II KO 241/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 stycznia 2026 r.
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie G. J.
skazanej z art. 148 § 2 pkt 1 i 2 k.k. i in.,
po rozpoznaniu 12 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu w Izbie Karnej,
wniosku skazanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa
89/20, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z 2 grudnia 2019
r., sygn. akt IV K 332/18,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia
bezzasadności.
wniosku
wobec
jego
oczywistej
UZASADNIENIE
W dniu 25 listopada 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął adresowany do
Prokuratora Generalnego, przesłany za pośrednictwem Ministerstwa
Sprawiedliwości, Prokuratury Krajowej i Sądu Apelacyjnego w Lublinie wniosek G. J.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Lublinie z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 89/20, utrzymującym
w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z 2 grudnia 2019 r., sygn. akt IV K
332/18.
II KO 241/25
2
W piśmie tym skazana zanegowała swoje sprawstwo przypisanego jej czynu
i przedstawiła inną wersję zdarzenia, podkreślając uchybienia, do których doszlo
zarówno na etapie śledztwa, jak i w toku postępowania sądowego. Ponadto
podniosła, że prawomocny wyrok został wydany przez sędziów, będących
„stronnikami PiS, popierającymi Z. Z..”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Unormowanie wynikające z treści art. 545 § 3 k.p.k. określa możliwość
odmowy przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 art. 545
k.p.k. (obrońca lub pełnomocnik) bez wzywania do usunięcia jego braków
formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.
W judykaturze prezentowany jest pogląd, że uznanie wniosku o wznowienie
za oczywiście bezzasadny jest zatem dopuszczalne, gdy w sposób oczywisty,
rzucający się w oczy, wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te,
które określone zostały w przepisach rozdziału 56. Kodeksu postępowania karnego
lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w
katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k.
oraz gdy nie będzie wchodzić w grę działanie sądu z urzędu (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 4 lipca 2019 r., V KO 28/19).
Wniosek złożony przez G. J. nie zawiera ani przesłanek określonych w
przywoływanych w cytowanym judykacie przepisach, ani argumentacji wskazującej
na wystąpienie jakiejkolwiek nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie.
Wskazane w piśmie okoliczności nie spełniają wymogów określonych w treści art.
540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k., będących podstawą do wznowienia
postępowania. W złożonym wniosku G. J. podjęła bowiem próbę zakwestionowania
poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Nie spełnia to jednak kryteriów
uzasadniających wznowienie postępowania.
Ponadto, zdaniem autorki wniosku, do jej skazania doszło w wyniku
nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania, w oparciu o niewłaściwy materiał
dowodowy. Lektura akt sprawy w żadnym stopniu nie potwierdziła jednak tego, o
czym mowa we wniosku i nie wykazała podstawy do wznowienia postępowania.
II KO 241/25
3
Trudno oprzeć się wrażeniu, że wniosek skazanej jest działaniem instrumentalnym,
podyktowanym chęcią bezpodstawnego uwolnienia się od odpowiedzialności karnej
za popełnione przestępstwo.
Tożsama inicjatywa okazała się zawodna we wcześniej prowadzonym
postępowaniu, zakończonym postanowieniem Sądu Najwyższego sygn. akt II KO
56/24. Wniosek złożony przez skazaną w niniejszym postępowaniu opiera się na
podobnych podstawach do wskazywanych przez nią w poprzednim piśmie.
Nie było też podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, z uwagi na
sygnalizowanie zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wynikającej z
treści art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Inicjatywa skazanej nie mogła przynieść
oczekiwanego skutku, ponieważ wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 9 czerwca
2021 r., sygn. akt II AKa 89/20, został poddany kontroli w postępowaniu
kasacyjnym na skutek kasacji wniesionej m.in. przez obrońcę G. J. .
Postanowieniem z 3 października 2023 r., sygn. akt II KK 95/22, Sąd Najwyższy
oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Oznacza to, że Sąd Najwyższy, będąc
zobligowany w postępowaniu kasacyjnym do zbadania kasacji w zakresie uchybień
z art. 439 k.p.k., niezależnie od tego czy były one przez skarżącego podnoszone,
oddalając kasację, uznał, że orzeczenie kończące prawomocnie postępowanie,
którego wznowienia skazana oczekuje, nie było dotknięte żadną bezwzględną
przyczyną odwoławczą. Dodatkowo wskazać należy, że podnoszona przez
skazaną okoliczność uzasadniająca potrzebę wznowienia postępowania nie została
ujawniona po zakończeniu postępowania kasacyjnego. W odniesieniu do sędzi SA
X.Y., powołanej na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie, na skutek
rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z
dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), Sąd Najwyższy badał spełnienie
przesłanek niezawisłości i niezależności i każdorazowo przeprowadzony test
wypadał pozytywnie (por. np.: postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada
2022 r., II KS 17/22 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dni: 2 października 2025 r., II
KK
252/24;
23
października
2025
r.,
II KK 531/24). Brak również podstaw do zanegowania bezstronności pozostałych
II KO 241/25
4
sędziów wchodzących w skład Sądu odwoławczego. Zauważyć ponadto należy, że
regulacja art. 542 § 4 k.p.k. – jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w
postanowieniu z 13 lipca 2022 r., IV KO 160/21 - służyć ma w zamierzeniu
ustawodawcy przeciwdziałaniu dublującego się sprawdzania bezwzględnych
podstaw odwoławczych. Przepis ten ma również blokować wybór przez stronę
któregoś z dwóch nadzwyczajnych środków zaskarżenia i wskazuje, że podstawą
do kwestionowania tego, czy w sprawie zaistniała bezwzględna podstawa
odwoławcza jest w pierwszym rzędzie kasacja. Wznowienie postępowania zatem
może dotyczyć jedynie sytuacji ujawnionych jako wcześniej nieznane i w wyniku
działań po zakończonym postępowaniu kasacyjnym.
W zaistniałej więc sytuacji należało wniosek ocenić jako oczywiście
bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k. i odmówić jego przyjęcia, bez
podejmowania dodatkowych czynności w postaci usunięcia braku formalnego
związanego z przymusem adwokacko - radcowskim (art. 545 § 2 k.p.k.).
[J.J.]
[a.ł]
