I KK 367/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 marca 2026 r.
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk (sprawozdawca)
SSN Jerzy Grubba
w sprawie Ł. B.
skazanego wyrokiem łącznym,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 18 marca 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od prawomocnego wyroku łącznego Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto
w Poznaniu
z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt VIII K 622/24,
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 572 k.p.k.
umarza postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego;
2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
Tomasz Artymiuk
Marek Pietruszyński
Jerzy Grubba
UZASADNIENIE
I KK 367/25
2
Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu wyrokiem łącznym z dnia 8
października 2024 r., sygn. akt VIII K 622/24, w sprawie Ł. B. , skazanego
prawomocnymi wyrokami:
1. Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 24 lipca
2020 r., sygn. akt VI K 413/20, za przestępstwo z art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z
dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 19
grudnia 2019 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności;
2. Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 25
kwietnia 2022 r., sygn. akt VI K 1330/21, za przestępstwo z art. 281 § 1 k.k. w
zw. z art. 64 § 2 k.k. popełnione w dniu 23 grudnia 2021 r. na karę roku i 8
miesięcy pozbawienia wolności;
3. Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2022
r., sygn. akt VIII K 89/22, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §
1 k.k. popełnione w dniu 27 listopada 2021 r., na karę 4 miesięcy pozbawienia
wolności,
na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 86 § 1 k.k. połączył w pkt. 1 tego wyroku kary
pozbawienia wolności orzeczone wyrokami wskazanymi w pkt. 2 i 3 i wymierzył
łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze roku i 10 miesięcy.
W pkt. 2 opisywanego wyroku na podstawie art. 572 k.p.k. w pozostałym
zakresie umorzył postępowanie, a w pkt. 3 na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet
kary łącznej zaliczył skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w
sprawie Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu o sygn. VI K
1330/21 od dnia 24 grudnia 2021 r. godz. 07.45 do dnia 24 grudnia 2021 r. godz.
11.50 i od dnia 27 marca 2024 r. nadal, rozstrzygając w pozostałych punktach wyroku
o kosztach postępowania.
Wobec niezaskarżenia, powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 16
października 2024 r.
Od opisanego wyroku łącznego kasację wniósł w dniu 26 września 2025 r.
Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości, na niekorzyść skazanego Ł. B. i
I KK 367/25
3
podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia
przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw.
z art. 574 k.p.k. oraz art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k., polegającego na
zaniechaniu uwzględnienia i wyjaśnienia wynikających z akt sprawy istotnych
informacji wskazujących, iż skazany Ł. B. został przekazany z Niemiec do Polski w
celu wykonania orzeczonych wobec niego kar pozbawienia wolności, wskutek czego
z naruszeniem zasady specjalności określonej w art. 607e § 1 k.p.k. doszło do
połączenia w kwestionowanym wyroku łącznym kary roku i 8 miesięcy pozbawienia
wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w
Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI K 1330/21, z karą 4 miesięcy
pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto
w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt VIII K 89/22, pomimo tego, że brak
było warunków do połączenia opisanych wyżej skazań i orzeczenia kary łącznej
pozbawienia wolności, gdyż kara wymierzona w sprawie o sygn. VIII K 89/22 nie
stanowiła podstawy wydania skazanego na podstawie europejskiego nakazu
aresztowania (ENA), jak również skazany nie zrzekł się w tej sprawie korzystania z
zasady specjalności.
W oparciu o ten zarzut Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
łącznego oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 572 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, a
ponieważ wniesiona została z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k.,
możliwe było jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Wyrok łączny Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu jest
nieprawidłowy, ponieważ zapadł z rażącą obrazą przepisów prawa karnego
procesowego, opisaną w zarzucie kasacji.
Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego zasada
specjalności sformułowana w art. 607e § 1 k.p.k. stanowi przesłankę ujemną dla
orzeczenia kary łącznej obejmującej kary pozbawienia wolności wymierzone za
przestępstwa inne niż te które stanowiły podstawę wydania na podstawie
I KK 367/25
4
europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Rażące naruszenie art. 607e § 1 k.p.k. i
zawartej w nim zasady specjalności stanowi zarówno wydanie wyroku łącznego
obejmującego kary pozbawienia wolności nieobjęte decyzją o przekazaniu,
niezależnie od zasady przyjętej za podstawę ukształtowania kary łącznej, jak i
wykonanie uprzednio orzeczonej kary łącznej obejmującej takie kary.
W wyroku łącznym nie podlega zatem połączeniu kara pozbawienia wolności,
której nie można wykonać w wypadku przekazania osoby ściganej ENA, gdy
podstawą wydania nie było wykonanie tej kary, a skazany nie zrzekł się prawa do
korzystania z zasady specjalności - art. 607e § 1 i 3 pkt 7 k.p.k. (tak np. Sąd
Najwyższy w wyrokach z dnia: 20 października 2011 r., III KK 140/11; 20 stycznia
2015 r., III KK 369/14; 13 stycznia 2016 r., III KK 471/15; 6 lutego 2020 r., II KK 2/20;
12 października 2022 r., I KK 343/22).
Innymi słowy uchylenie przeszkody do wydania wyroku obejmującego kary
pozbawienia wolności za inne czyny popełnione przez skazanego przed
przekazaniem i niewskazane w orzeczeniu o przekazaniu, przy jednoczesnym braku
oświadczenia państwa wykonania nakazu może nastąpić poprzez wyrażenie przez
skazanego zgody na wykonanie tych kar i zrzeczenie się korzystania z zasady
specjalności po przekazaniu (art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k.), przy czym zrzeczenie to
winno nastąpić w sposób jednoznaczny, dobrowolny, ze świadomością konsekwencji,
a także poprzedzać wydanie wyroku łącznego. Samo złożenie np. wniosku o wydanie
wyroku łącznego nie jest zatem równoznaczne ze zrzeczeniem się przez skazanego
zasady specjalności (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2023 r., IV
KK 324/22, i z dnia 9 stycznia 2024 r., II KK 426/23).
Tymczasem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej
sprawie prowadzi do następujących konstatacji.
Wniosek o wydanie wyroku łącznego na podstawie art. 12b k.k.w. w
odniesieniu do Ł. B. złożyła administracja Aresztu Śledczego w Jeleniej Górze.
Skazany Ł. B. w pismach z dnia 25 sierpnia 2024 r. wniósł o przyznanie mu obrońcy
z urzędu w toczącym się postępowaniu oraz o uwzględnienie przy wydawaniu wyroku
łącznego orzeczeń zapadłych w Niemczech, skąd został deportowany do Polski. W
I KK 367/25
5
pismach tych wymieniony nie zrzekł się korzystania z zasady specjalności.
Stanowisko w tym przedmiocie zostało wyraźnie potwierdzone przez skazanego na
posiedzeniu Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu w dniu 16 stycznia
2025 r., sygn. akt VIII Ko 3091/24, a zatem już po wydaniu prawomocnego wyroku
łącznego w niniejszej sprawie.
Z kolei zawarta w przywołanej wyżej korespondencji Ł. B. informacja o jego
skazaniu w Niemczech i deportowaniu z tego kraju do Polski znalazła potwierdzenie
w znajdującej się w aktach sprawy o wydanie wyroku łącznego dokumentacji
uzyskanej z systemu NOE.SAD (umożliwiającego dostęp do Centralnej Bazy Danych
Osób Pozbawionych Wolności) oraz w opinii o skazanym przedłożonej przez Areszt
Śledczy w Poznaniu.
Wobec powyższego stwierdzenia konieczne było w realiach tej sprawy
zweryfikowanie, czy orzeczeniu kary łącznej w wyroku łącznym nie stoi na
przeszkodzie zasada specjalności określona w art. 607e § 1 k.p.k. Przypomnieć w
tym miejscu bowiem należy, że stosownie do treści art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art.
574 k.p.k. przewodniczący składu orzekającego ma obowiązek podjęcia
niezbędnych czynności przed wydaniem wyroku łącznego zmierzających do
wyjaśnienia wszystkich okoliczności pozwalających na dokładne ustalenie, czy
zachodzą warunki do wydania wyroku łącznego, a jeśli tak, to które z wcześniejszych
wyroków zawierających kary podlegające łączeniu powinny być objęte tym wyrokiem
łącznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2014 r., II KK 270/14).
Słusznie we wniesionej w tej sprawie kasacji skarżący podniósł, że z
obowiązku tego in concreto przewodniczący składu orzekającego sądu meriti nie
wywiązał się należycie i nie wyjaśnił, czy zachodzą przesłanki do orzeczenia kary
łącznej w wyroku łącznym, co stanowi rażącą obrazę art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410
k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k.
Dopiero po wydaniu zaskarżonego orzeczenia Sąd Rejonowy Poznań-Stare
Miasto w Poznaniu uzyskał informację z Aresztu Śledczego w Poznaniu, do którego
zostało ono przesłane celem wykonania kary łącznej pozbawienia wolności, że objęta
węzłem kary łącznej jednostkowa kara pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem
I KK 367/25
6
Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn.
akt VIII K 89/22, nie była przedmiotem europejskiego nakazu aresztowania (ENA) i
w związku z tym mogło dojść do złamania zasady specjalności.
Następnie Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu uzyskał
informacje, że wobec skazanego Ł. B. wydano ENA w trzech sprawach: 1) Sądu
Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu o sygn. VI K 413/20 (sygn.
akt III Kop 89/22), 2) Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o
sygn. III K 34/20 (sygn. akt III Kop 127/22), 3) Sądu Rejonowego Poznań-Nowe
Miasto i Wilda w Poznaniu, sygn. akt VI K 1330/21 (sygn. akt III Kop 212/22) w
związku z jego poszukiwaniem w celu odbycia kar pozbawienia wolności
orzeczonych wyrokami wydanymi w tych sprawach.
W wyniku uruchomienia procedury ENA Ł. B. został wydany stronie polskiej
przez stronę niemiecką w celu wykonania kar orzeczonych w opisanych wyżej
sprawach. Nie został on natomiast przekazany w celu wykonania kary pozbawienia
wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt VIIIK 89/22.
Wobec powyższego objęcie węzłem kary łącznej w wyroku łącznym Sądu
Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu o sygn. VIII K 622/24 skazania
wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu o sygn.
VIII K 89/22 rażąco naruszało art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k., gdyż
kara orzeczona tym wyrokiem z uwagi na występowanie zasady specjalności nie
mogła zostać wprowadzona do wykonania.
Mając zatem na uwadze, że w niniejszej sprawie brak jest nadal warunków do
orzeczenia kary łącznej, gdyż zasada specjalności nie przestała obowiązywać, za
zasadny uznać należało wniosek skarżącego o uchylenie wyroku łącznego Sądu
Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu o sygn. VIII K 622/24 i umorzenie
postępowania w tym przedmiocie (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 572 k.p.k.).
Ponieważ ujemna przesłanka procesowa zdefiniowana w art. 607e § 1 k.p.k. k.p.k.
ma charakter względny (usuwalny), a zatem umorzenie postępowania karnego z
powodu braku zgody państwa wydającego na ściganie za dane przestępstwo nie
I KK 367/25
7
stanowi przeszkody do ponownego wszczęcia postępowania o wydanie wyroku
łącznego, po uzyskaniu wymaganej zgody. Procedurę unormowaną w art. 607e § 3
pkt 8 k.p.k. może i powinien uruchomić sąd (wykonawczy), co może skutkować
uzyskaniem zgody organu sądowego państwa wykonania nakazu na wykonanie tej
kary. Tym samym podzielić należy stanowisko skarżącego co do kierunku wniesionej
kasacji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2014 r., V KK 357/13,
OSNKW 2014/8/61).
Zasygnalizować też należy, że Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w
Poznaniu wyrokiem łącznym z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt III K 104/25,
połączył karę 2 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego
Poznań- Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt VI K
413/20 z karą 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu
Rejonowego Poznań- Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 7 października 2024 r.,
sygn. akt III K 34/20 i wymierzył karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
Opisany wyrok łączny nie spowodował jednak utraty mocy poprzedniego wyroku
łącznego, kwestionowanego obecnie w kasacji, gdyż nie ingerował w jego treść.
Mając na uwadze powyższe rozważania oraz trafność zarzutu kasacji,
należało uchylić zaskarżony kasacją Prokuratora Generalnego wyrok Sądu
Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu i umorzyć postępowanie na
podstawie art. 572 k.p.k., a kosztami procesu w tym przedmiocie obciążyć Skarb
Państwa.
Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
Tomasz Artymiuk
Marek Pietruszyński
Jerzy Grubba
I KK 367/25
8