II PSK 19/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 grudnia 2025 r.
SSN Renata Żywicka
w sprawie z powództwa M.S.
przeciwko S. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
o odszkodowanie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 10 grudnia 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt V Pa 64/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w
W. na rzecz M.S. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) wraz
z odsetkami wynikającymi z art. 98 § 11 kpc tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego.
[I.T.}
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z 27 kwietnia 2021 r. VI P 200/18
zasądził od pozwanego S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz
powoda M.S. 17.193 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie: - od kwoty
14.700 zł od dnia 28 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 2.493 zł od dnia 20
stycznia 2021 r. do dnia zapłaty (pkt I); wyrokowi w pkt I nadał rygor
natychmiastowej wykonalności do kwoty 5.731 zł (pkt II); nakazał pobrać od
II PSK 19/25
2
pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Białymstoku)
kwotę 860 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu (pkt III) oraz zasądził od
pozwanego na rzecz powoda kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego
wyroku do dnia zapłaty (pkt IV).
Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił
apelację pozwanego (pkt I.) oraz zasądził od S. Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w W. na rzecz powoda kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym oraz 1.440 zł tytułem
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, łącznie
1.680 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 września 2024 roku do
dnia zapłaty (pkt II.).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pozwany zarzucił naruszenie:
1. art. 365 § 1 k.p.c.1 i art. 366 k.p.c.; 2. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. i art.
382 k.p.c.; 3. art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. w zw. z art. 61 k.c. w zw. z art. 300 k.p.; 4.
art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP; art. 8 k.p.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił:
a. nieważnością postępowania, z powodu wydania
przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, co
pozwanej obronę jej praw.
wyroku bez
uniemożliwiło
b. występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,
sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie jaki jest maksymalny temporalny
zakres „ryzyka", jakie bierze na siebie pracodawca rozwiązując na podstawie art.
53 § 1 pkt 1 lit b k.p. w sytuacji niezdolności pracownika do pracy przekraczającej
okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz jednoczesnego
świadomego powstrzymywania się przez pracownika od złożenia wniosku o
świadczenie rehabilitacyjne i braku podejmowania przez pracownika jakichkolwiek
działań zmierzających do wyjaśnienia swojej sytuacji zasiłkowej?
c. koniecznością wykładni przepisów prawa budzących poważne
wątpliwości, tj.: - art. 365 § 1 k.p.c. poprzez wskazanie, czy prawomocność
materialna wyroku wydanego w sprawie z odwołania pracownika od decyzji
II PSK 19/25
3
odmawiającej mu prawa do zasiłku chorobowego dotyczy również pracodawcy
będącego stroną postępowania w sprawie z odwołania pracownika od
wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p., a któremu
nie przysługuje status zainteresowanego zgodnie z art. 47711 § 2 k.p.c.
- art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez wskazanie,
czy przyjęcie wykładni art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p., zgodnie z którą ustalenie po
rozwiązaniu umowy o pracę, że pracownik, z którym rozwiązano umowę miał w tym
czasie prawo do zasiłku ma wpływ na ocenę prawidłowości rozwiązania umowy nie
narusza zasady pewności prawa wynikającej z art. 2 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającego go wyroku sądu
pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi
pierwszej instancji, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutów
odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, o uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie przez Sąd Najwyższy co do istoty
sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości oraz w każdym przypadku o
rozpoznanie skargi na rozprawie, zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów
postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych, orzeczenie o zwrocie świadczenia, które pozwana spełniła na rzecz
powoda, na podstawie art. 415 k.p.c.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o wydanie postanowienia
odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a w wypadku przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania - oddalenie skargi kasacyjnej pozwanej w całości
oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania
kasacyjnego w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa
procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II PSK 19/25
4
Skarga kasacyjna pozwanego nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Sąd Najwyższy stosownie do przepisu art. 3989 § 1 k.p.c. przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
(pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi
nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej,
skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego
uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności
wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie
winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę
sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd
Najwyższy.
Skarżący nie zdołał wykazać występowania w sprawie wskazanych
przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, należy podkreślić, że w
art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. normującym przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej z
powodu nieważności postępowania, chodzi o nieważność postępowania przed
sądem drugiej instancji, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu (art.
39813 § 1 k.p.c.; wyroki Sądu Najwyższego z 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97,
OSNC 2008, Nr 5, poz. 81; 6 lutego 2024 r., I PSKP 51/22, LEX nr 3699959; 13
listopada 2024 r., III PSK 79/24, LEX nr 3788176). Powołanie się na zatem na
nieważności postępowania jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania, unormowaną w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., wymaga od skarżącego
wykazania nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji.
Zgodnie jednak z art. 379 pkt 5 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi,
jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Według
ugruntowanego orzecznictwa przytoczona podstawa nieważności postępowania
jest spełniona, jeżeli z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej,
II PSK 19/25
5
będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu postępowania
cywilnego, których nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej
instancji, strona nie mogła - wbrew swej woli - brać i nie brała udziału w
postępowaniu lub jego istotnej części (wyroki Sądu Najwyższego z: 28 listopada
2002 r., II CKN 399/01, LEX nr 196607; 22 maja 2014 r., LEX nr 1483413; 20 lutego
2020 r., I PK 249/18, LEX nr 3008444; 18 września 2024 r., II USKP 32/23, LEX nr
3769544). Ocena zaistnienia takiej sytuacji procesowej powinna być dokonywana w
kontekście konkretnych okoliczności sprawy. Chodzi jednak tylko o wypadki
rzeczywistego pozbawienia możności obrony, którego skutkiem było niedziałanie
strony w postępowaniu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 września 2019 r., I
CZ 73/19, LEX nr 2739465; 10 grudnia 2024 r., III CZ 136/24, LEX nr 3815157).
W judykaturze Sądu Najwyższego dominuje pogląd, zgodnie z którym
pozbawienie strony możności obrony swych praw należy oceniać przez pryzmat
okoliczności konkretnej sprawy. Podkreśla się przy tym, że przy analizie, czy doszło
do takiej sytuacji, trzeba w pierwszym rzędzie rozważyć, czy nastąpiło naruszenie
przepisów prawa procesowego, a następnie sprawdzić, czy mimo uchybień w tym
zakresie strona mogła bronić swych praw. Tylko w razie kumulatywnego spełnienia
wszystkich przesłanek można odpowiedzieć twierdząco, że strona została
pozbawiona możności działania. Nie ma znaczenia natomiast, z jakich powodów to
pozbawienie możności obrony nastąpiło, to jest, czy było efektem działania sądu,
strony przeciwnej czy też osoby trzeciej (wyroki Sądu Najwyższego z: 10 maja
2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, Nr 12, poz. 220; 10 stycznia 2001 r., I CKN
999/98, LEX nr 52705; 17 lutego 2004 r., III CK 226/02, LEX nr 163995; 13
listopada 2024 r., III PSK 79/24, LEX nr 3788176).
Argumentację skarżącego w kwestii występującej w sprawie nieważności
postępowania opiera się na twierdzeniu, że strona pozwana została pozbawiona
możności obrony swych praw, gdyż Sąd drugiej instancji nie przeprowadził
własnego postępowania dowodowego i samodzielnie nie badał podstawy faktycznej
dla wydania wyroku w niniejszej sprawie oraz pominął również zgłoszone przez
pozwaną wnioski dowodowe. Pozwana podnosiła, że nie miała możliwości
uczestniczenia w postępowaniu z uwagi na fakt, że zgodnie z obowiązującymi
przepisami (z art. 47711 § 2 k.p.c.) nie przysługiwał jej w tym postępowaniu status
II PSK 19/25
6
zainteresowanego, w związku z tym została pozbawiona możliwości obrony swoich
praw i wykazania, że podjęta przez nią decyzja o rozwiązaniu z powodem umowy o
pracę w trybie art. 53 k.p. była prawidłowa.
Z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że pracodawca
nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 47711 § 2 k.p.c. w sprawie z odwołania
pracownika od decyzji organu rentowego odmawiającej mu zasiłku chorobowego. Z
rozstrzygnięcia sprawy nie wynikają żadne jego prawa lub obowiązki, skoro
pracodawca nie jest płatnikiem tego świadczenia i nie obejmuje go powaga rzeczy
osądzonej wyroku sądowego. Niewezwanie pracodawcy do udziału w sprawie w
charakterze zainteresowanego nie stanowi więc uchybienia procesowego
prowadzącego do nieważności postępowania ze względu na pozbawienie
możliwości obrony jego praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) i nie stanowi podstawy wydania
wyroku kasatoryjnego przez sąd odwoławczy (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 28 czerwca 2016 r., II UZ 17/16, LEX nr 2112312 oraz wyroki Sądu
Najwyższego z 2 października 2008 r., I UK 79/08, OSNP 2010/7-8/99 i z 5 czerwca
2007 r., I UK 8/07, OSNP 2008/15-16/228).
Systemowo (szerzej) należałby też pośrednio zauważyć, że art. 379 pkt 5
k.p.c. ma na uwadze względną przyczynę nieważności postępowania. Ponadto
nawet zainteresowany nie musi też przystąpić do sprawy - art. 47711 § 2 zdanie
drugie k.p.c.
W konkluzji należy stwierdzić, że w tej sprawie nie występuje sytuacja z art.
379 pkt 5 k.p.c. i art. 47711 § 2 k.p.c., gdyż w sprawie o zasiłek chorobowy
pracodawca nie jest zainteresowanym i dlatego sąd ubezpieczeń społecznych nie
zawiadamia go o sprawie.
W dalszej kolejności należy zauważyć, że o zasadności przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
wymaga wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm
(przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie
jego rozstrzygnięcie proponuje skarżący (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 19 maja 2009 r., II PK 66/09, LEX nr 553691). Zagadnienie prawne jest to
problem, który wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub
II PSK 19/25
7
procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia
innych podobnych spraw, ale także dla rozstrzygnięcia konkretnej, jednostkowej
sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2012 r., I PK 158/11,
LEX nr 1215116). Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o
rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa,
w związku z którymi zostało ono sformułowane, i przytoczenie argumentów, które
prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do
oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem "prawnym"
oraz czy jest to zagadnienie "istotne" (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z
dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 Nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia
2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 Nr 9, poz. 158; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK
306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51; z dnia 10 stycznia 2012 r., I UK 305/11, LEX
nr 1215784; z dnia 23 marca 2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z dnia 10
września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950; z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK
376/14, LEX nr 1622307; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II PK 217/14, LEX nr 678073; z
dnia 28 października 2015 r., I PK 17/15, LEX nr 2021940; z dnia 14 stycznia 2016
r., II CSK 382/15, LEX nr 2090999). Jednocześnie obowiązkiem skarżącego jest
wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony
do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez
sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817).
Sformułowanie zagadnienia powinno zatem odwoływać się w sposób
generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej
wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju
jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego
organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w
interesie indywidualnym, lecz powszechnym, przez ochronę obowiązującego
porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki
stosowania prawa pozytywnego. Nie każde więc orzeczenie, nawet błędnie
wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym (zob. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz.
147, z dnia 18 marca 2004 r., I PK 620/03, LEX nr 513011, z dnia 8 lipca 2004 r., II
II PSK 19/25
8
PK 71/04, LEX nr 375715 i z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883).
Nie spełnia określonego w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymagania sformułowanie
istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny i nieprecyzyjny, a zwłaszcza
ograniczenie się do samego postawienia pytania, bez odniesienia się do
problemów interpretacyjnych przepisów (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z
dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451 i z dnia 21 maja 2008 r., I UK
11/08, LEX nr 491538).
Ponadto twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest
uzasadnione tylko wtedy, kiedy po pierwsze, przedstawiony problem prawny nie
został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne
poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów
konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12
marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468) oraz po drugie, jego wyjaśnienie ma
znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2009 r., II PK 248/09, LEX nr
736732). W konsekwencji nie można uznać, że w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeśli Sąd Najwyższy zajął już
stanowisko w kwestii przedstawianej w skardze i wyraził swój pogląd we
wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające
zmianę tego poglądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca
2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467; z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 328/11, LEX
nr 1215423; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578; z dnia 18
lutego 2015 r., II CSK 428/14, LEX nr 1652383; z dnia 17 marca 2015 r., I PK 4/15,
LEX nr 1661934).
Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej został oparty również
na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. istniejącej potrzebie wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów. Odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1
pkt 2 k.p.c. to jest potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
II PSK 19/25
9
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (postanowienia Sądu
Najwyższego z: 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365; 28 marca
2007 r., II CSK 84/07, LEX nr 315351; 21 września 2022 r., II USK 684/21, LEX nr
3489245; 25 lipca 2024 r., I CSK 3777/23, LEX nr 3740727). Ponadto, ze względu
na publicznoprawne funkcje skargi kasacyjnej, na skarżącym spoczywa obowiązek
wykazania celowości dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni konkretnego
przepisu ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu
Najwyższego z: 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12, LEX nr 1238124; 6 czerwca 2023
r., II PSK 64/22, LEX nr 3724324; 15 kwietnia 2025 r., III USK 323/24, LEX nr
3861248).
Skarżący nie zdołał wykazać, że skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie do
rozpoznania, w związku z tym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie
zachodzi potrzeba dokonania przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do
merytorycznego rozpoznania ze względu na powołane wyżej przesłanki.
Jak wskazywano powyżej nie można zasadnie twierdzić, że w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne czy potrzeba wykładni, jeżeli Sąd Najwyższy
we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w podnoszonej kwestii, a nie
zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę (postanowienia Sądu
Najwyższego z: 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 Nr 1, poz. 11; 13 sierpnia
2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 Nr 9, poz. 158; 14 lutego 2003 r., I PK 306/02,
Wokanda 2004, nr 7-8, s. 51; 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14, LEX nr 2630721; 28
maja 2024 r., I CSK 2813/23, LEX nr 3721305; 28 stycznia 2025 r., III USK 155/24,
LEX nr 3829521; 13 maja 2025 r., II USK 358/24, LEX nr 3863037).
Wskazywane przez skarżącego kwestie zostały dostatecznie wyjaśnione w
orzecznictwie.
W judykaturze wyjaśniono bowiem, że aby można było rozwiązać stosunek
pracy w związku z nieobecnością pracownika w pracy z powodu choroby, musi
upłynąć wskazany w przepisach okres ochronny, a niezdolność do pracy powinna
trwać dalej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2006 r., II PK 6/06, OSNP
2007 nr 17-18, poz. 252). Przepis art. 53 § 1 pkt 1b k.p. nie pozwala na rozwiązanie
II PSK 19/25
10
stosunku pracy, gdy nie upłynął jeszcze łączny okres pobierania w czasie
niezdolności do pracy wynagrodzenia i zasiłku chorobowego oraz pobierania
świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące. Regulacja jest jasna i
obowiązuje również wtedy, gdy opóźnia się pozytywne rozpoznanie wniosku o
zasiłek chorobowy albo o świadczenie rehabilitacyjne. Jeżeli postępowanie przed
organem rentowym o przyznanie świadczeń chorobowych trwa dłużej niż
podstawowy okres zasiłkowy, to pracodawca rozwiązując umowę o pracę bez
wypowiedzenia podejmuje ryzyko naruszenia art. 53 § 1 pkt 1b k.p., gdyż może się
okazać, że pracownik uzyskuje dalszy zasiłek lub świadczenie rehabilitacyjne,
przedłużające okres ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy w tym trybie. W
procesie sądowym o roszczenia z tytułu rozwiązania umowy o pracę wskazuje się
wówczas na potrzebę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy
o zasiłek chorobowy czy świadczenie rehabilitacyjne (wyroki Sądu Najwyższego z
dnia: 19 maja 2016 r., II PK 105/15, LEX nr 2962789 oraz 9 kwietnia 2019 r., II PK
339/17, OSNP 2020, nr 2, poz. 12.).
W wyroku z dnia 20 października 2008 r., I PK 60/08, OSNP 2010, nr 7-8,
poz. 87 Sąd Najwyższy stwierdził, że przez użyte w art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p.
wyrażenie "w okresie pobierania zasiłku" należy, co do zasady, rozumieć okres
faktycznego pobierania (wypłacania przez ZUS) zasiłku chorobowego. Inaczej
mówiąc, dopóki pracownik pobiera zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS,
dopóty pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę na podstawie tego
przepisu. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy pracownik pobiera zasiłek chorobowy, ale
następuje to, mimo że świadczenie nie przysługuje (np. po wyczerpaniu okresu
zasiłkowego, wskutek błędu organu itp). Sąd pracy, rozpoznając powództwo o
przywrócenie do pracy po rozwiązaniu umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 lit. b
k.p. powinien dla dokonania oceny, czy zasiłek chorobowy w dacie rozwiązania
umowy pracownikowi nie przysługiwał, a organ rentowy nie wydal w tym zakresie
decyzji, wyznaczyć stronom termin do złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji
(art. 177 § 2 k.p.c.).
Ostateczna decyzja organu rentowego będzie dla sądu wiążąca lub wskutek
odwołania od decyzji organu rentowego (art. 366 k.p.c.) do sądu ubezpieczeń
społecznych wystąpi powaga rzeczy osądzonej (por. wyroki Sądu Najwyższego z
II PSK 19/25
11
dnia; 20 października 2008 r., I PK 60/08, OSNP 2010/7-8/87 i 26 marca 2009 r., II
PK 245/08, OSNP 2010, nr 21-22, poz. 262.
Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji i wyrażonej w
nim zasady pewności prawa przez przyjęcie wykładni art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p.,
zgodnie z którą ustalenie po rozwiązaniu umowy o pracę, że pracownik, z którym
rozwiązano umowę miał w tym czasie prawo do zasiłku ma wpływ na ocenę
prawidłowości rozwiązania umowy. Skarżący podnosił, że w przypadku rozwiązania
umowy przed uzyskaniem ostatecznej decyzji ZUS (lub prawomocnego orzeczenia
w sprawie) pracodawca ponosi niczym nieograniczone ryzyko, że rozwiązanie
umowy na podstawie wskazanego przepisu zostanie uznane za nieprawidłowe, jeśli
po złożeniu oświadczenia o jej rozwiązaniu zostanie ustalone, że pracownikowi
przysługiwało w tym czasie prawo do zasiłku.
W odniesieniu do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że ciężar dowodu,
że niezdolność do pracy po przerwie nieprzekraczającej 60 dni była spowodowana
tą samą chorobą, spoczywa na pracodawcy, który rozwiązuje stosunek pracy z
pracownikiem z powodu wyczerpania okresu zasiłkowego w przekonaniu, że okres
ten zakończył się wcześniej niż wynika to z zaświadczeń lekarskich oraz decyzji
organu rentowego o wypłacie zasiłku (art. 6 k.c. w związku z art. 53 § 1 pkt 1b k.p.)
(por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2019 r., II PK 339/17, OSNP 2020, nr 2,
poz. 12). Obowiązkowi temu skarżący nie podołał.
Rozstrzygając w niniejszej sprawie Sądy uwzględniły również fakt, że
kwestia zaliczenia poszczególnych niezdolności do pracy powoda do jednego
okresu zasiłkowego została wcześniej rozstrzygnięta w prawomocnie zakończonej
sprawie, w związku z tym orzeczenie to zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. wiązało nie
tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne Sądy oraz inne organy
państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie
przewidzianych także inne osoby.
W ostatecznym rozrachunku zasada pewności prawa nie została w
rozstrzyganej sprawie naruszona.
II PSK 19/25
12
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art. 98
§ 1 i § 11 k.p.c.
[I.T.]
[a.ł]