I KZ 30/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
Dnia 1 lipca 2026 r.
w sprawie E.W.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 1 lipca 2026 r.,
jej zażalenia na zarządzenie upoważnionego sędziego z dnia 30 marca 2026 r.,
sygn. akt II AKz 156/26,
o odmowie przyjęcia kasacji oskarżonej E.W. od postanowienia Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z dnia 16 marca 2026 r., sygn. akt II AKz 156/26, utrzymującego w
mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt
III K 121/17, jako niedopuszczalnej z mocy prawa,
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez
E.W. od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2026 r.,
sygn. akt II AKz 156/26, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego
w Legnicy z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt III K 121/17, którym nie uwzględniono
wniosku oskarżonej o zawieszenie postępowania, bez wzywania jej do usunięcia
braków formalnych skargi.
Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone przez E.W. w całości.
I KZ 30/26
2
Zaskarżonemu zarządzeniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów
postępowania, które mogło mieć wpływ na jego treść, a to art. 519 k.p.k., poprzez
bezzasadne przyjęcie, że kasacja nie przysługuje na postanowienie sądu
odwoławczego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia
postępowania karnego, podczas gdy z samej możliwości wniesienia zażalenia na
postanowienie o odmowie zawieszenia wynika, że musi ona podlegać pełnej
kontroli instancyjnej; uchybienie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż
skutkowało rezygnacją ze wzywania do usunięcia braków formalnych i
niezasadnym zablokowaniem możliwości skutecznego wniesienia kasacji.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i
nakazanie Prezesowi Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wydania zarządzenia o
przyjęciu kasacji.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Wniesione zażalenie jest całkowicie niezasadne.
Skarżąca podnosi w nim bowiem, że: „wprawdzie ustawodawca nie
wymienia wśród podstaw orzeczeń podlegających kasacji postanowienia o
odmowie zawieszenia postępowania, to jednak należy przyjąć, że jest ono
dopuszczalne w drodze analogii”. Następnie, odwołując się do treści art. 22 § 2
k.p.k. oraz regulacji art. 426 § 1 i 2 k.p.k., skarżąca wywodzi w efekcie, że:
„Uznając, że brak regulacji jest luką prawną o charakterze technicznym
(niedopatrzenie ustawodawcy), a nie aksjologicznym (regulacja negatywna), należy
w drodze analogii zastosować art. 519 § 1 k.p.k. i prezes sądu powinien, stosownie
do treści art. 530 § 1 k.p.k., przyjąć przedmiotową kasację, wzywając wcześniej do
uzupełnienia ewentualnych braków formalnych”.
Uwagi te w żadnym razie nie mogły skutkować uwzględnieniem zażalenia. W
zaskarżonym zarządzeniu w pełni prawidłowo - z odwołaniem się do brzmienia art.
519 k.p.k. - przyjęto, że strona może wnieść kasację od prawomocnego wyroku
sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego
postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu
środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. Tym samym strona nie jest
uprawniona, aby wnieść kasację od postanowienia sądu odwoławczego
utrzymującego w mocy postanowienie sądu meriti o nieuwzględnieniu wniosku o
I KZ 30/26
3
zawieszenie postępowania.
Obecne brzmienie przepisu art. 519 k.p.k. nie stanowi przy tym w
omawianym zakresie żadnego przeoczenia ustawodawczego, jak sygnalizuje
skarżąca. Pamiętać bowiem trzeba, że kasacja to nadzwyczajny środek
zaskarżenia, który przysługuje od orzeczenia prawomocnego, a więc odwoływanie
się przez skarżącą do regulacji art. 22 § 2 k.p.k. i art. 426 § 1 i 2 k.p.k. w żadnym
razie przekonywać nie może, skoro dotyczą one zażalenia, a więc środka o
charakterze zwyczajnym - od decyzji nieprawomocnej. A przy tym to do decyzji
ustawodawcy pozostawione jest określenie zakresu orzeczeń, które mogą być
zaskarżone kasacją.
Zwrócić trzeba uwagę, że przepis art. 519 k.p.k. w swoim pierwotnym
brzmieniu zakładał, iż stronie kasacja przysługiwała wyłącznie od prawomocnego
wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, a więc już nie od
jakichkolwiek postanowień. Od dnia 1 lipca 2015 r. obowiązuje obecne brzmienie
tegoż przepisu. Warto przytoczyć fragment uzasadnienia do projektu ustawy
zakładającego m.in. wprowadzenie zmian brzmienia art. 519 k.p.k., które
ostatecznie weszły w życie we wskazanej dacie, zgodnie z którym: „Zmiana w treści
art. 519 k.p.k. ma charakter gwarancyjny. Od wejścia w życie nowego kodeksu
kasacja przysługiwała stronom wyłącznie od prawomocnego wyroku sądu
odwoławczego, kończącego postępowanie. Tymczasem bardzo istotne, z punktu
widzenia wolności obywatelskich, rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania i
zastosowaniu środka zabezpieczającego – którym może być również środek (…)
polegający na bezterminowym pozbawieniu wolności w zakładzie zamkniętym –
jeśli okoliczności wyłączające ściganie stwierdzone zostaną przed rozpoczęciem
przewodu sądowego, zapada w formie postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 324 §
1 k.p.k., jeżeli zostanie ustalone, że podejrzany dopuścił się czynu w stanie
niepoczytalności, a istnieją podstawy do zastosowania środków zabezpieczających,
prokurator po zamknięciu śledztwa kieruje sprawę do sądu z wnioskiem o
umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających. Na
postanowienie sądu, wydane w uwzględnieniu wniosku prokuratora, przysługuje
zażalenie na podstawie art. 459 § 1 i 2 k.p.k. Orzeczenie sądu ad quem, wydawane
po rozpoznaniu zażalenia, zapada także w formie postanowienia. Stan
I KZ 30/26
4
normatywny, w którym oskarżonemu, mającemu być pozbawionym wolności w
warunkach zakładu zamkniętego, nie przysługiwała „własna” skarga kasacyjna od
takiego orzeczenia (…), był krytykowany w piśmiennictwie, jako nieodpowiadający
należytemu standardowi ochrony wolności obywatelskich. Uznając tę krytykę za
zasadną, w projekcie przewiduje się przyznanie stronie, na zasadzie wyjątku,
uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia, nie zaś
wyłącznie od wyroku” (zob. str. 104-105 uzasadnienia rządowego projektu ustawy
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny i
niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 870 Sejmu VII kadencji; dostępny na
stronie www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/druk.xsp?nr=870). Nie ma więc wątpliwości, z
jakich powodów zaskarżalne kasacją jest właśnie wyłącznie prawomocne
postanowienie sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu
środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. Z przywołanego fragmentu
dobitnie wynika przekonanie ustawodawcy, że nie należało wprowadzać
zaskarżalności kasacją innych jeszcze postanowień, niż wymienionego w
aktualnym brzmieniu art. 519 k.p.k.
W żadnym razie nie przekonują więc uwagi skarżącej, że w omawianym
wypadku mamy do czynienia z luką techniczną oraz że w związku z tym trzeba
sięgać po analogię. Przypomnieć trzeba, że w sprawie niniejszej E.W. wniosła
zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy, którym nie
uwzględniono wniosku oskarżonej o zawieszenie postępowania, a decyzja ta
została poddana kontroli instancyjnej przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu.
Dlatego też w pełni prawidłowo w zaskarżonym zarządzeniu odmówiono
przyjęcia kasacji, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy (art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 530 § 2 k.p.k.), bez wzywania skarżącej do usunięcia jej braków formalnych.
Wniesione zażalenie tej oceny zmienić nie może.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
I KZ 30/26
5
