu są słuszne co do zasady. Na wstępie zauważył, iż spór w przedmiotowej sprawie koncentrował się przede wszystkim wokół odmiennego interpretowania przepisów dotyczących II PSKP 8/25 7 wzrostu wynagrodzenia ratowników medycznych oraz przyznawania im dodatków do wynagrodzenia. Jak wynika bowiem z treści pozwów powodowie dochodzili od pozwanego dwóch roszczeń tj. wyrównania wynagrodzenia zasadniczego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz dodatku do wynagrodzenia (tzw. dodatku zembalowego) na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2018r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U. z 2017 roku poz. 1473) do dnia 31 grudnia 2021 r. podmiot leczniczy dokonuje podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego pracownika wykonującego zawód medyczny, którego wynagrodzenie zasadnicze jest niższe od najniższego wynagrodzenia zasadniczego, ustalonego jako iloczyn współczynnika pracy określonego w załączniku do ustawy i kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ustalenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", do wysokości nie niższej niż najniższe wynagrodzenie zasadnicze, z uwzględnieniem następujących warunków: 1) sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego ustalają, w drodze porozumienia, strony uprawnione w danym podmiocie leczniczym do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy, zwanego dalej "porozumieniem"; 2) podmiot leczniczy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, zawiera porozumienie z pracownikiem wybranym przez pracowników podmiotu leczniczego do reprezentowania ich interesów; 3) porozumienie zawiera się corocznie do dnia 31 maja; 4) jeżeli porozumienie nie zostanie zawarte w terminie określonym w pkt 3, sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego ustala, w drodze zarządzenia w sprawie podwyższenia wynagrodzenia, zwanego dalej "zarządzeniem": a) kierownik podmiotu leczniczego, II PSKP 8/25 8 b) podmiot tworzący, o którym mowa w art. 4 pkt 1 - w przypadku podmiotów leczniczych działających w formie jednostek budżetowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Ścieżka osiągnięcia powyższego celu przewidziana została w art. 3 ust. 1 pkt. 5 cytowanej ustawy, który wskazywał, iż ustalony w drodze porozumienia albo zarządzenia sposób podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego zapewnia proporcjonalny dla każdej z grup zawodowych średni wzrost tego wynagrodzenia, przy czym: a) na dzień 1 lipca 2017 r. wynagrodzenie zasadnicze pracownika wykonującego zawód medyczny podwyższa się co najmniej o 10% kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy najniższym wynagrodzeniem zasadniczym a wynagrodzeniem zasadniczym tego pracownika, b) na dzień 1 lipca 2018 r. wynagrodzenie zasadnicze pracownika wykonującego zawód medyczny podwyższa się co najmniej o 20% kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy najniższym wynagrodzeniem zasadniczym a wynagrodzeniem zasadniczym tego pracownika, c) na dzień 1 lipca 2019 r. wynagrodzenie zasadnicze pracownika wykonującego zawód medyczny podwyższa się co najmniej o 20% kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy najniższym wynagrodzeniem zasadniczym a wynagrodzeniem zasadniczym tego pracownika, d) na dzień 1 lipca 2020 r. wynagrodzenie zasadnicze pracownika wykonującego zawód medyczny podwyższa się co najmniej o 20% kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy najniższym wynagrodzeniem zasadniczym a wynagrodzeniem zasadniczym tego pracownika, e) na dzień 1 lipca 2021 r. wynagrodzenie zasadnicze pracownika wykonującego zawód medyczny podwyższa się co najmniej o 20% kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy najniższym wynagrodzeniem zasadniczym a wynagrodzeniem zasadniczym tego pracownika. Sąd pierwszej instancji dalej wskazał, że powodowie dochodzili w niniejszym procesie także należności z tytułu dodatku w oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2018r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2018 r., II PSKP 8/25 9 poz.1373). W § 2 rozporządzenia przewidziano, iż w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia świadczeniodawca posiadający co najmniej jedną z umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w § 3 ust. 1, przekaże do dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanego dalej "Funduszem", za pośrednictwem serwisów internetowych, o których mowa w § 10 załącznika do rozporządzenia zmienianego w § 1, informację sporządzoną według stanu na dzień ogłoszenia rozporządzenia: 1) o liczbie ratowników medycznych udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w zakresach, o których mowa w § 3 ust. 1, w przeliczeniu na liczbę etatów albo równoważników etatów ratowników medycznych, realizujących te świadczenia w okresie od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. oraz od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.; 2) o kwocie dodatkowych środków przyznanych ratownikom medycznym po dniu 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. oraz od dnia 1 stycznia 2018 r. do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc wejścia w życie rozporządzenia, z wyłączeniem dodatków, o których mowa w art. 1511 k.p., oraz dodatków, o których mowa w art. 65 i 88 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 160, 138, 650 i 1128). Zgodnie z § 3 cytowanego aktu prawnego świadczeniodawca jest obowiązany przeznaczyć środki otrzymane w ramach umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie: 1) leczenia szpitalnego, 2) opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień realizowanych w warunkach stacjonarnych lub dziennych, 3) świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej realizowanych w warunkach stacjonarnych, 4) opieki paliatywnej i hospicyjnej realizowanych w warunkach stacjonarnych, 5) świadczeń wysokospecjalistycznych - na wypłatę dodatku w wysokości 400 zł miesięcznie, za okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., oraz 800 zł miesięcznie, za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., w tym na składki na ubezpieczenie II PSKP 8/25 10 społeczne i Fundusz Pracy, dla ratowników medycznych udzielających świadczeń opieki zdrowotnej u tego świadczeniodawcy, w przeliczeniu na jeden etat lub równoważnik etatu ust. 1). Kwota, o której mowa w ust. 1, zostanie pomniejszona o kwotę, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 ( ust 2). Dokonując analizy prawnej zgłoszonych przez powodów roszczeń - w pierwszej kolejności Sąd Rejonowy podkreślił, iż w jego ocenie oba dochodzone świadczenia mają charakter rozłączny. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym przez stronę pozwaną, iż winno następować zaliczanie dodatku na rzecz wyrównania wynagrodzenia zasadniczego oraz, że rozporządzenie z dnia 12 lipca 2018r. stanowiło wykonanie przepisów art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Zauważył, iż omawiana ustawa reguluje odrębną instytucję prawną, określoną w art. 1 i 3 oraz kolejnych przepisach ustawy. Natomiast rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i wprowadza zmianę do rozporządzenia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Brak jest przepisu wskazującego w stosunku do ratowników medycznych, na charakter wykonawczy przedmiotowej zmiany rozporządzenia w związku z regulacją wprowadzoną w art. 1 i 3 ustawy z dnia 8 czerwca2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. W kontekście postulatu pozwanego łącznego traktowania omawianych należności podkreślił, iż nie uszło uwadze Sądu brzmienie art. 3 ust. 3 przywoływanej ustawy. W przepisie tym przewidziano, iż ustalony w drodze porozumienia albo zarządzenia sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego osoby zajmującej stanowisko pielęgniarki lub położnej uwzględnia wzrost miesięcznego wynagrodzenia danej pielęgniarki albo położnej dokonany na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Niemniej jednak, jak wskazuje literalne brzmienie przedmiotowego przepisu, dotyczy on uwzględniania wzrostu wynagrodzenia pielęgniarek i położnych. Z analizy przepisu II PSKP 8/25 11 wynika, iż pomimo wprowadzanych do ustawy zmian nie podlegał on zmianie w zasadniczej swej treści. Dlatego też, zdaniem Sądu pierwszej instancji nie może stanowić podstawy do zaliczania tzw. dodatku zembalowego przyznanego ratownikom na poczet podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego. Sąd podkreślił, że z powyższą interpretacją zgodne jest stanowisko przedstawione przez Ministerstwo Zdrowia z dnia 5 września 2018 r. w odpowiedzi na zapytanie Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Ratowników Medycznych. W piśmie zawarto stwierdzenie, iż „Kwestia podwyżek przewidzianych w rozporządzeniu z dnia 12 lipca 2018r. powinna być rozpatrywana odrębnie od ustawy z dnia 8 czerwca 2017r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych (...). Ratownicy medyczni mają prawo otrzymać dodatkowe środki na podstawie ww. rozporządzenia - ponad kwoty przewidziane w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r.” Jednocześnie nie był sporny fakt, iż powodowie spełniali przesłanki do uzyskania dochodzonych przez nich świadczeń, w tym wykonywali pracę w ramach zespołu ratownictwa medycznego SP ZOZ w S. Świadczenie określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2018 r., a określane jako dodatek (dodatek zembalowy) w ocenie Sądu pierwszej instancji, winno być świadczeniem niezależnym od wynagrodzenia brutto i jak wskazuje rozporządzenie stanowi ono dodatek do wynagrodzenia. Świadczenie to powinno być wypłacane w okresach wskazanych w rozporządzeniu tj. od 1 lipca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.- w wysokości 400 zł i następnie kolejne za okresy od 1 stycznia do końca grudnia następujących po sobie lat. Reasumując powyższe rozważania i ustalenia, Sąd ten doszedł do przekonania co do zasadności dochodzonych przez powodów roszczeń. Celem prawidłowego ustalenia należnych powodom kwot Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu księgowości. Sąd podzielił opinię główną i uzupełniającą jako sporządzone dokładnie i rzetelnie. W ocenie Sądu dały one podstawy do dokonania stosownych ustaleń w sprawie, z uwagi na ich precyzję, przejrzystość oraz ustosunkowanie się przez biegłego do wszystkich zagadnień, które były przedmiotem rozważań opiniującego. II PSKP 8/25 12 Biegły miał za zadanie przy uwzględnieniu kwot wypłaconych powodom w okresach spornych z tytułu wynagrodzenia zasadniczego, dodatków oraz podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego (tj. z tytułu dochodzonych świadczeń), wyliczyć należne dodatki z rozporządzenia oraz podwyższenie wynagrodzenia zasadniczego. Biegły dokonał stosownych obliczeń a strona powodowa ostatecznie wniosła o zasądzenie kwot zgodnie z wyliczeniami biegłego. Sąd pierwszej instancji dokonując rozstrzygnięcia oparł się na wyliczeniach wynikających z opinii głównej, uzupełnionej danymi z opinii uzupełniającej. W opinii uzupełniającej bowiem biegły zasadnie uwzględnił kwotę 1600 zł z tytułu dodatku przysługującego powodom w okresie od stycznia do marca 2020 r. Dokonując, na potrzeby niniejszej sprawy, wyliczenia należnych powodom kwot Sąd pierwszej instancji dodatkowo uznał za celowe pomniejszenie ustalonych przez biegłego należności o wartości wypłaconych pracownikom przez pracodawcę dodatków. Uwzględnił w związku z tym kwoty z list płac umieszczone pod pozycjami: 130- regulacja, ustawa 203, pielęgniar podwyżka, pielęgniar podwyżka wyrówna. W związku z zaliczaniem kwoty 190 zł i następnych na poczet zarówno realizacji ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. jak i dodatku zembalowego strona pozwana od powyższej kwoty włączonej do wynagrodzenia zasadniczego wyliczała stosowne dodatki tzw. pochodne. W tym kontekście Sąd zauważył, iż porozumienia pomiędzy Dyrekcją ZOZ w S. i MZZ Solidarność z 29 maja 2018 r. i 12 lipca 2018 r. dotyczyły realizacji ustawy z 8 czerwca 2017 r. wskazując na włączenie kwoty 190 zł brutto do płacy zasadniczej. Porozumienia nie statuowały, iż kwota ta wyczerpuje także kwotę dodatku zembalowego. Tożsame brzmienie miał protokół uzgodnień z 29 maja 2020 r. Również zarządzenie nr […] z 26 października 2017 r. dotyczyło realizacji ustawy z dnia 8 czerwca2017 r. niemniej jednak stanowiło, iż od 1 lipca do 30 września 2017 r. 10% wynikające z ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. zostało zaspokojone wobec pielęgniarek i ratowników jako dodatek wypłacany na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Postanowiono w nim również, że od 1 października nastąpi włączenie dodatku dla ratowników i pielęgniarek RTM w wysokości 190 zł brutto do płacy zasadniczej. II PSKP 8/25 13 Zgodnie z oświadczeniami pracodawcy z 7 lutego 2019 r., 8 kwietnia 2019 r., 3 lutego 2020 r., 3 lutego 2020 r., 20 kwietnia 2020 r. oraz informacją z 28 lipca 2017 r. pracodawca zobowiązał się wypłacać kwotę 400 zł jako dodatek do wynagrodzenia w miesiącach 1 lipca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., 1 stycznia 2019 r. do 31 sierpnia 2019 r., 1 stycznia 2020-31 grudnia 2020 r. Jednocześnie realizując ciążące na pracodawcy obowiązki pozwany faktycznie włączył do wynagrodzenia zasadniczego kwotę 190 zł naliczając od niego pochodne takie jak : dodatek stażowy, godziny nocne, godziny świąteczne, dodatek wyjazdowy. Pozwany ZOZ stał na stanowisku, iż włączenie kwoty 190 zł do wynagrodzenia zasadniczego i naliczenie od tej kwoty pochodnych realizuje założenia rozporządzenia z dnia 12 lipca 2018 r. oraz ustawy z 8 czerwca 2017 r. Powyższe wynika zarówno z niezmiennego stanowiska prezentowanego przez stronę, ale także z przedłożonych dokumentów źródłowych, wskazujących na zasady wyliczania należności stron w trakcie trwającego zatrudnienia. W związku z tym Sąd Rejonowy przyjął przy dokonywaniu wyliczeń, iż włączona do wynagrodzenia kwota 190 zł faktycznie realizowała zobowiązania pracodawcy wynikające ze wskazanych aktów prawnych. Tym samym uznał, że należało przy dokonywaniu rozliczenia dochodzonych należności uwzględnić również tą część pochodnych wyliczonych od kwoty 190 zł, która stanowiła odzwierciedlenie realizacji wypłaty dodatku zembalowego (przy uwzględnieniu, że pozostała kwota ze 190 zł tj. 58,68 zł, 79,35 zł, 37,80 zł stanowi wyraz realizacji ustawy z dn.8 czerwca 2017r.) - Dlatego też Sąd pierwszej instancji - przy ostatecznym wyliczaniu należnych powodom kwot odjął od wartości wynikających z opinii biegłego także kwoty pochodnych, o których mowa powyżej (tj. część wyliczoną od różnicy ze 190 zł, a przypadającą na realizację dodatku zembalowego). W tym zakresie uwzględniono wyliczenia poczynione przez pozwanego przy piśmie z dnia 29 maja 2023 r., a co do swej matematycznej prawidłowości nie zakwestionowane przez powodów. Sąd podkreślił, iż w jego ocenie regulacja odnosząca się do dodatku tzw. zembalowego tj. rozporządzenie z 12 lipca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie przewiduje włączenia dodatku do wynagrodzenia zasadniczego. Nadto zarówno II PSKP 8/25 14 rozporządzenie, jak i ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. nie dają podstaw do zaliczania dodatku zembalowego na poczet wyrównania wynagrodzenia i uznania, iż łączne ich wyliczenie wraz z pochodnymi realizuje założenia rozporządzenia z dnia 12 lipca 2018 r. Skoro jednak doszło do takiego włączenia przez pracodawcę należy pochodne, w części wyliczone od kwoty uznanej za przedmiotowy dodatek, zaliczyć na poczet należnego i dochodzonego dodatku. Tym samym Sąd uznał, iż zasadnym jest uwzględnienie omawianej części pochodnych w rozliczeniu dodatku wyliczonego przez biegłego. Z uwagi na powyższe od kwot wyliczonych przez biegłego a dochodzonych przez stronę powodową odjęto kwoty - w stosunku do A.G. w wysokości 2 953,83 zł i J. W. w wysokości 3 404,81 zł. Celem wyliczenia wskazanych kwot odjęto w każdym miesiącu od łącznej kwoty za dany miesiąc z tytułu wynagrodzenia zasadniczego i dodatków kwotę wynagrodzenia zasadniczego wskazanego w rubryce nr 1 „ wynagrodzenie zasadnicze” i zsumowano otrzymane kwoty za cały dochodzony okres. Przykładowo za październik 2017 r. w przypadku J. W. odjęto od kwoty 232,24 zł wartość 131,32 zł otrzymując różnicę w wysokości 100,92 zł. Przy czym w stosunku do J.W. w związku z tym, iż należna kwota za luty 2019 r. bez odjęcia pochodnych wynosi 47,47 zł natomiast suma pochodnych wyliczona według zasad przedstawionych powyżej przekracza tę kwotę (wynosi 60,07 zł) przy wyliczaniu uwzględniono wysokość 47,47 zł. Brak bowiem było w ocenie Sądu podstaw do potrącenia powodowi wartości przekraczającej kwotę 47,47 zł z należnych wynagrodzeń. Wyrok ten został zaskarżony apelacją przez pozwanego w pkt II,III,V,VI,VII i VIII. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje : Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Stanowisko Sądu Okręgowego w zakresie ustaleń faktycznych w sprawie oraz w zakresie ich oceny prawnej pokrywa się z argumentacją zaprezentowaną przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, co powoduje brak konieczności przytaczania zarówno ustaleń faktycznych, jak i argumentacji prawnej przez Sąd Okręgowy, który w całości podzielił ustalenia i rozważania Sądu pierwszej instancji - przyjmując je za własne. II PSKP 8/25 15 Przechodząc zatem do zarzutów apelacji, które zostały przedstawione generalnie jako trzy najistotniejsze w ocenie skarżącego zagadnienia - wskazać należy, że są one niezasadne. Zarzut dotyczący mylnego przyjęcia przez Sąd charakteru dodatku oraz wzrostu wynagrodzenia zasadniczego powodów (zarzut 1) nie zasługiwał na uwzględnienie. Zasadnie Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym przez pozwaną, iż winno następować sukcesywne zaliczanie dodatku na rzecz wyrównania wynagrodzenia zasadniczego powodów oraz, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1373) stanowiło wykonanie przepisów art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1801 ze zm.). Sąd ten także prawidłowo przyjął, iż omawiana ustawa reguluje odrębną instytucję prawną, określoną w art. 1 i 3 oraz kolejnych przepisach ustawy, zaś rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1510) i wprowadza zmianę do rozporządzenia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Brak jest także przepisu wskazującego w stosunku do ratowników medycznych, na charakter wykonawczy przedmiotowej zmiany rozporządzenia w związku z regulacją wprowadzoną w art. 1 i 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Ponadto w art. 3 ust. 3 przywoływanej ustawy zostało wskazane, iż ustalony w drodze porozumienia albo zarządzenia sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego osoby zajmującej stanowisko pielęgniarki lub położnej uwzględnia wzrost miesięcznego wynagrodzenia danej pielęgniarki albo położnej dokonany na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jak zatem wskazuje literalne brzmienie przedmiotowego przepisu, dotyczy on uwzględniania wzrostu wynagrodzenia pielęgniarek i położnych. Z analizy II PSKP 8/25 16 przepisu wynika, iż pomimo wprowadzanych do ustawy zmian nie podlegał on zmianie w zasadniczej swej treści. Dlatego też słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie może stanowić podstawy do zaliczania tzw. dodatku „zembalowego” przyznanego ratownikom medycznym na poczet podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego. Dodatkowo, co istotne - z powyższą interpretacją zgodne jest stanowisko przedstawione przez Ministerstwo Zdrowia z dnia 5 września 2018r. w odpowiedzi na zapytanie Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Ratowników Medycznych, w którym zostało przedstawione jasno : „Kwestia podwyżek przewidzianych w rozporządzeniu z dnia 12 lipca 2018r. powinna być rozpatrywana odrębnie od ustawy z dnia 8 czerwca 2017r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych (...). Ratownicy medyczni mają prawo otrzymać dodatkowe środki na podstawie ww. rozporządzenia - ponad kwoty przewidziane w ustawie z dnia 8 czerwca 2017r.” Sąd Okręgowy uznał, że rację należy zatem przyznać stronie powodowej co do wiążącej wykładni Ministerstwa Zdrowia, w sytuacji, gdy interpretacji (wykładni) dokonuje organ, który wydał dany akt normatywny. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko powodów w tym zakresie, że brak jest podstaw do pomijania stanowiska Ministerstwa Zdrowia z dnia 5 września 2018 r. przy ocenie charakteru świadczeń, których domagali się powodowie. Istotnym jest bowiem również i to - w jakich okolicznościach i po jakich wydarzeniach doszło do wydania rozporządzenia z dnia 12 lipca 2018 r. W tym miejscu należy od razu odnieść się do zarzutu 2 apelacji, dotyczącego naruszenia art. 78 k.p. w zw. z art. 183c k.p. w wyniku błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych - w kontekście nałożenia na pozwanego obowiązku (według jego oceny) stosowania tych samych zasad rozliczenia pielęgniarek i ratowników medycznych. Rację ma strona powodowa wskazując w odpowiedzi na apelację, iż prace jednakowe, to prace takie same pod względem rodzaju, kwalifikacji koniecznych do ich wykonywania, warunków w jakich są świadczone a także ilości i jakości. Stanowisko pracy może stanowić kryterium porównawcze w ramach ustalania II PSKP 8/25 17 „jednakowej pracy”, ale nie jest ono wyłączne. Prace tożsame pod względem rodzaju i kwalifikacji wymaganych do ich wykonywania na tych samych stanowiskach pracy funkcjonujących u danego pracodawcy mogą się różnić co do ilości i jakości - rozumianej jako sposób wywiązywania się z powierzonych obowiązków, a wówczas nie są pracami jednakowymi w rozumieniu art. 183c § 1 k.p. Trafnie także powodowie wskazują, iż pozwany formułując ten zarzut (naruszenia zasady równego traktowania i wynagradzania za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości) w zasadzie nie przedstawił żadnej argumentacji uzasadniającej postawienie tego zarzutu. Już chociażby z powyższych względów nie zasługuje on na podzielenie. Ponadto z reguły zarzut nierównego traktowania w zatrudnieniu, w tym dotyczący nierównych zasad wynagradzania stawiany jest generalnie przez pracowników przeciwko pracodawcy. Także to do pracodawcy skierowane są kolejne przepisy prawa - art. 183d k.p. i art. 183e k.p., przewidujące sankcję (odszkodowanie) należne pracownikowi od pracodawcy za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Zarzuty z pkt 3 i 4 apelacji należy zaś rozpatrywać także w kontekście ewentualnego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c. (w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 286 k.p.c. i art. 368 § 11 k.p.c.). W ocenie Sądu Okręgowego brak podstaw do przyjęcia, aby ocena dowodów - a w tym wypadku także uprzedni dobór przez Sąd właściwych dla poczynienia istotnych ustaleń - środków dowodowych - a następnie ich ocena były dotknięte wadami wynikającymi z naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., co skutkuje tym, że brak jest także podstaw do przyjęcia, aby Sąd oparł wyrok na błędnej podstawie faktycznej. W ocenie Sądu Okręgowego sporny zasadniczo nie był bowiem fakt sposobu wyliczenia wysokości należnych świadczeń powodom - a przyjęta przez strony procesu i następnie Sąd orzekający - zasada i metodologia ich wyliczenia, uzależniona od tego, czy oba dochodzone przez powodów świadczenia mają charakter rozłączny, czy też nie. Na tym bowiem zasadzał się spór pomiędzy stronami. A zatem, skoro Sąd pierwszej instancji konsekwentnie stał na stanowisku rozłącznego charakteru prawnego spornych dochodzonych przez powodów świadczeń (wyrównania wynagrodzenia zasadniczego i dodatku do wynagrodzenia), II PSKP 8/25 18 to niecelowym było dopuszczanie kolejnych dowodów z opinii biegłego, który to dowód miałby wykazać tezę przeciwną. Ponadto dowód z opinii biegłego, jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie i kontroli Sądu orzekającego. Nie są zatem zrozumiałe zarzuty apelacji, iż Sąd pierwszej instancji dokonał na podstawie opinii biegłego samodzielnych obliczeń, tym bardziej, iż biegły miał za zadanie wydać opinię w sprawie ściśle według tezy dowodowej przedstawionej mu przez Sąd, jak również Sąd zobowiązywał pozwanego w toku sprawy do różnego rodzaju potrzebnych przy rozpoznaniu sprawy wyliczeń, zestawień itp. A zatem - w ocenie Sądu Okręgowego ostateczne określenie należnych powodom kwot według ostatecznego wyliczenia Sądu I Instancji, przy podzieleniu przez ten Sąd opinii biegłego w żadnym razie nie wymagało widomości specjalnych i dopuszczania kolejnej opinii biegłego, a tym bardziej nie naruszało przepisów postępowania (art. 286 k.p.c.) oraz nie skutkowało błędem w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia. Podobnie Sąd Okręgowy - po pierwsze nie widział potrzeby dopuszczania w postępowaniu apelacyjnym dowodu w postaci zestawienia księgowego dołączonego do apelacji, skoro nie było przeszkód, aby dowód ten został przedstawiony w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji; po drugie: dopuszczania opinii uzupełniającej biegłego, albowiem - jak już wyżej wskazano - Sąd odwoławczy podzielił w całości stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie interpretacji przepisów prawa materialnego co do rozłącznego charakteru świadczeń dochodzonych przez powodów. Ponadto zdaniem Sądu Okręgowego, słusznie podnosi strona powodowa, że Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił wyliczenia dokonane przez pozwanego - tabele stanowiące załącznik do pisma z dnia 29 maja 2023 r. i wyliczenia te były wykorzystane w toku procesu. Sąd Okręgowy pominął zatem wnioski dowodowe wskazane apelacją - przede wszystkim jako spóźnione oraz zmierzające także do przedłużenia postępowania, skoro strona mogła je powołać w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji ( art. 381 k.p.c. w zw. z art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c.). ale i nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 2352 § 1 pkt 3 k.p.c.). Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2023 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego: II PSKP 8/25 19 a) § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2018r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i art. 3 ust. 1 ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu rozdzielności obu świadczeń oraz niezasadne przyjęcie, że pismo Sekretarza Stanu Ministerstwa Zdrowia z dnia 5 września 2018 r. stanowiło wykładnię legalną powołanego rozporządzenia; b) art. 78 k.p. w zw. z art. 183c k.p. przez jego niezastosowanie w wyniku błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych polegające na niezasadnym przyjęciu, że brak było podstaw do zaliczenia „dodatku zembalowego” ratowników medycznych na poczet podwyżki wynagrodzenia zasadniczego bowiem przepis ten dotyczył tylko pielęgniarek i położnych, podczas gdy zasada równego traktowania i wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości nakłada na pozwanego obowiązek stosowania tych samych zasad rozliczania pielęgniarek i ratowników medycznych; 2. rażące naruszenie prawa procesowego, które to uchylenie miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 233 § 1 w zw. z art. 378 § 1 i art. 382 oraz 368 §11 i art. 286 k.p.c. polegające na przyjęciu przez Sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego w Olsztynie bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji, gdy zarzuty apelacji obejmowały także sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne w ten sposób nie zostały rozpoznane, a także niewyjaśnieniu sprzeczności w opinii biegłego W. L.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: II PSKP 8/25 20 Skarga okazała się niezasadna dlatego podległa oddaleniu. Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a w granicach zaskarżenia bierze także z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do podjęcia przez Sąd Najwyższy jakichkolwiek czynności z urzędu. Skarga kasacyjna została zbudowana na obydwu podstawach kasacyjnych przy czym w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że obie podstawy kasacyjne pozostają ze sobą w związku funkcjonalnym. W świetle art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c. nie jest możliwe prawidłowe zastosowanie prawa materialnego bez zgodnego z prawem procesowym ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (zob. np.: wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 r., I PK 164/05, Monitor Prawa Pracy 2006 nr 10, s. 541, wyrok Sądu Najwyższego z 25 września 2025 r. III USKP 31/25, LEX nr 3938616). I odwrotnie - zarzuty naruszenia przepisów postępowania mają znaczenie, jeżeli uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), zatem wpierw decyduje prawidłowo rozumiane prawo materialne, które określa przesłanki dochodzonego świadczenia, a te wyznaczają, jakie ustalenia stanu faktycznego są konieczne i mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu (art. 227 k.p.c.). Zarzuty podstawy procesowej nie mogą być dowolne, lecz muszą pozostawać w związku z normą prawa materialnego, od której zależy wynik sprawy. Nie można przy tym zapominać o ograniczeniu wynikającym z art. 3983 § 3 k.p.c., w myśl którego podstawy skargi kasacyjnej nie mogą stanowić zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Oś sporu w sprawie zainicjowanej rozpoznawaną skargą kasacyjną stanowią zatem zrzuty naruszenia prawa materialnego, które dotyczą wykładni przepisów regulujących wzrost wynagrodzenia ratowników medycznych oraz przyznawania im dodatków do wynagrodzenia. W niniejszej sprawie powodowie dochodzili od pozwanego dwóch roszczeń tj. wyrównania wynagrodzenia zasadniczego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U. z 2021 r. II PSKP 8/25 21 poz. 1801, z 2022 r. poz. 13520) oraz dodatku do wynagrodzenia ( tzw. dodatku zembalowego) na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U.2018, poz.1510). Pierwszy z podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczy nieuprawnionego przyjęcia przez Sąd drugiej instancji rozdzielności wynagrodzenia zasadniczego ratowników, wynikającego z realizacji przepisów ustawy o ustalaniu najniższego wynagrodzenia i dodatku przyznawanego na podstawie rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów. Skarżący twierdzi, że rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, bowiem ustawa nie zawiera przepisu dającego Ministrowi Zdrowia podstawę do uregulowania wysokości wynagrodzenia ratowników medycznych w drodze rozporządzenia, zaś art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, upoważnia Ministra Zdrowia jedynie do określenia w drodze rozporządzenia ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i nie obejmuje zasad naliczania wynagrodzeń pracowników. Tytułem wstępu należy zaznaczyć, że w art. 47 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (tekst jedn.: Dz.U.2025 poz.91) określone zostały zasady i tryb finansowania świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez szpitalne oddziały ratunkowe oraz jednostki organizacyjne szpitali wyspecjalizowane w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego. Zgodnie z tą regulacją przedmiotowe świadczenia są finansowane na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), w ramach środków określonych w planie finansowym NFZ. Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest, zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta między świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej określają warunki udzielania, zakres oraz zasady i tryb finansowania świadczeń opieki zdrowotnej II PSKP 8/25 22 finansowanych ze środków publicznych. Istotnym źródłem norm odnoszących się do warunków udzielania świadczeń zdrowotnych są akty wykonawcze do ustawy, a zatem w szczególności rozporządzenia ministra właściwego do spraw zdrowia, o których mowa w art. 31d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, określające warunki realizacji danego świadczenia gwarantowanego, w tym dotyczące personelu medycznego i wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną. Warunki te określają również postanowienia samych Ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (wydawanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia w formie rozporządzenia (por. K. Urban [w:] Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. IV, red. A. Pietraszewska- Macheta, Warszawa 2023, art. 137). Stosownie do art. art. 92 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu (ust. 1). W doktrynie twierdzi się, że upoważnienie do wydania rozporządzenia musi być szczegółowe, co – w świetle art. 92 ust. 1 Konstytucji RP – oznacza, że musi ono wyraźnie określać organ upoważniony do wydania rozporządzenia spośród tych, którym Konstytucja nadaje kompetencję wydawania rozporządzeń, oraz wyznaczać zakres spraw przekazanych do unormowania w rozporządzeniu. Konsekwencją naruszenia tego drugiego warunku jest to, że każde wykroczenie poza zakres spraw przekazanych jest naruszeniem legalności rozporządzenia. Sprawy te mogą być jednak uregulowane mniej lub bardziej szczegółowo z powodu różnego stopnia zupełności ustawy (por. K. Spryszak, Upoważnienie do wydania rozporządzenia – model konstytucyjny i jego interpretacje, PPP 2019, nr 10, s. 47-60). Szczegółowość treściowa upoważnienia do wydania rozporządzenia to inaczej obowiązek zamieszczenia w nim wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego. Wytyczne muszą dotyczyć materialnego kształtu regulacji, która ma być ujęta w rozporządzeniu. Mogą przybierać rozmaitą postać redakcyjną, w szczególności mogą mieć charakter „negatywny” (wykluczenie pewnych rozwiązań prawnych lub kierunków regulacyjnych) lub „pozytywny” (wskazanie kryteriów, którymi powinien kierować się twórca rozporządzenia, zobowiązanie do II PSKP 8/25 23 zrealizowania określonych celów normatywnych). „Sposób ujęcia wytycznych, zakres ich szczegółowości i (...) zawarte w nich treści są w zasadzie sprawą uznania ustawodawcy” (TK – K 12/99, zob. też TK – K 20/99, U 5/06, K 38/12, K 59/13). Minimalne konstytucyjne wymogi odnośnie do szczegółowości wytycznych nie mają charakteru stałego; ich wyznaczenie zależy od regulowanej materii i jej związku z sytuacją obywatela (por. P. Radziewicz [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, Warszawa 2023, art. 92). W wyroku z dnia 5 października 1999 r., U 4/99 (OTK 1999/6, poz. 118) Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że rozporządzenia nie są aktami prawnymi samoistnymi. Wydawane być mogą tylko na podstawie ściśle określonego upoważnienia zawartego w ustawie. „Upoważnienie to nie może podlegać dowolnej modyfikacji, ani uzupełnieniu w trakcie jego wykonywania. Odstępstwa od treści upoważnienia ustawowego nie mogą być usprawiedliwione względami praktycznymi (np. społecznymi lub ekonomicznymi), ani potrzebami związanymi z rozstrzyganiem konkretnych problemów prawnych”. Przekroczenie zakresu ustawowego upoważnienia „powoduje niejako automatycznie niezgodność kwestionowanego przepisu również z art. 92 ust. 1 Konstytucji”. Trybunał Konstytucyjny podkreślał także, że naruszenie przez rozporządzenie celu ustawy jest w konsekwencji równoznaczne z wykroczeniem poza zakres delegacji ustawowej. Legalność aktu normatywnego jest wiec uwarunkowana nie tylko faktem wydania go na podstawie delegacji ustawowej, ale także wydania go w celu wykonania ustawy. Przy tym cel ustawy musi być określony „w oparciu o analizę przyjętych w ustawie rozwiązań, nie może być więc on rekonstruowany samoistnie, arbitralnie i w oderwaniu od konstrukcji aktu zawierającego delegację. Niemożność bowiem ustalenia tak rozumianego celu musiałaby prowadzić do podważenia poprawności delegacji udzielonej do wydania aktu normatywnego”. W konsekwencji „przepisy wykonawcze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych, ponieważ tylko w ten sposób mogą być wyznaczone granice, w jakich powinna się mieścić regulacja zawarta w przepisach wykonawczych”. Konieczność uwzględnienia zależności o charakterze funkcjonalnym ma istotne znaczenie zwłaszcza w tych sytuacjach, kiedy delegacja może – co do swojego II PSKP 8/25 24 zakresu – wywoływać wątpliwości interpretacyjne (wyrok TK z 16 lutego 1999 r., SK 11/98, OTK 1999/2, poz. 22). W art. 137 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej zawarto delegację ustawową do wydania przez Ministra Zdrowia rozporządzenia dotyczącego ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co miał uczynić kierując się interesem świadczeniobiorców oraz koniecznością zapewnienia właściwego wykonania umów. W art. 137 ust. 1 cytowanej ustawy określono minimalną zawartość ogólnych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, do których należy między innymi sposób finansowania świadczeń opieki zdrowotnej (art. 137 ust. 1 pkt 2). W oparciu o art. 137 ust. 2 wspomnianej ustawy Minister Zdrowia w dniu 8 września 2015 r. wydał rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1146 oraz z 2017 r. poz. 1809), w którym w rozdziale 3 określił sposób finansowania wspomnianych świadczeń. W § 16 ust. 2 rozporządzenia stwierdzono, że określając szczegółowe warunki rozliczania świadczeń, Prezes Funduszu może ustalać współczynniki korygujące mające na celu w szczególności polepszenie jakości i zwiększenie dostępności udzielanych świadczeń. Zgodnie z definicją zawartą w § 1 pkt 16 rozporządzenia określono, że współczynnikami korygującymi są współczynniki ustalone przez Prezesa Funduszu, określające wysokość mnożników dla poszczególnych grup świadczeniobiorców, świadczeń, grup świadczeniodawców, albo grup osób wykonujących dany zawód medyczny. Na mocy rozporządzenia z dnia 12 lipca 2018 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 8 września 2015 r. przewidziano możliwość określenia przez Prezesa Funduszu współczynników korygujących dotyczących świadczeń udzielanych przez ratowników medycznych w zakresie leczenia szpitalnego, opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień realizowanych w warunkach stacjonarnych lub dziennych, świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej realizowanych w warunkach stacjonarnych, opieki paliatywnej i hospicyjnej realizowanych w warunkach stacjonarnych, świadczeń wysokospecjalistycznych. Niezależnie od tego w § 2 rozporządzenia zmieniającego zobowiązano świadczeniodawców do przekazania dyrektorowi właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ informacji o liczbie ratowników medycznych udzielających II PSKP 8/25 25 świadczeń opieki zdrowotnej oraz o kwocie dodatkowych środków przyznanych ratownikom medycznym. Na podstawie przekazanych informacji dyrektor właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu został zobowiązany do przedstawienia zmiany umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmującej między innymi wysokość dodatkowych środków na świadczenia opieki zdrowotnej udzielane przez ratowników medycznych we wskazanych w rozporządzeniu okresach. Świadczeniodawcy zostali zobowiązani do przeznaczenia środków otrzymanych w ramach umowy na wypłatę dodatku w wysokości 400 zł miesięcznie, za okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., oraz 800 zł miesięcznie, za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., w tym na składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, dla ratowników medycznych. Do czasu wspomnianej zmiany zarówno współczynniki korygujące jak i sposób przekazywania informacji co do liczby personelu, celem zawarcia umowy z dyrektorem właściwego oddziału Funduszu ustalane były w stosunku do pielęgniarek i położnych, co nie budziło zastrzeżeń w kwestii możliwości określania tych zagadnień w drodze rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów. Analiza powyższych regulacji pozwala na stwierdzenie, że skoro na mocy art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, wydane na mocy rozporządzenia przez Ministra Zdrowia, powinny zawierać sposób finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, w tym świadczeń z zakresu ratownictwa (co obejmuje również wynagrodzenia ratowników), nie ma podstaw do stawiania zarzutu, że realizując powyższe zobowiązania Minister ten przekroczył upoważnienie ustawowe. Skarżący twierdzi, że zarzut przekroczenia upoważnień ustawowych należy łączyć z faktem, że w projekcie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz. U. 2021 poz. 1801) nie zagwarantowano źródeł finansowania podwyżek wynagrodzeń. Rzeczywiście w uzasadnieniu projektu ustawy z 8 czerwca 2017 r. (druk 1583) wskazano, że projektowana ustawa – tak samo jak ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za II PSKP 8/25 26 pracę – nie wskazuje źródła finansowania podwyżek wynagrodzeń koniecznych w stosunku do pracowników zarabiających poniżej minimalnego poziomu określonego w ustawie. Podniesiono, że tak jak w przypadku ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę projektowana ustawa również nie powinna stanowić podstawy do dochodzenia przez podmioty lecznicze roszczeń o przekazywanie środków na sfinansowanie podwyżek wynagrodzeń pracowników podmiotów leczniczych wobec corocznie podnoszonego poziomu wynagrodzenia minimalnego. Powyższe nie oznacza jednak, że podwyżki dokonywane w oparciu o powyższą ustawę powinny być pokrywane ze środków przekazanych w ramach dodatku przyznanego na podstawie rozporządzenia z dnia 12 lipca 2018 r. Takie stanowisko zostało potwierdzone w treści pisma z dnia 5 września 2018 r. Sekretarza Stanu Ministerstwa Zdrowia, w którym stwierdzono, że „kwestia podwyżek przewidzianych w rozporządzeniu z dnia 12 lipca 2018r. powinna być rozpatrywana odrębnie od ustawy z dnia 8 czerwca 2017r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych (...). Ratownicy medyczni mają prawo otrzymać dodatkowe środki na podstawie ww. rozporządzenia - ponad kwoty przewidziane w ustawie z dnia 8 czerwca 2017r.” Skarżący kwestionuje przy tym możliwość uznania przywołanych wyjaśnień za wiążącą wykładnię przepisów. W związku z tym należy wskazać, że piśmiennictwie wskazuje się, że wykładnia autentyczna dokonywana przez podmiot, który wydał określony akt (wedle paremii „ten, kto stanowił, może interpretować”), cechuje się najsilniejszym podmiotowo zakresem mocy i faktycznie stosowana bywa do rozporządzeń (i innych aktów np. prawa wewnętrznego) (por. M. Zieliński, 7. Rodzaje wykładni prawa [w:] Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012). Podejście do tej wykładni oraz jej percepcja przez badaczy i praktyków prawa charakteryzuje się skrajnie odmiennymi stanowiskami, tj. od poglądu, że jest ona pełnoprawną metodą interpretacji przepisów, poprzez uznanie jej jedynie subsydiarnego charakteru, aż do założenia, w myśl którego jej stosowanie jest całkowicie nieuprawnione i bezpodstawne (por. W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Kraków 2006). Z jednej strony pojawiają się głosy, że wiążącej II PSKP 8/25 27 wykładni prawa mogą dokonać organy władzy publicznej, które ustanowiły interpretowane akty, przede wszystkim w związku z niejasnościami i wątpliwościami powstałymi w toku interpretowania danych przepisów przez organy stanowiące prawo. Rezultaty wykładni autentycznej wiążą wszystkie podmioty, które są adresatami zawartych w interpretowanych przepisach uprawnień i obowiązków (w odróżnieniu od wykładni praktycznej – wiążącej jedynie podmioty uczestniczące jako strony w danym procesie stosowania prawa, a także organy wydające w tej sprawie decyzje stosowania prawa) (por. A. Korybski, L. Leszczyński, A. Pieniążek. 2007. Wstęp do prawoznawstwa. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie- Skłodowskiej w Lublinie). Z drugiej strony podnosi się, że wykładnia autentyczna, ma charakter abstrakcyjny i nie wiąże się z rozstrzyganiem indywidualnych spraw. A także, że pomimo tego, iż tradycyjnie uważa się, że wykładnia autentyczna ma moc prawną równą mocy interpretowanego aktu normatywnego, pogląd ten nie jest słuszny. Moc wiążąca wykładni wynika bowiem zawsze z postanowień prawa i nie zależy od tego, kto dokonał interpretacji danego przepisu (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń: 2010). Różne jest także podejście co do zakresu związania wykładnią autentyczną organów sądowych. Wskazuje się, że zakres swobody sędziego w wykonywaniu funkcji jurysdykcyjnej jest ograniczony ogólnie przyjętymi zasadami wykładni prawa oraz regułami logicznego myślenia. Wiąże go również wykładnia autentyczna oraz wyroki konstytutywne (por. M. Sztorc, Zasada niezawisłości sędziowskiej a niezależność referendarza sądowego w wykonywaniu obowiązków służbowych w sferze ochrony prawnej [w:] System Prawa Pracy. Tom XIII. Zawody prawnicze, red. K. W. Baran, K. Ślebzak, Warszawa 2022). Podkreśla się, że ustalenia znaczenia przepisów może dokonać w aktach wykonawczych do ustawy Rada Ministrów lub upoważniony minister (…). Zakreślone przez wskazane organy denotacje zwrotów użytych w treści przepisów stanowią wyraz realizacji wykładni autentycznej. Wiąże ona nie tylko pracodawcę i pracownika, ale wszystkie organy stosujące prawo, w tym również sądy (por. A. Wypych-Żywicka, 25.4. Rodzaje wykładni prawa pracy [w:] System Prawa Pracy. Tom I. Część ogólna, red. K. W. Baran, Warszawa 2017). Inni autorzy precyzują zakres związania sędziego wykładnią autentyczną wskazując, że dotyczy ono związania wykładnią zawartą w samej ustawie (por. B. Bladowski, II PSKP 8/25 28 Niezawisłość sędziowska a nadzór służbowy oraz wiążąca wykładnia prawa [w:] Metodyka pracy sędziego cywilisty, Kraków 2005). Trzeba jednak zwrócić uwagę, że wprowadzenie do systemu prawnego ograniczeń autonomii sędziego w postaci wykładni autentycznej poddawane jest często krytyce. Taką metodę wykładni wyklucza się judykaturze sądowoadministracyjnej w rozumieniu, jakie przypisuje tej metodzie wykładni ogólna teoria prawa (ten sam organ, który stanowi przepisy, dokonuje ich interpretacji z mocą wiążącą), z wyłączeniem definicji legalnych. Podnosi się, że znajduje to uzasadnienie w szczególności w zasadzie trójpodziału władz oraz wynika z konieczności respektowania konstytucyjnej zasady praworządności (legalizmu), ponieważ stanowienie i wyjaśnianie ustanowionych norm z mocą wiążącą skupione w kompetencji jednego organu nie tyle wykracza poza zakres wspomnianej zasady, ile pozostaje z nią w jaskrawej sprzeczności. Jest to stanowisko prezentowane przez część przedstawicieli doktryny oraz widoczne, w pewnym zakresie, w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obejmuje ono w głównej mierze akty podustawowe i może dotyczyć sytuacji, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego lub organ centralny dokonuje autorytatywnego ustalenia znaczenia przepisów uchwalonego lub wydanego przez siebie aktu (np. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub rozporządzenia) (por. J. Chmielewski, Wykładnia autentyczna w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych, ZNSA 2015, nr 3, s. 45-63). Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wykładnia autentyczna, może mieć jedynie charakter pomocniczy dla sądu orzekającego w sprawie, natomiast w żadnym przypadku nie może prowadzić do konsekwencji w postaci związania organu orzekającego przy rozstrzyganiu sprawy (wyrok SN z 21 marca 2006 r., III SK 2/06, OSNP 2007, nr 9-10, poz. 146). Mając na uwadze powyższe należy podzielić twierdzenia skarżącego co do braku mocy wiążącej wykładni dokonanej w piśmie z dnia 5 września 2018 r., pochodzącym z Ministerstwa Zdrowia, szczególnie gdy związanie miałoby dotyczyć organu sądowego. Nieprawidłowy był zatem pogląd Sądu drugiej instancji, który przyjął, że jest związany wykładnią autentyczną dokonaną przez organ wydający rozporządzenie. Niemniej jednak stanowisko zaprezentowane w piśmie pochodzącym z Ministerstwa Zdrowia, jako pismo o charakterze pomocniczym mogło II PSKP 8/25 29 zostać uwzględnione przez sąd w trakcie procesu decyzyjnego. Dopuszczalne jest zatem przyjęcie, że pomimo błędnego uzasadnienia wyrok Sądu Okręgowego odpowiadał prawu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 78 k.p. w zw. z art. 183c k.p. przez jego niezastosowanie w wyniku błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1801, z 2022 r. poz. 1352) polegające na niezasadnym przyjęciu, że brak było podstaw do zaliczenia „dodatku zembalowego” ratowników medycznych na poczet podwyżki wynagrodzenia zasadniczego bowiem przepis ten dotyczył tylko pielęgniarek i położnych podczas gdy zasada równego traktowania i wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości nakłada na pozwanego obowiązek stosowania tych samych zasad rozliczania pielęgniarek i ratowników medycznych, zarzutnie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Nakaz równego traktowania pracowników dotyczy pracowników, którzy wykonują pracę jednakową, bądź pracę o jednakowej wartości (art. 183c § 1 k.p.). Wskazywany przepis formułuje kierowany do pracodawcy zakaz dyskryminującego kształtowania wynagrodzeń, jego pochodnych czy składników, ale też innych świadczeń związanych z zatrudnieniem (por. M. Tomaszewska [w:] Kodeks pracy. Komentarz. Tom I. Art. 1-93, wyd. VI, red. K. W. Baran, Warszawa 2022, art. 183c k.p. ). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący twierdzi, że ratownicy oraz pielęgniarki wykonują prace o jednakowej wartości. Definicja takiej pracy budzi wiele wątpliwości. Zgodnie z art. 183c ust. 3 k.p. pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku. Można więc wyróżnić trzy kryteria, które decydują o tym, że prace należy uznać za mające jednakową wartość: kwalifikacje zawodowe, odpowiedzialność i wysiłek. Kwalifikacje zawodowe mogą mieć charakter formalny, a więc być potwierdzone dokumentami wydawanymi na podstawie odrębnych przepisów. Dokumentami takimi II PSKP 8/25 30 będą dyplomy ukończenia studiów czy też kursów kończących się egzaminem państwowym. Kwalifikacje zawodowe mogą znajdować jednak uzasadnienie w doświadczeniu zawodowym lub praktyce zawodowej. Odmienne kwalifikacje zawodowe pozwalają więc różnicować wynagrodzenie. Wskazać należy, że kwalifikacje zawodowe brane pod uwagę przy ocenie prac jednakowej wartości powinny mieć związek z wykonywanymi obowiązkami. Drugim czynnikiem, który powinien być wzięty pod uwagę przy ustalaniu, czy prace mają jednakową wartość, jest zakres odpowiedzialności związany z wykonywaniem określonego rodzaju pracy. W literaturze wskazano, że odpowiedzialność należy rozumieć jako rodzaj i zakres negatywnych konsekwencji, które mogą spowodować niewłaściwe świadczenie pracy określonego rodzaju i związane z tym sankcje, które mogą być zastosowane wobec pracowników z tytułu niedopełnienia przez niego obowiązków. Większa odpowiedzialność uzasadnia wypłatę większego wynagrodzenia. Z tego też względu, co do zasady, nie będzie możliwe przyjęcie, że praca wykonywana przez podwładnego ma tę samą wartość, co praca wykonywana przez jego przełożonego. Wreszcie o uznaniu prac za te o jednakowej wartości decyduje kryterium wysiłku. Pojęcie wysiłku ma charakter nieostry. Należy przyjąć, że obejmuje ono zarówno wysiłek fizyczny, jak i psychiczny, i oceniany jest w oparciu o ilość wydatkowanej energii, a także ponoszonego stresu. (por. M. Wujczyk, Ł. Pisarczyk, 1.8.3. Praca jednakowa i praca jednakowej wartości [w:] System Prawa Pracy. Tom III. Indywidualne prawo pracy. Część szczegółowa., red. K. W. Baran, M. Gersdorf, K. Rączka, Warszawa 2021). Biorąc pod uwagę kryteria mające decydować o uznaniu określonych prac z pracę o jednakowej wartości konieczne jest w pierwszej kolejności odniesienie się do kwalifikacji wymaganych dla obu tych zawodów. Wymagania przy wykonywaniu zawodu ratownika medycznego określa art. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2187 z późn. zm.). W art. 2 ust. 4 tej ustawy wskazuje się, że zawód ratownika medycznego może wykonywać osoba, która: a) rozpoczęła przed dniem 1 października 2019 r. studia na kierunku (specjalności) ratownictwo medyczne lub medycyna ratunkowa i uzyskała tytuł zawodowy licencjata lub magistra na tym kierunku (tej specjalności) lub b) rozpoczęła II PSKP 8/25 31 po roku akademickim 2018/2019 studia przygotowujące do wykonywania zawodu ratownika medycznego, prowadzone zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 68 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, 1088, 1234 i 1672), i uzyskała tytuł zawodowy licencjata lub magistra, lub c) rozpoczęła przed dniem 1 marca 2013 r. naukę w publicznej szkole policealnej lub niepublicznej szkole policealnej o uprawnieniach szkoły publicznej i uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego ratownika medycznego albo dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie ratownik medyczny. Wymagania do uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki określa natomiast art. 28 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (tekst jedn.: Dz.U.2024 poz. 814), który stanowi, że prawo wykonywania zawodu pielęgniarki przysługuje osobie posiadającej świadectwo lub dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej. Poza tym wspomniane regulacje umożliwiają także wykonywanie zawodu ratownika lub pielęgniarki w oparciu o przedstawione i uznane na terenie Polski dokumenty potwierdzające uzyskanie odpowiednich kwalifikacji w innych państwach. Pielęgniarki mogą również uzyskać uprawnienia do pracy w jednostkach Państwowego Ratownictwa Medycznego (pielęgniarki systemu). Uzyskanie statusu pielęgniarki systemu, wiąże się ze znacznie dłuższą drogą edukacji zawodowej. Z art. 3 pkt 6 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym wynika, że pielęgniarką systemu może być pielęgniarka posiadającą tytuł specjalisty lub specjalizującą się w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego, anestezjologii i intensywnej opieki, chirurgii, kardiologii, pediatrii, a także pielęgniarkę posiadającą ukończony kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego, anestezjologii i intensywnej opieki, chirurgii, kardiologii, pediatrii oraz posiadającą co najmniej 3-letni staż pracy w oddziałach tych specjalności, oddziałach pomocy doraźnej, izbach przyjęć lub pogotowiu ratunkowym; Aby spełnić kryterium posiadania specjalizacji, pielęgniarka zobowiązana jest posiadać co najmniej 2-letni staż pracy w zawodzie pielęgniarki, a uzyskanie specjalizacji związane jest z 3-letnim okresem odbywania szeregu kursów specjalistycznych (art. 67 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej). Dodatkowo, aby spełnić kryterium pielęgniarki systemu, osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, tytuł specjalisty II PSKP 8/25 32 pielęgniarstwa w odpowiedniej dziedzinie i wymagany staż pracy zawodowej w określonych jednostkach systemu ochrony zdrowia, musi ukończyć 500-godzinny kurs kwalifikacyjny. Z powyższego wynika, że ścieżki edukacyjne prowadzące do zawodu ratownika medycznego i pielęgniarki (czy pielęgniarki systemu) różnią się w sposób istotny. Porównanie obowiązków zawodowych i wysiłku wkładanego przy wykonywaniu dla obu zawodów medycznych wymaga jednak wiadomości specjalnych. Warto jednak przywołać treść wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 8 lutego 2023 r., VIII Pa 99/22 (LEX nr 3503899), w którym opierając się na wyjaśnieniach udzielonych przez biegłego dotyczących porównania prac ratowników medycznych i pielęgniarek systemu Sąd ten wskazał, że pielęgniarki posiadają kwalifikacje i doświadczenie zawodowe szersze niż ratownicy medyczni. Co istotne, nie są to kwalifikacje obojętne (nieprzydatne) z punktu widzenia wykonywania pracy w zespołach wyjazdowych karetek, gdyż są wykorzystywane w praktyce, a nie tylko potencjalnie, w szczególności w zakresie 30-40% wyjazdów tych zespołów (tzw. nieuzasadnionych) do "zwykłych zachorowań", gdzie pomoc jest jednakże udzielana. Sąd drugiej instancji stwierdził, że z postępowania dowodowego wynika, iż prace pielęgniarek systemu i ratowników medycznych w zespołach wyjazdowych u pozwanego pracodawcy z uwagi na faktycznie realizowany poziom obowiązków i zadania praktycznie wykonywane, nie stanowią ani pracy jednakowej ani prac o jednakowej wartości w rozumieniu przepisu art. 183c § 1 k.p. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, to w ocenie Sądu Okręgowego pozwany wykazał, stosownie do treści art. 183b § 1 k.p., że różnicując wynagrodzenia pielęgniarek i ratowników medycznych w okresie objętym sporem kierował się dozwolonymi kryteriami, takimi jak: dodatkowe zadania pielęgniarek związane z ewidencją leków i szkoleniami, dodatkowa odpowiedzialność zawodowa pielęgniarek i wykorzystywanie ich dodatkowych kwalifikacji w praktyce przy wyjazdach tzw. nieuzasadnionych. Są to obiektywne powody dla których wynagrodzenia tych grup zawodowych mogły być zróżnicowane. Oceniając, czy obie grupy zawodowe wykonują pracę o jednakowej wartości nie można pominąć zasad odpowiedzialności zawodowej, które w spornym okresie nie były dla tych grup podobne. Pielęgniarki ponosiły bowiem odpowiedzialność nieporównywalnie większą niż ratownicy, gdyż oprócz sankcji II PSKP 8/25 33 karnych, odszkodowawczych czy dyscyplinarnych, podlegały także odpowiedzialności zawodowej, która nie występowała w przypadku ratowników. Odpowiednie regulacje przyniosła dopiero ustawa o zawodzie ratownika medycznego, która weszła w życie 22 czerwca 2023 r. Nie bez znaczenia pozostaje także zróżnicowanie minimalnego wynagrodzenia pielęgniarek i ratowników medycznych przez samego ustawodawcę w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (tekst jedn.: Dz. U. 2021 poz.1801) (dalej: ustawa o najniższym wynagrodzeniu). W uzasadnienia projektu ustawy (druk 1583) stwierdza się, że w odróżnieniu od ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę projektowana ustawa określa najniższy poziom miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, to znaczy podstawowego wynagrodzenia brutto, określonego w umowie o pracę, bez dodatkowych składników (dodatków) do wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych z pracą. Pełne wynagrodzenie pracownika, wykonującego zawód medyczny i zatrudnionego w podmiocie leczniczym, obejmujące także ewentualne dodatki do wynagrodzenia (np. z tytułu pełnienia dyżurów medycznych), nie zawsze będzie się zatem ograniczać do kwoty najniższego wynagrodzenia zasadniczego ustalonego zgodnie z projektowaną ustawą i może być od niego wyższe. Ustawodawca zakładał zatem już na etapie projektowania ustawy, że zasadą będzie, iż ustalone w oparciu o przepisy tej ustawy najniższy poziom miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego nie będzie obejmował dodatków. Jedyny wyjątek przewidziano tylko w stosunku do pielęgniarek i położonych w art. 3 ust. 3 ustawy o najniższym wynagrodzeniu, na którego naruszenie powoływał się skarżący. Przepis ten stanowił, że ustalony w drodze porozumienia albo zarządzenia sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego osoby zajmującej stanowisko pielęgniarki lub położnej uwzględnia wzrost miesięcznego wynagrodzenia danej pielęgniarki albo położnej dokonany na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510, z późn. zm.). W przepisie tym w sposób jednoznaczny stwierdzono, że wskazany w nim sposób podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego dotyczy wyłącznie pielęgniarek i II PSKP 8/25 34 położnych. Potwierdza to także uzasadnieniu do projektu ustawy, w którym zwraca się uwagę, że wykonując ustawę w przypadku pielęgniarek i położnych, pracodawca zobowiązany będzie do zaliczenia do wynagrodzenia zasadniczego tej części wzrostu wynagrodzenia pielęgniarki lub położnej, która stanowiłaby dopełnienie do wysokości najniższego wynagrodzenia zasadniczego określonego w projektowanej ustawie. W pozostałej części decyzja o formie podwyższenia wynagrodzenia pielęgniarek i położnych podejmowana byłaby na niezmienionych zasadach. Gdyby zatem ustawodawca zakładał ustalanie wynagrodzeń zasadniczych ratowników medycznych w oparciu o podobne zasady dałby temu wyraz w treści ustawy. Pomimo zmian dokonywanych w ustawie tak się jednak nie stało. Wątpliwości skarżącego budzi także kwestia dotycząca treści § 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów. W rozporządzeniu z dnia 12 lipca 2018 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1373) w § 3 ust. 1 wyraźnie zaznaczono, że świadczeniodawca jest obowiązany przeznaczyć środki otrzymane w ramach umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie: leczenia szpitalnego, opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień realizowanych w warunkach stacjonarnych lub dziennych, świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej realizowanych w warunkach stacjonarnych, opieki paliatywnej i hospicyjnej realizowanych w warunkach stacjonarnych, świadczeń wysokospecjalistycznych - na wypłatę dodatku w wysokości 400 zł miesięcznie, za okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., oraz 800 zł miesięcznie, za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., w tym na składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, dla ratowników medycznych udzielających świadczeń opieki zdrowotnej u tego świadczeniodawcy, w przeliczeniu na jeden etat lub równoważnik etatu. Słowa dodatek, w odniesieniu do kwot mających stanowić podwyżki, nie zawarto natomiast w rozporządzeniu z dnia 20 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 2511). W § 3 wskazuje się jedynie, że świadczeniodawca oraz podwykonawca, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są obowiązani przeznaczyć środki otrzymane w ramach umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie II PSKP 8/25 35 szpitalne oraz ratownictwo medyczne, w taki sposób, aby zapewnić średni wzrost miesięcznego wynagrodzenia, w tym składki na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy, Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych dla osób, o których mowa: 1) w § 2 ust. 1 pkt 1, 1b, 2 oraz 3, w przeliczeniu na jeden etat albo równoważnik etatu w wysokości 1600 zł za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r.; 2) w § 2 ust. 1 pkt 1a, w przeliczeniu na jeden etat albo równoważnik etatu w wysokości 1200 zł za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r.". Zgodnie z uzasadnieniem projektu rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2019 r. (https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//516/12326853/12638781/12638782/dokument425 543.pdf) powyższa zmiana stanowiła realizację postanowień porozumień zawartych w dniach 24 września 2018 r. oraz 9 października 2019 r. w Warszawie pomiędzy Ministrem Zdrowia, a Komitetem Protestacyjnym Ratowników Medycznych oraz Sekcją Krajową Pogotowia Ratunkowego i Ratownictwa Medycznego NSZZ „Solidarność”. W porozumieniu z dnia 9 września 2019 r. (https://orka2.sejm.gov.pl/INT9.nsf/klucz/ATTBV3K25/$FILE/i11729-o1_2.pdf) przyjęto, że od dnia 1 stycznia 2020 r. zapewniony zostanie wzrost średniego miesięcznego wynagrodzenia wraz ze wszystkimi innymi składnikami i pochodnymi w przeliczeniu na jeden etat albo o równoważnik etatu o kolejne 400 zł brutto, do kwoty 1600 zł brutto miesięcznie dla: ratowników medycznych, pielęgniarek systemu udzielających świadczeń zdrowotnych w zespołach ratownictwa medycznego u podwykonawców oraz dyspozytorów medycznych nie będących pielęgniarkami systemu (pkt 1 porozumienia). W pkt 4 porozumienia zawarto natomiast ustalenie, że rozmowy na temat włączenia kwoty o której mowa w pkt 1 do podstawy wynagrodzenia odbędą się w kwietniu 2020 r. Zastrzeżenie, o którym mowa w pkt 4 porozumienia daje więc podstawę do twierdzenia, że strony zawierające owo porozumienie, na tym etapie nie zamierzały, uzgodnionych kwot włączać do płacy zasadniczej, a co za tym idzie powinny być one realizowane w formie dodatku odrębnego od podstawy wynagrodzenia. Należy zatem uznać, że pomimo tego, że w rozporządzeniu z dnia 20 grudnia 2019 r. ustawodawca nie posłużył się słowem dodatek to jednak kwoty wskazane w rozporządzeniu, wypłacane ratownikom medycznym tytułem podwyżek należy uznać za realizowane w formie dodatku. II PSKP 8/25 36 Wyżej poczynione uwagi pozwalają na zaakceptowanie stanowiska Sądu drugiej instancji, który przyjął rozdzielność dodatku przyznanego w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 12 lipca 2018 r. i wzrostu wynagrodzenia zasadniczego powodów. Przechodząc do podstawy procesowej skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że podniesione zarzuty okazały się niezasadne. Skarżący formułuje zarzuty naruszenia art. 233 § 1 w zw. z art. 378 § 1 i art. 382 oraz 368 §11 i art. 286 k.p.c. polegające na przyjęciu przez Sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego w Olsztynie bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji, gdy zarzuty apelacji obejmowały także sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne w ten sposób nie zostały rozpoznane, a także niewyjaśnieniu sprzeczności w opinii biegłego W. L.. Po pierwsze należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym co do zasady jest niedopuszczalny. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie (por. Wyrok Sądu Najwyższego z 17 sierpnia 2016 r. , III AUa 543/16, LEX nr 2149630; wyrok Sądu Najwyższego z 7 października 2005 r., IV CK 122/05, Legalis nr 97143; postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2021 r., II USK 244/21, LEX nr 3317008). Orzecznictwo Sądu Najwyższego co do art. 233 § 1 k.p.c. jest obszerne, a zarzut naruszenia tego przepisu nie może być podstawą zarzutu skargi kasacyjnej z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 3983 § 3 k.p.c., ponieważ dotyczy kwestii oceny dowodów przez sądy meriti (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2014 r., I PK 309/13, LEX nr 1494015 oraz z 5 lutego 2014 r., V CSK 140/13, LEX nr 1458681). Do postępowania kasacyjnego nie należy rozstrzyganie sporów o ocenę dowodów ani o prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy, którym Sąd Najwyższy na podstawie art. 39813 § 2 k.p.c. jest związany. Sąd Najwyższy, nie jest sądem faktów, a wyłącznie sądem prawa. W zakresie jego ustawowych kompetencji nie mieści się korygowanie ustaleń faktycznych lub oceny materiału dowodowego II PSKP 8/25 37 dokonanego przez sąd drugiej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 października 2018 r., I UK 437/17, LEX nr 2570520). Wskazać w tym zakresie można szerzej chociażby na postanowienie Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., III CSK 150/19 (LEX nr 3008566), w którym wskazano, że zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej, mające podstawę w art. 233 § 1 k.p.c., co do zasady nie podlegają rozpoznaniu, wyjątek stanowić może tylko taka sytuacja, gdy z podnoszonej przez skarżącego argumentacji i treści zaskarżonego wyroku wynika, że podczas rozpoznawania sprawy sąd drugiej instancji dopuścił się tak rażącego naruszenia reguł postępowania dowodowego, iż jest widoczne wadliwe rozpoznanie sprawy, które doprowadziło do jaskrawo niesprawiedliwego rozstrzygnięcia i pokrzywdzenia strony. W postanowieniu tym podkreślono również, że wywiedzenie, że występuje taka sytuacja należy do podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną i przekonania Sądu Najwyższego na etapie kwalifikowania skargi do przyjęcia do rozpoznania, że ma się do czynienia z takim wyjątkowym wypadkiem. Ponadto z reguły przesłanką przyjęcia skargi do rozpoznania jest wówczas oczywista jej zasadność, uregulowana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Takiej sytuacji nie dostrzega się w niniejszej sprawie. Należy przypomnieć, że podstawę faktyczną wyroku stanowi ustalony przez sąd w toku postępowania stan faktyczny sprawy. Na mocy art. 39813 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. W większości wypadków ustalenie to jest rezultatem oceny dowodów przeprowadzonych przez sąd w trakcie procesu (W. Siedlecki, Zasady wyrokowania w procesie cywilnym, Warszawa 1957, s. 220). To sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w sposób w zasadzie nieograniczony, jeszcze raz badając sprawę rozstrzygniętą przez sąd pierwszej instancji i naprawiając wszystkie błędy sądu pierwszej instancji, a ewentualnie także błędy stron. (Wyrok SA w Warszawie z 23.01.2019 r., VI ACa 1310/17, LEX nr 2675912). W każdej sytuacji podłożem wyroku sądu apelacyjnego – podobnie jak sądu pierwszej instancji – są dokonane przezeń ustalenia faktyczne, czego nie zmienia możliwość posłużenia się przez sąd odwoławczy dorobkiem sądu pierwszej instancji i uznania jego ustaleń za własne. II PSKP 8/25 38 W judykaturze wskazuje się, że rolą sądu drugiej instancji jest dogłębne przeanalizowanie sformułowanych w apelacji zarzutów, zatem powinnością sądu odwoławczego jest również odniesienie się do każdego wniosku dowodowego powołanego w apelacji. Gdyby sąd odwoławczy nie dopuścił zgłoszonego dowodu lub nie pominął takiego dowodu w trybie art. 381 k.p.c., wówczas dopuściłby się naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. Zwraca się ponadto uwagę, że brak jakiegokolwiek odniesienia się sądu drugiej instancji do wniosków dowodowych zgłaszanych w apelacji jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej, oczywiście jeżeli naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy, czego jednak nie można dostrzec w niniejszej sprawie. Nie oznacza to jednak, że sąd odwoławczy musi w uzasadnieniu swojego orzeczenia odnosić się z osobna do każdego z podnoszonych przez apelującego zarzutów czy wniosków. Stanowiłoby to bowiem o nadmiernym formalizmie. Nie jest bezwzględnym warunkiem prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji drobiazgowe odniesienie się do każdego z zarzutów podniesionych w apelacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność odrębnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia. (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 5 października 2018 r., I CSK 608/17, LEX nr 2561619; z 22 sierpnia 2018 r., III UK 119/17, LEX nr 2542602; z 11 kwietnia 2018 r., II PK 20/17, LEX nr 2509624; z 4 kwietnia 2018 r., V CSK 266/17, LEX nr 2522952; postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 marca 2018 r., II PK 120/17, LEX nr 2488061; z 9 grudnia 2015 r., II CSK 265/15, LEX nr 2148629). Zgodnie z art. 382 k.p.c., sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Materiałem zebranym w rozumieniu tego przepisu są twierdzenia, wnioski i zarzuty stron oraz przeprowadzone dowody. W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że art. 382 k.p.c. nie nakłada na sąd drugiej instancji obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz że jest on władny samodzielnie dokonać ustaleń II PSKP 8/25 39 faktycznych bez potrzeby uzupełniania materiału dowodowego zebranego przed sądem pierwszej instancji, o ile nie zachodzi ku temu potrzeba (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lipca 2008 r., III CSK 102/08, LEX nr 447689). Zauważyć należy, że przepis art. 286 k.p.c. jest adresowany do sądu pierwszej instancji, wobec czego nie może ich naruszyć sąd drugiej instancji, a tym samym nie mogą one stanowić usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej. Okoliczność, iż zgodnie z art. 286 k.p.c. sąd może zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych, wcale nie oznacza, że w każdym przypadku jest to konieczne, potrzeba taka może bowiem wynikać z okoliczności sprawy i podlega ocenie sądu orzekającego. Dlatego nie ma uzasadnienia wniosek o powołanie kolejnego biegłego (biegłych) w sytuacji, gdy złożona już opinia jest niekorzystna dla strony. Zgłaszając taki wniosek, strona winna wykazać błędy, sprzeczności lub inne wady w złożonych do akt sprawy opiniach biegłych, które dyskwalifikują te opinie, uzasadniając tym samym powołanie dodatkowych opinii. Sąd ma zatem obowiązek dopuszczenia takiego dowodu wówczas, gdy zachodzi tego potrzeba, w szczególności, gdy w sprawie zostały wydane sprzeczne opinie biegłych, przy czym nawet sprzeczność konkluzji opinii biegłych w zakresie zdolności do pracy wydanych w różnym czasie (np. w toczących się kolejno postępowaniach z udziałem tych samych stron) nie powoduje obowiązku sięgania przez sądy po instrumenty wymienione w art. 286 k.p.c. (por. Wyroki Sądu Najwyższego: z 10 marca 2011 r., II UK 310/10, LEX nr 885008; z 24 czerwca 2015 r., I UK 345/14, LEX nr 1771399, Postanowienia Sądu Najwyższego: z 3 grudnia 2025 r. I CSK 2875/25, LEX nr 3953862; z 21 października 2025 r., I CSK 1613/25, LEX nr 3933345). Mając na uwadze powyższe Sąd drugiej instancji dokonał ponownej oceny całości materiału dowodowego zebranego w toku postępowania dowodowego przez Sąd pierwszej instancji, w uzasadnieniu odniósł się do środków dowodowych i wskazał dlaczego dał wiarę dokonanym ustaleniom. Z powyższych względów Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasłużyła na uwzględnienie, dlatego, opierając się na treści art. 39814 k.p.c., orzekł, jak w sentencji wyroku. M.G. II PSKP 8/25 40 [r.g.]