I KS 15/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
Dnia 1 lipca 2026 r.
w sprawie M. B.
oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 1 lipca 2026 r.
skargi obrońcy
na wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy
z dnia 18 listopada 2025 r., sygn. akt IV Ka 775/25,
uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy
z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt VI K 623/19,
i przekazujący sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
postanowił
1. oddalić skargę;
2. obciążyć oskarżonego uiszczoną opłatą od skargi.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 31 stycznia 2025 r. sygn. akt VI KS
623/19 w pkt I umorzył na podstawie art. 113 § 1 k.k.s w zw. z art. 11 § 1 k.p.k.
postępowanie karne wobec oskarżonego M. B. odnośnie czynów opisanych w pkt
od I do VIII oraz od X do XII części wstępnej wyroku. W pkt II wyroku umorzył
postępowanie karne wobec oskarżonego co do czynów opisanych w pkt IX oraz XIII
I KS 15/26
2
części wstępnej wyroku w oparciu o art. 113 § 1 k.k.s w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
Wyrok zawierał także rozstrzygnięcia co do dowodów rzeczowych (pkt III wyroku).
Apelację od tego wyroku w części dotyczącej umorzenia postępowania na
podstawie art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 11 § 1 k.p.k. wniósł Naczelnik
Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu. Zarzucając wyrokowi
obrazę art. 11 § 1 k.p.k. (zarzut w pkt I), a także obrazę prawa materialnego, tj. art.
37 § 1 pkt 3 k.k.s. poprzez jego niezastosowanie przez Sad Rejonowy w Świdnicy,
wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2025 r. sygn. akt IV Ka 775/25 Sąd Okręgowy w
Świdnicy uchylił wyrok w zaskarżonej części i sprawę przekazał do ponownego
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świdnicy.
Skargę na wyrok wniósł obrońca oskarżonego. Wyrokowi zarzucono:
„1. naruszenie art. 439 §1 pkt 2 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks, a to poprzez
nienależytą obsadę sądu odwoławczego, albowiem sędzia orzekający w sprawie
powołany został na urząd Sędziego Sądu Okręgowego w Świdnicy na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) - co mogło mieć wpływ na treść
wydanego wyroku;
2. dodatkowo naruszenie art. 439 §1 pkt 2 kpk w zw. żart. 29 §1 kpk przy
zastosowaniu art. 113 §1 kks także poprzez rozpoznanie apelacji w składzie
jednoosobowym, a więc przez sąd odwoławczy nienależycie obsadzony, albowiem
podkreślana przez sąd II instancji kwalifikacja prawna zarzucanego czynu,
zawierająca obostrzenie z art. 37 § 1 pkt 3 kks, obligowała sąd II instancji - zgodnie
z art. 29 § 1 kpk w zw. z art. 449 § 2 kpk - do orzekania w składzie trzech sędziów;
3. Nadto także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny
wpływ na treść wyroku, tj. art. 437 § 2 kpk w zw. z art. 454 § 1 kpk w zw. z art. 113
§ 1 kks, a to poprzez przedwczesne i bezzasadne uznanie, iż ziścił się warunek z
art. 454 § 1 kpk pozwalający na uchylenie wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy Sąd Okręgowy w Świdnicy
I KS 15/26
3
zobligowany był poprzedzić rozstrzygnięcie sprawy własnym, uzupełniającym
postępowaniem dowodowym, czego jednak nie uczynił i uchylił wyrok sądu I
instancji bez jakiejkolwiek własnej aktywności dowodowej oraz bez sformułowania
kategorycznej wypowiedzi, wymaganej dla prawidłowego zastosowania art. 454 §1
kpk i zawartej tam reguły ne peius.”
W konkluzji obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Świdnicy.
W pisemnej odpowiedzi na skargę Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-
Skarbowego we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna, albowiem żaden z postawionych zarzutów nie jest
trafny, a Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wyjścia poza zarzuty w niej
postawione. Odnośnie zarzutu pierwszego, to trzeba wskazać, że skarżący nie
przywołał żadnej okoliczności, która mogłaby wskazywać, iż poza okolicznością
uzyskania przez sędzię X.Y. nominacji w wadliwym postępowaniu (niezgodnym z
Konstytucją), a to na skutek wniosku Krajowej Rady Sądownictwa (KRS)
ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.
3), zaistniały jeszcze inne okoliczności, które mogłyby prowadzić do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności sędziego. Z uchwały nr […]/2021 KRS
okoliczności takie nie wynikają, dostrzegając przy tym, że zakończenie kadencji na
stanowisku Prezesa Sądu Rejonowego w D. przypadało już na koniec roku 2019 r.,
a w publicznej domenie nie ma żadnych informacji, aby pani sędzia podpisywała
listy poparcia do niekonstytucyjnej KRS (kadencje od 2018 r. do maja 2026 r.), czy
też pełniła inne funkcje, które stanowiły formę współpracy i poparcia ówczesnej
władzy wykonawczej, która starała się zniszczyć niezależność sądów i niezawisłość
sędziów. W tym stanie rzeczy nie można – zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego
z dnia 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/20 – stwierdzić, aby w stosunku do tego
sędziego zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Chybiony jest również zarzut drugi. Sąd pierwszej instancji nie przyjął co do czynów
objętych umorzeniem w punkcie pierwszym wyroku konstrukcji z art. 37 § 1 pkt 3
k.k.s., która wymagałaby prowadzenia postępowania przygotowawczego w formie
I KS 15/26
4
śledztwa (art. 151a § 2 pkt 1 k.k.s.). Dopiero w apelacji pojawił się taki zarzut
skierowany co do decyzji o umorzeniu postępowania. W tej sytuacji sąd
odwoławczy mógł procedować w składzie jednego sędziego na podstawie art. 449
§ 2 k.p.k., albowiem nie dokonano w wyroku sądu pierwszej instancji ustaleń
skutkujących koniecznością nadzwyczajnego obostrzenia kary na podstawie art. 37
§ 1 pkt 3 k.k.s. To, że w uzasadnieniu wyroku sąd odwoławczy uznał, iż spełnione
są warunki z art. 37 § 1 pkt 3 k.k.s., może prowadzić dopiero do przyjęcia takiej
konstrukcji w przyszłym postępowaniu toczącym się przed sądem pierwszej
instancji. Nie mógł być uwzględniony również zarzut trzeci skargi. Sąd odwoławczy
wyraźnie wskazał, uznając oba zarzuty apelacji za zasadne, że przepis art. 454 § 1
k.p.k. uniemożliwia mu dokonanie koniecznej korekty wyroku, w którym doszło do
umorzenia postępowania (str. 6 uzasadnienia). Zważywszy na przyczyny
uwzględnienie obu zarzutów apelacji jasne jest, że sąd odwoławczy korekty wyroku
w zaskarżonej części upatrywał w konieczności skazania oskarżonego, czemu
sprzeciwiał się art. 454 § 1 k.p.k.
Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w postanowieniu.
[J.J.]
[a.ł]
