|
Zarzut wywiedziony przez obrońcę oskarżonego okazał się pozbawiony zasadności.
Tytułem wstępu nadmienić należy, że instytucja warunkowego umorzenia postępowania karnego jest zastrzeżona wyłącznie dla występków – i to drobnych oraz tych lżejszych z grupy o średnim ciężarze gatunkowym. Oprócz formalnego wymogu, aby przestępstwo należało do typów występków o niedużym ciężarze gatunkowym, przepis art. 66 § 1 kk wymaga jeszcze, aby społeczna szkodliwość konkretnego czynu i wina sprawcy nie były znaczne, co każdorazowo zobowiązuje Sąd do oddzielnego analizowania i ważenia obu tych czynników.
Znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu, podobnie jak znaczny stopień winy, a tym bardziej, gdy znaczny stopień cechuje oba te czynniki – eliminuje możliwość brania pod uwagę instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2017 roku II AKa 378/17).
W celu ustalenia stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu winno się przeanalizować te spośród mierników społecznej szkodliwości, które wystąpiły w danym przypadku, a które wskazane zostały w art. 115 § 2 kk, tj. rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu zabronionego, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a ponadto przy czynach umyślnych – postać zamiaru i motywację sprawcy, a przy czynach nieumyślnych – rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Przy ustalaniu stopnia winy należy wziąć natomiast pod uwagę przede wszystkim możliwość i stopień: rozpoznawalności sytuacji faktycznej i prawnej przy podejmowaniu określonego zachowania, swobodnego podejmowania decyzji co do tego zachowania, prawidłowości przebiegu procesu motywacyjnego, zdolności i możliwości przewidywania przebiegu związków przyczynowych i skutków swojego zachowania, zdolności i możliwości pokierowania swoim postępowaniem – w danym czasie, danej sytuacji i danych okolicznościach.
Mając na uwadze, że apelacja nie kwestionuje większości ustaleń faktycznych, kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego oraz winy, należało uznać za niecelowe odnoszenie się do tych kwestii. Na potrzeby niniejszego uzasadnienia należało poprzestać tylko na stwierdzeniu, że Sąd Okręgowy w Siedlcach w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, w tym zakresie.
Sąd I instancji trafnie nie skorzystał w przypadku oskarżonego z możliwości zastosowania dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania określonego w art. 66 § 1 kk. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż przesłankami warunkowego umorzenia postępowania są: uprzednia niekaralność sprawcy i przyjęta co do jego osoby pozytywna prognoza kryminologiczna, zagrożenie czynu karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat, brak wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu i co do osoby sprawcy oraz ustalenie, że stopień winy i stopień społecznej szkodliwości nie mogą być znaczne. O ile w niniejszym wypadku spełnione zostały przez oskarżonego przesłanki co do zagrożenia zarzucanego mu czynu karą pozbawienia wolności poniżej 5 lat, jego uprzedniej niekaralności czy też przyjętej wobec jego osoby pozytywnej prognozy kryminologicznej, czy nawet braku wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu, o tyle nie da się przyjąć, iż w przypadku oskarżonego stopień jego winy i stopień społecznej szkodliwości czynu, którego się dopuścił nie są znaczne. Podkreślenia bowiem wymaga, iż decyzja o cofnięciu uprawnień wobec oskarżanego została wydana przez Starostę Łukowskiego w dniu 31 stycznia 2013r. w związku z wydaniem wobec niego orzeczenia o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A i C. Oskarżony ponownie nie uzyskał uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych wskazanych kategorii. Trudno zatem nie przyjąć, iż oskarżony będąc świadom sytuacji w jakiej się znajduje, przy braku posiadania uprawnień od 2013 roku, podjął się jednak kierowania samochodem. Należy mieć na uwadze, że oskarżony od prawie 10 lat nie powinien być kierowcą pojazdów mechanicznych obejmujących kategorie A i C, co powoduje, że nie posiadał on wiedzy, umiejętność, sprawdzonych predyspozycji, odpowiedniego doświadczenia do kierowania samochodem ciężarowym, co również miało znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, przy uwzględnieniu także, że to stan zdrowia stanowi przeciwskazanie do kierowania pojazdami ciężarowymi przez oskarżonego. W toku postępowania nie udało się ustalić żadnego motywu, np. w postaci nagłego zdarzenia losowego, któremu ulec mogła osoba bliska oskarżonego i które to zdarzenie wymagało szybkiej interwencji i udziału oskarżonego, a co za tym idzie użycia przez niego samochodu. Oskarżony nie posiadał naglącego powodu by tego dnia, łamiąc orzeczenie administracyjne, podejmować jazdę samochodem, co świadczy o wysokim stopniu zawinienia oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu. Należy podkreślić, że konieczność wykonywania obowiązków zawodowych nie może stanowić usprawiedliwienia zachowania oskarżonego. Oskarżony jako dorosła osoba z doświadczeniem życiowym, miał pełną świadomość negatywnych skutków swojego zachowania, w szczególności negatywnych konsekwencji w postaci orzeczonego środka karnego, a kierując pojazdem ciężarowym liczył się z możliwością zaistnienia negatywnych konsekwencji...
Oskarżony poruszał się jedną z głównych ulic, w godzinach natężonego ruchu pojazdów. Należy wskazać, że bezpieczeństwo w komunikacji jest dobrem szczególnie cennym, które zasługuje na specjalną ochronę prawa karnego. Wydaje się, że oskarżony zlekceważył wydaną decyzję o cofnięciu uprawnień, uznając, że potrzeba realizacji zlecenia usprawiedliwia jego zachowanie.
Reasumując w tym zakresie stwierdzić należy, że w odniesieniu do osoby oskarżonego nie zachodziły wszystkie przesłanki warunkujące zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania.
Sąd Odwoławczy nie znalazł powodów by nie podzielić stanowiska Sądu I instancji do co kary wymierzonej oskarżonemu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż rażąca niewspółmierność kary zachodzi bowiem wtedy, gdy suma zastosowanych kar zarówno zasadniczych, jak i dodatkowych wymierzonych za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia społecznego niebezpieczeństwa tego czynu oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania z jednoczesnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego (
wyrok SN z 10.07.1974r., V KRN 60/74, OSNKW 1974, z. 11, poz. 213). W ocenie Sądu Odwoławczego, oceniając wymiar kary dokonany przez Sąd I instancji, przez pryzmat wymogów płynących z art. 53 kk i nast., z sytuacją taką w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Wymierzona kara czyni zadość wymogom płynącym w tym zakresie z przepisu art. 53 kk i n. Tym samym Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, żeby kwestionować rodzaj i wymiar orzeczonej wobec oskarżonej kary grzywny. Należy dodać, że obligatoryjny środek karny orzeczony zgodnie z dolnym progiem ustawowego zagrożenia, stanowi dodatkową dolegliwość za czyn, którego dopuścił się oskarżony, a który w ten właśnie uciążliwy sposób ma wpływać powstrzymująco na oskarżonego oraz świadomość innych kierowców, którzy mogą podejmować się kierowania pojazdem w sytuacji takiej, jak oskarżony.
|