II KK 90/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 kwietnia 2025 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie M. N.,
skazanej z art. 280 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w dniu 23 kwietnia 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt X Ka 345/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie
z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt V K 1305/22,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. P.–
Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 885,60 zł (osiemset
osiemdziesiąt pięć złotych i 60/100), w tym 23% VAT, za
sporządzenie i wniesienie kasacji jako jej obrońca ustanowiony z
urzędu;
3. zwolnić skazaną od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć
Skarb Państwa.
[J.J.]
II KK 90/25
2
UZASADNIENIE
W sprawie złożonej podmiotowo i przedmiotowo wyrokiem Sądu
Rejonowego dla Warszawy — Śródmieścia w Warszawie z dnia 19 stycznia 2024 r.,
sygn. akt V K 1305/22, M. N. została uznana za winną tego, że:
I. w dniu 23 listopada 2021 roku w W. na […] od strony […] pomiędzy
wejściem na stację […] publicznie kilkukrotnie znieważyła będącego obywatelem
[…] V. K. z powodu jego przynależności narodowej,
tj. przestępstwa z art. 257 k.k., za które wymierzono jej karę 6 miesięcy
pozbawienia wolności;
II. w dniu 23 listopada 2021 roku w W. na […] od strony […] pomiędzy
wejściem na stację […], działając wspólnie i w porozumieniu z P. P., A. S. i trzecim
dotychczas nieustalonym mężczyzną, zabrała w celu przywłaszczenia stanowiące
własność V. K. rzeczy ruchome w postaci pieniędzy w kwocie nie większej niż 400
złotych oraz telefon komórkowy marki S. o wartości 2.500 złotych, po uprzednim
użyciu względem wyżej wymienionego pokrzywdzonego przemocy w postaci bicia i
kopania po całym ciele, przy czym czynu tego dopuściła się w ciągu 5 lat po
odbyciu w dniu 4 października 2017 roku kary pozbawienia wolności w wymiarze 6
miesięcy orzeczonej przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
wyrokiem z dnia 14 listopada 2016 roku sygn. akt IV K 998/15, objętej wyrokiem
łącznym wydanym przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia
12 kwietnia 2017 roku sygn. akt IV K 145/17,
tj. przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za które
wymierzono jej karę 4 lat pozbawienia wolności;
III. w dniu 23 listopada 2021 roku w W. na […] od strony […] pomiędzy
wejściem na stację […] zażądała od V. K. korzyści majątkowej w postaci pieniędzy
w kwocie 400 złotych w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy w postaci
telefonu,
tj. przestępstwa z art. 286 § 2 k.k., za które wymierzono jej karę roku
pozbawienia wolności.
II KK 90/25
3
Sąd meriti, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzone w
punktach od I do III kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył M. N. karę
łączną 5 lat pozbawienia wolności. Ponadto, na podstawie art. 46 § 1 k.k.
orzeczono wobec M. N. i dwóch innych współoskarżonych w związku z
przestępstwem z pkt. II obowiązek częściowego naprawienia szkody poprzez
zapłatę solidarnie na rzecz V. K. kwoty 2800 zł, zaś w związku ze skazaniem za
występek z pkt. III obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz V. K.
kwoty 400 złotych.
Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonej, który – podnosząc
zarzuty obrazy prawa procesowego (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.; art. 5 § 2
k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.), naruszenia prawa materialnego (art. 85 k.k. w
zw. z art. 86 § 1 k.k.), błędu w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na
rozstrzygnięcie niniejszej sprawy oraz rażącej niewspółmierności kar
jednostkowych i kary łącznej pozbawienia wolności – wniósł o uchylenie wyroku w
zaskarżonej części dotyczącej oskarżonej i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie,
ewentualnie złagodzenie kar jednostkowych i wymierzenie kary łącznej z
zastosowaniem zasady pełnej absorbcji.
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt X
Ka 345/24, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 455 k.p.k.
uzupełnił podstawy prawne skazania oraz wymiaru kary o kwalifikację „art. 4 § 1 k.k.
w brzmieniu ustawy obowiązującym do dnia 30.09.2023 r.”, a ponadto obniżył
wobec oskarżonej karę jednostkową orzeczoną za drugi z przypisanych występków
do 3 lat pozbawienia wolności, a następnie obniżył wymiar kary łącznej do 3 lat i 6
miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał
w mocy.
Wyrok Sądu II instancji został zaskarżony kasacją przez obrońcę z urzędu
skazanej, który podniósł następujące zarzuty:
I. w zakresie czynu I:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art.
II KK 90/25
4
433 § 1 i § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. przez wadliwą kontrolę instancyjną sądu
odwoławczego akceptującą fakt, że sąd a quo dokonał dowolnej, a nie swobodnej
oceny materiału dowodowego, które doprowadziły do błędnego przyjęcia, że:
(a) oskarżona znieważyła pokrzywdzonego na tle narodowościowym,
(b) rzekome znieważenie miało mieć charakter publiczny, podczas gdy
słowa wypowiedziane przez oskarżoną w kierunku pokrzywdzonego zostały
wyartykułowane w rozmowie prowadzonej pomiędzy nimi, w miejscu publicznym,
(c) grupa osób uczestniczących w libacji alkoholowej stanowi audytorium
spełniające kryterium publicznego charakteru słów kwalifikowanych jako
znieważenie na tle narodowościowym,
(d) tzw. […] jest miejscem o wysokim natężeniu ruchu w […] w każdych
okolicznościach, podczas gdy z zeznań pokrzywdzonego wynika, że w momencie
popełnienia zarzucanych czynów zabronionych, w tym miejscu nie było osób
postronnych.
2. Rażącej obrazy art. 440 k.p.k. przez niezastosowanie tego przepisu w
sytuacji, gdy utrzymanie wyroku Sądu I Instancji w zakresie czynu I było rażąco
niesprawiedliwe, bowiem oskarżona została skazana na karę 6 miesięcy
pozbawienia wolności za wypowiedziane słowa, które zostały skierowane wyłącznie
do pokrzywdzonego, bez żadnego wpływu na otoczenie i publiczny odbiór jego
osoby.
II. W zakresie czynu II:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i § 2 k.p.k.
oraz art. 457 § 3 k.p.k. przez wadliwą kontrolę instancyjną sądu odwoławczego
akceptującą fakt, że sąd a quo nie zastosował dyspozycji przepisu
zobowiązującego go do rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na
korzyść oskarżonej, w sytuacji, gdy:
(a) w toku postępowania nie ujawniono żadnego dowodu
potwierdzającego, że oskarżona znajdowała się na tzw. […] w czasie zdarzenia
objętego przypisanym jej czynem,
II KK 90/25
5
(b) opinia z zakresu badań informatycznych telefonu Motorola, który
należał do Oskarżonej wykazała, że w okresie objętym badaniem oskarżona nie
wykonywała żadnych połączeń telefonicznych, na które powoływał się
pokrzywdzony,
(c) nagranie z kamery obrotowej nie potwierdziło jakiegokolwiek udziału
oskarżonej w zdarzeniu opisywanym przez pokrzywdzonego, a na samym nagraniu
widać, że pokrzywdzony przemieszcza się w kierunku przejścia podziemnego w
towarzystwie mężczyzny, a nie kobiety;
2. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. 174 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i § 2 k.p.k. oraz
art. 457 § 3 k.p.k. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie zeznań
funkcjonariuszy Policji i notatki policyjny obejmujących rozpytanie świadka Ł. K., w
sytuacji, gdy świadek ten w toku rozprawy głównej przed Sądem I Instancji złożył
zeznania, które odbierały zeznaniom pokrzywdzonego jakąkolwiek wiarygodność;
3. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art.
433 § 1 i § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. przez wadliwą kontrolę instancyjną sądu
odwoławczego akceptującą fakt, że sąd a quo dokonał dowolnej, a nie swobodnej
oceny materiału dowodowego w postaci:
(a) zeznań Ł. K., którym odmówiono wiarygodności, pomimo iż z zeznań
tego świadka wynikało jednoznacznie, że został on nakłoniony przez
pokrzywdzonego do złożenia fałszywych zeznań przeciwko oskarżonej w zamian
za obietnicę ofiarowania mu alkoholu, co potwierdza, że pokrzywdzony mógł
działać w akcie zemsty na oskarżonej za wcześniejsze doprowadzenie do
spryskania go gazem pieprzowym przez policję.
(b) zeznań pokrzywdzonego, które nie znajdują potwierdzenia w
materiale dowodowym sprawy, są nielogicznie i de facto przedstawiają wydarzenia
z co najmniej dwóch dni, w których oskarżona mogła pojawić się epizodycznie i w
sposób niepowiązany z zarzucanym czynem zabronionym, a już sam fakt
pozostawania pod silnym wpływem alkoholu (pomimo twierdzenia pokrzywdzonego,
że właściwie nie spożywał alkoholu) i mieszania niepowiązanych ze sobą zdarzeń
II KK 90/25
6
powinien dyskwalifikować wiarygodność tego dowodu co do zasady, tymczasem
zeznania tego świadka stanowiły jedyną podstawę do skazania oskarżonej;
(c) zeznań świadka M. U., który potwierdził, że przy oskarżonej nie
odnaleziono przedmiotów przestępstwa, pomimo, iż według zeznań
pokrzywdzonego, to oskarżona miała zabrać mu telefon i pieniądze, jak również, że
zarówno oskarżona jak i pokrzywdzony nie szczędzili sobie obelg pod adresem
drugiej strony, co potwierdza, że pomiędzy stronami istniał konflikt, który mógł mieć
wpływ na decyzję Pokrzywdzonego o przypisaniu całej winy za rozbój oskarżonej.
(d) wyjaśnień oskarżonej oraz oskarżonego P. P., którzy wykazali, że
pojawili się na […] dopiero kolejnego dnia rano i nie brali udziału w rozboju na
pokrzywdzonym.
III. W zakresie czynu III:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i § 2 k.p.k.
oraz art. 457 § 3 k.p.k. przez wadliwą kontrolę instancyjną sądu odwoławczego
akceptującą fakt, że sąd a quo nie zastosował dyspozycji przepisu
zobowiązującego go do rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na
korzyść oskarżonej, w sytuacji, gdy:
(a) zeznania T. A. oraz termin wykonania przez nią przelewu na konto
pokrzywdzonego nie pozwalają na powiązanie oskarżonej z zarzucanym czynem,
(b) zeznania pokrzywdzonego, który opisywał rzekomy sposób wypłaty
środków z rachunku bankowego, w powiązaniu z nagraniem zabezpieczonym z
monitoringu, na którym pokrzywdzony z innym mężczyzną udaje się w kierunku
przejścia podziemnego (tj. bankomatu), nie pozwalają na powiązanie oskarżonej z
zarzucanym czynem,
(c) nie udało się zabezpieczyć żadnego dowodu potwierdzającego, że
pokrzywdzony wypłacił środki z rachunku bankowego;
2. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art.
433 § 1 i § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. przez wadliwą kontrolę instancyjną sądu
II KK 90/25
7
odwoławczego akceptującą fakt, że sąd a quo dokonał dowolnej, a nie swobodnej
oceny materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonego, które stanowią
jedyny dowód popełnienia przez oskarżoną zarzucanego czynu, w sytuacji, gdy
zeznania te są kompletnie niespójne, nielogiczne, a pokrzywdzony pozostawał pod
silnym wpływem alkoholu oraz był skonfliktowany z oskarżoną, co mogło
motywować go do złożenia zeznań, które obciążały ją za popełnienie zarzucanego
czynu.
Autor kasacji, nie sformułował wniosków co do merytorycznego rozpoznania
sprawy, wnosząc jedynie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku i
zasądzenie kosztów obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Odnosząc się do zarzutów wskazujących na wadliwą kontrolę instancyjną w
zakresie weryfikacji oceny dowodów i wyprowadzonych z nich ustaleń faktycznych,
które doprowadziły do skazania M. N. za trzy zarzucane jej przestępstwa stwierdzić
należy, że zarzuty te mają charakter li tylko polemiczny, sprowadzając się do
wyrażenia przez autora kasacji własnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału
dowodowego. Nie wykazano natomiast błędów w tym zakresie po stronie Sądu
odwoławczego, który – jak wynika z lektury zaskarżonego kasacją uzasadnienia
wyroku – wywiązał się należycie z obowiązku rozpoznania zarzutów
sformułowanych w apelacji obrońcy skazanej (k. 1038-1039). W tym kontekście
należy podkreślić, że oba orzekające w sprawie Sądy miały na uwadze
występujące rozbieżności w zeznaniach pokrzywdzonego, jednak stwierdziły –
niebezpodstawnie – że nie dyskwalifikują one wiarygodności tego świadka,
zwłaszcza że te relacje procesowe korespondowały z innymi dowodami, zwłaszcza
zeznaniami Ł. K. Sąd odwoławczy odniósł się również do treści depozycji M. U.,
wskazując że przedstawił on relacje obydwu stron, nie zaś własną, bezpośrednią
obserwację zdarzenia. Uwadze Sądu ad quem nie umknęła także podstawa
II KK 90/25
8
dowodowa pozwalająca na skazanie za występek z art. 286 § 2 k.k. (zeznania
pokrzywdzonego oraz jej siostry) oraz argumentacja odnosząca się do tego
zagadnienia wyrażona w apelacji obrońcy skazanej.
Jeśli chodzi o publiczny charakter zachowania skazanej w kontekście
przypisania jej występku z art. 257 k.k., to publiczność jej działania wynika z
charakteru miejsca, w którym jej wypowiedź mogła dotrzeć do nieoznaczonego
kręgu odbiorców (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2021 r., V KK
42/21, LEX nr 3328266). Taki miejscem, niezależnie od pory dnia, jest niewątpliwie
plac znajdujący się przed południowymi wejściami do stacji […], określany
potocznie mianem „[…]”. W kontekście wymiaru kary za ten występek, oscylującego
w okolicach dolnej granicy ustawowego zagrożenia brak było podstaw do
stwierdzenia naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 440 k.p.k. Niezależnie od
wyjątkowego charakteru tej regulacji trzeba ponadto zaznaczyć, że w niniejszej
sprawie przeprowadzona kontrola instancyjna obejmowała również weryfikację
wymierzonych kar jednostkowych i kary łącznej, czego rezultatem było obniżenie
kary za przestępstwo rozboju, a następnie wymierzenie kary łącznej pozbawienia
wolności w niższym wymiarze niż orzekł Sąd I instancji.
Na osobną uwagę zasługuje zarzut II.2. dotyczący obrazy art. 174 k.p.k. W
tym kontekście należy zauważyć, że notatka sporządzona przez M. U. zalegająca w
aktach sprawy na k. 1-2 została okazana temu świadkowi na rozprawie w dniu 7
czerwca 2023 r. (k. 752), a jego relacje oraz zeznania A. G. złożone na rozprawie w
dniu 27 października 2023 r. (k. 836) pozwoliły na pozytywną weryfikację informacji
uzyskanych od Ł. K. w dniu zdarzenia i dawały podstawę do odmówienia waloru
wiarygodności jego zeznaniom złożonym na rozprawie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwalniając skazaną od kosztów
sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami
obciążyć Skarb Państwa. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skazanej przez
obrońcę z urzędu orzeczono na podstawie § 17 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1-3
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie
II KK 90/25
9
ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763).
[PŁ]
[r.g.]
