I KK 483/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 sierpnia 2026 r.
Pierwszy Prezes SN Zbigniew Kapiński
w sprawie M. M.
oskarżonego o czyn z art. 198 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 17 sierpnia 2026 r.
wniosku obrońcy z wyboru oskarżonego M. M.
o zasądzenie dodatkowego wynagrodzenia za obronę
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 9 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygn. akt I KK 483/25 Sąd
Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez prokuratora
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa
86/25, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2024
r., sygn.
akt III K 238/23. Kolejnym postanowieniem z 22 kwietnia 2026 r. w tej samej
sprawie Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz M. M. kwotę 1800
(tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej
z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, tj. za sporządzenie odpowiedzi na kasację
oraz udział w rozprawie kasacyjnej adw. Ł. B.
I KK 483/25
2
Pismem z 10 lipca 2026 r. obrońca oskarżonego M. M. wniósł o zasądzenie
na jego rzecz dodatkowych kosztów wynagrodzenia obrońcy z wyboru w kwocie
8200 zł, przedkładając dokumenty w postaci kopii umowy z dnia 19 listopada 2025
r., wydruku potwierdzenia dokonania przelewu bankowego z 20 listopada 2026 r.
oraz kopię paragonu z 20 listopada 2026 r., z których wynika, że wynagrodzenie to
wyniosło 10000 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy oskarżonego M. M. o zwrot dalszych kosztów obrony w
postępowaniu kasacyjnym w kwocie 8200 zł nie zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 636 § 1 in fine k.p.k. w sprawach z
oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego
pochodzącego wyłącznie od oskarżyciela publicznego, koszty procesu za
postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa. Na podstawie art. 637a k.p.k.
przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym. Z kolei
zgodnie z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. do kosztów procesu, o których mowa w art. 636 §
1 k.p.k., należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie
jednego obrońcy. Nie budzi również wątpliwości, że podstawę prawną ustalenia
wysokość wydatków poniesionych w związku z ustanowieniem jednego obrońcy
stanowią przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U.
z 2024 r. poz. 1564 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026
r. poz. 215).
Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze,
opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem, niemniej umowa ta jest
wiążąca tylko w relacji pomiędzy obrońcą będącym adwokatem i jego mocodawcą.
Ustalona w umowie wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić
podstawy zasądzenia przez sąd poniesionych przez tę stronę kosztów zastępstwa
prawnego. W konsekwencji, w realiach niniejszej sprawy, nie jest ona dla Sądu
wiążąca. Należy podkreślić, że odmiennie kształtują się zasady dotyczące
wynagradzania adwokata za czynności podejmowane przed organami wymiaru
sprawiedliwości, jeśli koszty te mają następnie podlegać zwrotowi w ramach kosztów
obrony. W tym przypadku wysokość należnego wynagrodzenia nie jest bowiem
I KK 483/25
3
pozostawiona wyłącznie uznaniu stron, lecz podlega ograniczeniom wynikającym z
przepisów regulujących stawki za czynności adwokackie. Zgodnie z § 15 ust. 1
powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, podstawę ustalenia opłaty
stanowią stawki minimalne przewidziane w rozdziałach 2-4 tego aktu. Stawka
minimalna wyznacza zatem punkt odniesienia dla określenia wysokości
wynagrodzenia podlegającego zasądzeniu. Jednocześnie § 15 ust. 3 rozporządzenia
wprowadza górną granicę tego wynagrodzenia, stanowiąc, że nie może ono
przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej. Przy określaniu konkretnej
wysokości wynagrodzenia, w ramach wskazanych wyżej granic, znaczenie mają
przede wszystkim: rzeczywisty nakład pracy adwokata, charakter i stopień
skomplikowania sprawy oraz rozmiar zgromadzonego materiału dowodowego.
Przyznanie natomiast wynagrodzenia przewyższającego stawkę minimalną powinno
znaleźć odzwierciedlenie w okolicznościach, które przemawiają za takim
podwyższeniem, np. rodzaj i stopień zawiłości sprawy, zwiększony nakład pracy
obrońcy czy też wkład pracy obrońcy w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy i
rozstrzygnięcia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 marca 2011 r., I KZP
1/11, wydane w składzie siedmiu Sędziów).
Zauważyć należy, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 kwietnia 2026
r. ustalił wysokość wynagrodzenia przysługującego oskarżonemu. Przy jego
ustaleniu uwzględniono zarówno fakt sporządzenia przez obrońcę z wyboru
odpowiedzi na kasację, jak i okoliczność, że obrońca ten brał udział w rozprawie
kasacyjnej w dniu 9 kwietnia 2026 r. Podstawą zasądzenia tego wynagrodzenia były
stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22
października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026
r. poz. 215) oraz, jak wskazano w treści uzasadnienia powołanego orzeczenia,
rzeczywisty nakład pracy obrońcy oskarżonego. Ustalenie to – w optyce wywodów
przedstawionych w piśmie obrońcy oskarżonego z 10 lipca 2026 r. – pozostaje
aktualne. Wniosek obrońcy nie zawiera bowiem żadnego dodatkowego,
merytorycznego i przekonywującego uzasadnienia ani argumentacji wskazującej na
istnienie okoliczności przemawiających za przyznaniem wynagrodzenia w wysokości
przewyższającej stawkę minimalną, określoną w powołanych wyżej przepisach oraz
zasądzoną postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2026 r. Autor
pisma poprzestaje jedynie na ogólnych sformułowaniach odnoszących się do kwestii
przyznawania wynagrodzenia w stawach wyższych niż minimalne, podając za
I KK 483/25
4
podstawę żądania rzeczywiste koszty wynikające z dołączonych do wniosku
dokumentów, głównie umowy z klientem.
W ocenie Sądu Najwyższego, w realiach przedmiotowej sprawy, brak jest
podstaw do przyjęcia, aby charakter sprawy (obejmującej jeden czyn zabroniony,
której materiał dowodowy zgromadzony został w 6 tomach akt), zakres podjętych
przez obrońcę czynności i rzeczywisty jego nakład pracy (sporządzenie odpowiedzi
na kasację, w której skarżący podniósł tylko jeden zarzut kasacyjny oraz
uczestnictwo obrońcy oskarżonego na jednym terminie rozprawy przed Sądem
Najwyższym), odbiegał od standardowego, uzasadniając tym samym przyznanie
wynagrodzenia w wysokości wyższej od stawki minimalnej. Podkreślić należy, że
sprawa nie miała charakteru szczególnie zawiłego ani pod względem faktycznym,
ani prawnym, a jej rozstrzygnięcie nie wymagało od obrońcy podjęcia
ponadprzeciętnych czynności, analizy wyjątkowo obszernego materiału
dowodowego czy też rozważenia skomplikowanych zagadnień prawnych.
Z podanych wyżej względów wniosek o zasądzenie dalszych kosztów obrony
w postępowaniu kasacyjnym w kwocie 8200 zł nie podlegał uwzględnieniu.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
