II KK 102/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 maja 2025 r.
SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Dariusz Kala
SSN Igor Zgoliński
w sprawie F. K.,
skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. w Izbie Karnej,
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego
od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w
Lublinie z siedzibą w Świdniku
z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 50/25
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę
Sądowi Rejonowemu Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w
Świdniku do ponownego rozpoznania.
Dariusz Kala
Antoni Bojańczyk
Igor Zgoliński
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 50/25, Sąd
Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku uznał F. K. za winnego
popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 62
II KK 102/25
2
ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na
podstawie art. 62 ust. 1 ww. ustawy w zw. z art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 34 § 1 i § 1a
pkt 1 i § 2 k.k. oraz art. 35 § 1 k.k., wymierzył oskarżonemu karę 4 miesięcy
ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej
pracy na cele społeczne w wymiarze 24 godzin w stosunku miesięcznym (pkt I).
Jednocześnie na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii, orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w
wysokości 1.000 zł na rzecz Funduszu P. (pkt II) zaś na podstawie art. 70 ust. 2 ww.
ustawy orzekł przepadek środka odurzającego w postaci suszu roślinnego oraz
substancji odurzającej w postaci białego proszku, opisanych w wykazie dowodów
rzeczowych nr […] pod poz. 1-4, k. 128, zarządzając ich zniszczenie (pkt III). Ponadto,
uznał F. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego
dyspozycję art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na
podstawie wszystkich zbiegających się przepisów, przyjmując za podstawę wymiaru
kary art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k. wymierzył mu
karę roku ograniczenia wolności, polegającą na obowiązku wykonywania
nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 godzin w
stosunku miesięcznym (pkt IV) oraz orzekł wobec oskarżonego nakaz opuszczenia
lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi B. K. i A. K.- w terminie 7 dni od
uprawomocnienia się wyroku - na okres 2 lat (art. 41a § 1 i 5 k.k.) (pkt V). Na
podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 3 k.k., połączył orzeczone wobec oskarżonego
kary jednostkowe ograniczenia wolności i jako karę łączną wymierzył karę roku i 2
miesięcy ograniczenia wolności (pkt VI), na poczet której zaliczył oskarżonemu okres
rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 30 października 2024 r. godz.
18:35 do dnia 31 października 2024 r. godz. 14:10 (art. 63 § 1 k.k.) (pkt VII), a także
zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych w całości i określił, że wydatki
postępowania ponosi Skarb Państwa (pkt VIII) (k. 133 akt sprawy II K 50/25).
Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 24
stycznia 2025 r. (k. 144 akt sprawy II K 50/25).
Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator
Generalny.
II KK 102/25
3
Zaskarżył go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść
orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie
art. 500 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 501 pkt 3 k.p.k. oraz art. 502 § 2 k.p.k. w zw. z art.
41a § 3a i 4 k.k. i art. 502 § 1 k.p.k. w zw. z art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 86 §
3 k.k., polegające na:
1. rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w postępowaniu nakazowym w
następstwie nieprawidłowego przyjęcia, że zostały spełnione wszystkie
warunki uzasadniające wydanie wyroku nakazowego, wskazane w treści art.
500 § 1 i 3 k.p.k., pomimo wynikających z materiału dowodowego
uzasadnionych wątpliwości co do winy oskarżonego F. K., z uwagi na
ujawnienie się w toku postępowania przygotowawczego okoliczności, o
których stanowi przepis art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., rodzących jednocześnie
obowiązek udziału obrońcy w postępowaniu, które to wątpliwości nie zostały
prawidłowo zweryfikowane w toku czynności dochodzeniowych poprzez
uzyskanie opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego, wydanej przez
dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, co wykluczało - w świetle uregulowania
zawartego w art. 501 pkt 3 k.p.k. - możliwość wydania wyroku nakazowego;
2. zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego F. K. jako sprawcy występku z
art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k.
obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do
pokrzywdzonych B. K. i A. K. na okres 2 lat w sytuacji, gdy w świetle
uregulowania zawartego w treści art. 41a § 3a i § 4 k.k. orzeczenie takiego
środka (z ustaleniem odległości od osób chronionych, jaką skazany winien
zachować) jest obowiązkowe w stosunku do sprawcy skazanego za
przestępstwa określone w rozdziałach XXV i XXVI ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. - Kodeks karny, wobec którego równocześnie orzeczono środek karny
w postaci nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z
pokrzywdzonym, co w konsekwencji doprowadziło do rażącej i mającej istotny
wpływ na treść wyroku obrazy ww. przepisu prawa materialnego, albowiem
oskarżony uniknął obligatoryjnej dolegliwości karnej, wynikającej z ustalonego
w prawidłowy sposób jego zachowania, realizującego ustawowe znamiona
II KK 102/25
4
czynu z art. 207 § 1 k.k., a więc czynu skierowanego przeciwko rodzinie i
opiece, o którym mowa w rozdziale XXVI ustawy Kodeks karny;
3. wymierzeniu oskarżonemu F. K. kary łącznej roku i 2 miesięcy ograniczenia
wolności - w miejsce dwóch jednostkowych kar ograniczenia wolności,
orzeczonych za przypisane temu oskarżonemu przestępstwa: z art. 62 ust. 1
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i z art. 207 § 1
k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. odpowiednio w
rozmiarze 4 miesięcy i roku ograniczenia wolności, polegających na
wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w
wymiarze 24 godzin w stosunku miesięcznym - bez jednoczesnego określenia
na nowo sposobu (formy) wykonania tej kary i niezbędnych elementów jej
wymiaru, tj. wskazania obowiązku oraz wymiaru czasu nieodpłatnej,
kontrolowanej pracy na cele społeczne, o którym mowa w art. 34 § 1a pkt 1
k.k., względnie określenia obowiązku oraz wysokości potrącenia z
wynagrodzenia za pracę, określonego w art. 34 § 1a pkt 4 k.k., w następstwie
czego doszło do rażącej obrazy przepisu prawa karnego materialnego, tj. art.
86 § 3 k.k., skutkującej niemożliwością prawidłowego wykonania wyroku
skazującego.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w
Świdniku do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd uzasadnione było jej rozpoznanie i
uwzględnienie na posiedzeniu w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 5 k.p.k.
Zaskarżony wyrok nakazowy został wydany z rażącym naruszeniem
wskazanych w zarzucie przepisów prawa procesowego i materialnego, które miało
istotny wpływ na jego treść.
Zgodnie z art. 500 § 1 k.p.k., w sprawach, w których prowadzono dochodzenie,
uznając na podstawie zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału, że
przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, sąd może w wypadkach
pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny wydać wyrok
II KK 102/25
5
nakazowy. Dopełnieniem tej normy jest § 3 art. 500 k.p.k., stosownie do którego sąd
może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności
czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Możliwość wydania wyroku
nakazowego – w myśl art. 500 § 1 i 3 k.p.k. – istnieje zatem wtedy, gdy materiał
dowodowy zebrany w sprawie pozwala na stwierdzenie, że okoliczności czynu i wina
oskarżonego nie budzą wątpliwości. W przeciwnym wypadku konieczne jest
rozpoznanie sprawy na rozprawie głównej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15
czerwca 2016 r., sygn. II KK 160/16, LEX nr 2109511; z dnia 14 czerwca 2018 r.,
sygn. II KK 194/18 czy z dnia 28 marca 2023 r., IV KK 545/22, LEX nr 3512827).
Ponadto, jak stanowi przepis art. 501 k.p.k., wydanie wyroku nakazowego jest
niedopuszczalne w sprawie z oskarżenia prywatnego (art. 501 pkt 2 k.p.k.) oraz w
sytuacji, gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 79 § 1 k.p.k. (tj.
okoliczności uzasadniające przyjęcie stanu obrony obligatoryjnej - art. 510 pkt 3
k.p.k.). Oznacza to, że możliwość rozstrzygnięcia przez sąd wyrokiem nakazowym o
odpowiedzialności karnej oskarżonego, bez przeprowadzenia postępowania
dowodowego, uzależniona jest od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek
określonych w art. 500 § 1 i 3 k.p.k. oraz art. 501 pkt 2-3 k.p.k. (a więc po stwierdzeniu
istnienia pozytywnych przesłanek określonych w art. 500 § 1 i 3 k.p.k., przy
równoczesnym ustaleniu braku wystąpienia negatywnych okoliczności, o których
mowa w art. 501 pkt 2 i 3 k.p.k.). Niespełnienie zaś któregokolwiek z owych warunków
wyłącza dopuszczalność rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym i wydania
wyroku nakazowego. Wówczas konieczne jest rozpoznanie sprawy na rozprawie
głównej. W tym miejscu przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 79 § 1 k.p.k.,
okolicznościami uzasadniającymi obronę obligatoryjną są: nieukończenie przez
oskarżonego 18 lat (art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k.); stwierdzenie, że oskarżony jest głuchy,
niemy lub niewidomy (art. 79 § 1 pkt 2 k.p.k.); stwierdzenie, że zachodzi uzasadniona
wątpliwość, czy zdolność oskarżonego rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania
swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w
znacznym stopniu ograniczona (art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k.); stwierdzenie, że zachodzi
uzasadniona wątpliwość, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na
udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz
rozsądny (art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k.). Tym samym niedopuszczalne jest wydanie wyroku
II KK 102/25
6
nakazowego wówczas, gdy oskarżony jest małoletni, głuchy, niemy lub niewidomy
lub zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności, a ponadto zachodzi
uzasadniona wątpliwość, czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na udział w
postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny (por. m.
in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 marca 2022 r., IV KK 70/22, LEX nr 3418032
czy z dnia 14 grudnia 2016 r., III KK 453/16, LEX nr 2166383, gdzie stwierdzono:
„Sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli nie zachodziły okoliczności, o których
mowa w art. 79 § 1 k.p.k. (argument a contrario art. 501 pkt 3 k.p.k.) (...) Do
naruszenia przepisów art. 500 i n. k.p.k. dojść może wtedy, gdy sąd orzeka w
postępowaniu nakazowym pomimo istnienia wątpliwości co do poczytalności
oskarżonego, jak i wtedy, gdy wątpliwości takich nie podjął, ale w świetle materiałów
zgromadzonych w aktach istniały obiektywne przesłanki do powstania takich
wątpliwości, nakładające obowiązek ich wyjaśnienia (za wyrokiem Sądu
Najwyższego z dnia 29 lipca 2015 r. III KK 223/15)”, a także wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 28 czerwca 2022 r., II KK 91/22, LEX nr 3389847).
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, w pierwszej kolejności
dostrzec należy, że F. K. przesłuchany w charakterze podejrzanego w dniu 31
października 2024 r., oświadczając co do swojego stanu zdrowia, wskazał, iż nie
leczył się odwykowo ani neurologicznie, jednak był diagnozowany psychiatrycznie w
2024 r. i wcześniej „(...) w szpitalu w A. (...)” (k. 68-69 akt sprawy II K 50/25), co
skutkowało tym, iż prokurator nadzorujący dochodzenie w dniu 12 listopada 2024 r.
zażądał od Szpitala w L. wydania pełnej dokumentacji medycznej dotyczącej
leczenia F. K. (k. 71 akt sprawy II K 50/25). Po zapoznaniu się z nadesłaną
dokumentacją, z której wynikało, że podejrzany był trzykrotnie leczony w warunkach
szpitala psychiatrycznego, w tym dwukrotnie w 2024 r. (k. 80 akt sprawy II K 50/25),
postanowieniem z dnia 12 grudnia 2024 r., na podstawie art. 193, 194, 195, 198 i
202 § 1 k.p.k., zasięgnął pisemnej opinii biegłego lekarza psychiatry w celu „(...)
wypowiedzenia się na podstawie akt sprawy oraz uzyskanej dokumentacji
medycznej, czy wskazywany przez podejrzanego F. K. fakt leczenia
psychiatrycznego w kontekście przedstawionych zarzutów oraz realiów sprawy,
stwarza wątpliwość co do jego poczytalności w czasie czynu, w szczególności, czy
zachodzi konieczność przeprowadzenia badania podejrzanego przez dwóch
II KK 102/25
7
biegłych psychiatrów dla potrzeb niniejszego postępowania (k. 81 akt sprawy II K
50/25). W opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 13 grudnia 2024 r., sporządzonej w
oparciu o akta sprawy, biegły specjalista psychiatra nie stwierdził, aby F. K. był
upośledzony umysłowo, nie miał rozpoznanej choroby psychiatrycznej w rozumieniu
kodeksowym, jednakże wskazał, że u podejrzanego rozpoznane zostały zaburzenia
osobowości i zaburzenia hiperkinetyczne oraz nadużywanie środków
psychoaktywnych. Zaburzenia te, w ocenie biegłego, nie są zaburzeniami, które
mogłyby mieć wpływ na orzekanie o poczytalności podejrzanego zarówno w
kontekście zarzutu o znęcanie się, jak i zarzutu posiadania środków odurzających (w
czasie leczenia F. K. nie opisywano bowiem jakichkolwiek zaburzeń psychotycznych
lub cech otępienia). Zebrany w sprawie materiał dowodowy upoważnił biegłego do
stwierdzenia, że nie ma uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia
psychicznego podejrzanego w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów, tym
samym nie ma uzasadnionych wątpliwości co do jego poczytalności w tym czasie.
Nie ma też uzasadnionych wątpliwości co do zdolności podejrzanego do udziału w
postępowaniu i co do zdolności do samodzielnej i rozsądnej obrony; brak jest
wskazań do wywoływania opinii biegłych psychiatrów (opinia dopuszczonego w
sprawie biegłego lek. med. A. M., biegłego sądowego w zakresie psychiatrii k. 87-89
akt sprawy II K 50/25). Analiza treści opinii, a także podjętych przez prokuratora w
tym zakresie czynności procesowych, pozwala przyjąć za skarżącym, że prokurator
pomimo powzięcia uzasadnionych wątpliwości - w rozumieniu art. 79 § 1 k.p.k. - co
do stanu zdrowia psychicznego podejrzanego i to zarówno w czasie popełnienia
zarzucanych mu występków, jak i w czasie trwania postępowania oraz próby ich
wyjaśnienia (opinią), nie dokonał tego w należyty i dopuszczalny w świetle przepisów
prawa procesowego sposób (o którym mowa w art. 202 § 1 i 5 k.p.k.), a mianowicie
poprzez uzyskanie opinii o stanie zdrowia psychicznego podejrzanego, wydanej
przez co najmniej dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, opierającej się m. in. na
bezpośrednim (osobistym) przeprowadzeniu przez powołanych biegłych badania
opiniowanego. Jednocześnie pomimo powzięcia takich wątpliwości, prokurator nie
wystąpił do właściwego sądu z wnioskiem o wyznaczenie dla F. K., który nie miał
obrońcy z wyboru, obrońcy z urzędu, co było konieczne w świetle art. 79 § 1 pkt 3 i
4 k.p.k. (zob. zachowującą aktualność uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego
II KK 102/25
8
z dnia 16 czerwca 1977 r., sygn. VII KZP 11/77, OSNKW 1977/7-8/68, LEX nr 19272
- zasada prawna czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2024 r., I KK 208/23,
LEX nr 3716899).
Bez wątpienia powstały w sprawie stan obrony obligatoryjnej nie został
przerwany na skutek wydanej w dniu 13 grudnia 2024 r. opinii sądowo-
psychiatrycznej (k. 87-89 akt sprawy II K 50/25) czy, do czego niezbędne było
wydanie przez sąd (po zaakceptowaniu wydanej przez prawidłowo powołanych
biegłych z zakresu psychiatrii opinii, że czyny podejrzanego F. K. nie zostały
popełnione w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności
rozpoznania ich znaczenia lub/i kierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia
psychicznego podejrzanego pozwala na jego udział w postępowaniu oraz
prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny), przewidzianego w art. 79 §
4 k.p.k. postanowienia, przesądzającego o tym, że udział obrońcy nie jest
obowiązkowy. Trafnie zatem wskazuje skarżący na zaistnienie w sprawie negatywnej
przesłanki do prowadzenia postępowania nakazowego, ujętej w treści art. 501 pkt 3
k.p.k., wobec istniejących nadal uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia
psychicznego F. K. w rozumieniu art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. W tych okolicznościach
przyjęcie przez Sąd meriti ustalenia, iż wina oskarżonego nie budzi wątpliwości, było
co najmniej przedwczesne. Okoliczności te rodziły obowiązek udziału obrońcy
w postępowaniu, dlatego brak ustanowienia obrońcy z urzędu, skutkował istotnym
ograniczeniem prawa do obrony F. K. Uchybienia te miały niewątpliwie charakter
rażący i doprowadziły do rozpoznania sprawy wbrew wyraźnemu ustawowemu
zakazowi, wskazanemu w art. 501 pkt 3 k.p.k. choć nie skutkowały powstaniem
bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.,
bowiem brak wyznaczenia oskarżonemu obrońcy z urzędu dotyczył postępowania
przygotowawczego, a nie sądowego (posiedzenie sądu z dnia 10 stycznia 2025 r.,
zakończone wydaniem wyroku nakazowego było niejawne, bez udziału stron
postępowania – k. 132 akt sprawy II K 50/25).
Nie były to jedyne uchybienia, których dopuścił się Sąd Rejonowy Lublin-
Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku. Analiza wyroku nakazowego pozwala
dostrzec jeszcze dwa kolejne, a mianowicie zaniechanie orzeczenia o obligatoryjnym
- w realiach niniejszej sprawy - środku karnym w postaci zakazu zbliżania się
II KK 102/25
9
oskarżonego do pokrzywdzonych oraz zaniechanie wskazania formy i sposobu
wykonania kary łącznej ograniczenia wolności.
Zgodnie z art. 41a § 3a k.k. w razie orzeczenia nakazu okresowego
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym za przestępstwa
określone w rozdziałach XXV i XXVI sąd orzeka na ten sam okres zakaz zbliżania
się do pokrzywdzonego. Tymczasem Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z
siedzibą w Świdniku uznając oskarżonego F. K. za winnego popełnienia występku z
art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (czynu określonego
w rozdziale XXVI ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny), orzekając - obok
kary - środek karny w postaci nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego
wspólnie z pokrzywdzonymi B. K. i A. K. na okres 2 lat, o którym mowa w art. 41a §
1 i 5 k.k., zaniechał równoczesnego orzeczenia, na taki sam okres, niezbędnego w
takiej sytuacji (koniecznego, albowiem o charakterze obligatoryjnym) środka karnego
w postaci zakazu zbliżania się do ww. pokrzywdzonych, ze wskazaniem odległości
od osób chronionych, którą oskarżony obowiązany jest zachować (art. 41a § 3a i 4
k.k.), czym dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy wyżej wskazanych przepisów
prawa materialnego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 października 2020 r.,
III KK 181/20, LEX nr 3168887; z dnia 18 maja 2021 r., I KK 9/21, LEX nr 3232183).
Uchybienie to miało niewątpliwie istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia,
bowiem w nieuprawniony sposób skutkowało zmniejszeniem dolegliwości
wynikających z wydania wyroku skazującego, jakie powinien ponieść oskarżony w
związku ze skazaniem za przypisane mu przestępstwo.
Odnośnie drugiego z uchybień, to jak słusznie wskazuje skarżący, każdy
wyrok skazujący, w części dyspozytywnej, zgodnie z treścią art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k.
(w odniesieniu do wyroku nakazowego - zgodnie z art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k.) powinien
zawierać rozstrzygnięcie co do kary i innych niezbędnych rozstrzygnięć, tj. środków
karnych, środków kompensacyjnych i przepadku. Prawidłowe rozstrzygnięcie co do
kary (rozumianej jako całokształt rozstrzygnięć o konsekwencjach prawnych czynu)
powinno być kompletne i odpowiadać przepisom prawa materialnego, przy czym
niezbędne jest sformułowanie rozstrzygnięcia o karze w sposób umożliwiający jej
II KK 102/25
10
wykonanie. Stosownie do treści art. 86 § 3 k.k., wymierzając karę łączną
ograniczenia wolności, sąd określa na nowo obowiązki lub wymiar potrącenia, o
których mowa w art. 34 § 1a, a także może nałożyć na sprawcę obowiązki
wymienione w art. 72 § 1 pkt 2-7a, jak również orzec świadczenie pieniężne
wymienione w art. 39 pkt 7. Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w
Świdniku orzekając w wyroku nakazowym karę łączną roku i 2 miesięcy ograniczenia
wolności (pkt VI), zaniechał wskazania na czym kara ta ma polegać, a zatem
określenia czy ma polegać na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej
pracy na cele społeczne, czy na potrąceniu wynagrodzenia za pracę, czy też ma być
wykonywana łącznie w obu postaciach. W konsekwencji nie określił też elementów
dotyczących jej wymiaru. Natomiast nieokreślenie w jaki sposób powinna zostać
wykonana kara ograniczenia wolności pozostaje w oczywistej sprzeczności z
przepisami art. 568a § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k. i skutkuje rażącą
obrazą prawa materialnego, mającą istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 86 § 3
k.k.), które to uchybienie nie może zostać naprawione w toku postępowania
wykonawczego, co czyni orzeczoną karę łączną niewykonalną (zob. m. in. wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2021 r., III KK 220/21, LEX nr 3342186).
Mając powyższe na uwadze, należało przychylić się do wniosku kasacji
Prokuratora Generalnego, tj. uchylić wyrok nakazowy Sądu Rejonowego Lublin-
Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt II K
50/25 i przekazać sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania, w toku którego
wydane zostanie orzeczenie uwzględniające powyższe uwagi i pozbawione
opisanych mankamentów.
Z tych względów, orzeczono jak na wstępie.
Dariusz Kala
[SOP]
[a.ł]
Antoni Bojańczyk Igor Zgoliński