Art. 61 Kodeksu cywilnego reguluje moment, w którym oświadczenie woli zostaje złożone innej osobie, a tym samym staje się skuteczne wobec niej. Przepis w paragrafie 1 definiuje, że oświadczenie uważa się za złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł on zapoznać się z jego treścią. Oznacza to, że sama wysyłka oświadczenia nie przesądza o jego skuteczności, lecz konieczne jest faktyczne dotarcie do odbiorcy w formie umożliwiającej zapoznanie się z treścią. Dodatkowo przepis precyzuje, że odwołanie oświadczenia jest skuteczne pod warunkiem, że dotarło do adresata jednocześnie z oświadczeniem lub wcześniej, co ma istotne znaczenie dla zabezpieczenia interesów obu stron w obrocie prawnym.
Paragraf 2 rozszerza regulację na oświadczenia woli wyrażone w postaci elektronicznej. W takim przypadku za złożenie uważa się moment wprowadzenia oświadczenia do środka komunikacji elektronicznej w sposób umożliwiający adresatowi zapoznanie się z treścią. Istotne jest, że nie chodzi o moment wysłania wiadomości, ale o możliwość zapoznania się z nią, co ma szczególne znaczenie w kontekście umów i innych czynności prawnych realizowanych drogą elektroniczną.
Przepis znajduje zastosowanie w licznych sytuacjach codziennych, np. gdy jedna osoba składa drugiej ofertę zawarcia umowy czy oświadcza o przyjęciu propozycji. Wyobraźmy sobie sytuację, w której przedsiębiorca przesyła klientowi ofertę na piśmie pocztą tradycyjną lub e-mailem. Za skuteczne złożenie oferty wobec klienta uznaje się moment, w którym list lub wiadomość e-mail trafiły do jego rąk lub skrzynki pocztowej i klient miał możliwość zapoznania się z ich treścią. Jeśli klient zdąży wcześniej odwołać swoje oświadczenie, odwołanie to będzie skuteczne, pod warunkiem, że wpłynęło przed lub równocześnie z ofertą.
Często pojawiają się błędne rozumienia dotyczące momentu złożenia oświadczeń. Niewłaściwie uznaje się, że sam fakt wysłania lub nadania oświadczenia wystarczy do uznania go za złożone, co prowadzi do sporów o termin ważności czynności prawnych. Kolejnym błędem jest nieodróżnianie momentu złożenia od momentu dostarczenia, szczególnie w komunikacji elektronicznej, gdzie dostęp do środków technicznych jest kluczowy. Ponadto często zapomina się o zasadzie, że odwołanie oświadczenia musi nastąpić co najmniej równocześnie z jego złożeniem, aby być skuteczne. Artykuł 61 wskazuje zatem ważne kryteria, które należy uwzględnić stosując normę w praktyce. W sprawach indywidualnych interpretacja przepisu i ocena skutków prawnych powinna być skonsultowana z profesjonalnym prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
