I CSK 4023/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
25 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.C.
przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J.C.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 22 listopada 2023 r., I ACa 990/19,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej 5400 (pięć tysięcy
czterysta) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego postanowienia powodowi do dnia zapłaty tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
(P.H.)
UZASADNIENIE
Powód, J.C., wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Krakowie z 22 lipca 2023 r., wydanego w sprawie przeciwko M. spółce z
ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący wskazał
na oczywistą zasadność skargi polegającą na naruszeniu art. 117 § 5 k.p.c.,
I CSK 4023/24
2
art. 381 k.p.c. i braku zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu urologii, seksuologii
i farmakologii. Powód przedstawił także istotne zagadnienie prawne, tj. „czy
w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkodę i krzywdę wyrządzoną
przez produkt farmaceutyczny winno znaleźć zastosowanie orzecznictwo Sądu
Najwyższego wypracowane w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za
szkodę i krzywdę wyrządzoną na skutek błędu medycznego, jak w wyrokach z dnia
30 września 2020 r., IV CSK 64/19, i z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 402/11,
a więc jaka jest prawidłowa wykładnia art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. w sprawach
farmaceutycznych?”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede
wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob.
postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia
SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien
nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy
zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu
wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla
I CSK 4023/24
3
merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia
SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego
prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –
w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na
uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.
Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista
zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej
wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym
o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób, sprzeczną
z jednolitą i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną
w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r.,
I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r.,
I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r.,
I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r.,
I CSK 5328/22).
Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Powód pod pozorem oczywistej
zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego
w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawił wyłącznie własne
stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem Sądu drugiej
instancji.
Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń
faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), więc nie można z odwołaniem
się do nich kreować zagadnienia prawnego opartego na założeniu, że
w rzeczywistości miał miejsce stan faktyczny inny, niż ustalony przez sądy obu
instancji, czyli inny, niż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia.
Nie jest rzeczą Sadu Najwyższego ustalanie stanu faktycznego
i dopuszczanie w sprawie nowych dowodów. Skarżący błędnie traktuje skargę
kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą. Znamienne, że sądy obu instancji
wyczerpująco i wnikliwie odniosły się do charakteru niepożądanego działania leku
I CSK 4023/24
4
zażywanego przez powoda, prześledziły historię choroby oraz ustaliły ciąg zdarzeń
przyczynowo - skutkowych.
Nie ma racji skarżący, że odmowa przyznania pełnomocnika z urzędu
spowodowała pozbawienie go prawa do obrony. Po pierwsze w toku sprawy mógł
zaskarżyć taką decyzję. A ponadto przed Sądem pierwszej instancji powód był
reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaś jego sytuacja materialna
znacząco i drastycznie się nie pogorszyła.
W myśl art. 278 § 1 k.p.c. o potrzebie zasięgnięcia opinii biegłego rozstrzyga
sąd. Opinia biegłego nie ma w sprawie znaczenia rozstrzygającego i podlega
ocenie jak każdy środek dowodowy. Przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku
dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, lecz określa przesłanki dopuszczenia
takiego dowodu w sytuacji, gdy zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 zdanie pierwsze k.p.c.
strona wnioskuje o jego przeprowadzenie, zaś rozstrzygnięcie sprawy wymaga
wiadomości specjalnych. Ustawodawca celowo użył w art. 278 § 1 k.p.c.
sformułowania "może", podkreślając stosunkowo szeroki margines swobody dla
sądu rozpoznającego sprawę, który może ocenić, czy w danym wypadku zachodzi
potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego (zob. wyrok SN
z 18 września 2025 r., II CSKP 883/23).
Opinia biegłego ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny już zebranego
w sprawie materiału wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Nie
może ona natomiast być sama w sobie być źródłem materiału faktycznego sprawy
ani tym bardziej stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem
oceny biegłych. Ustalenie stanu faktycznego należy do sądu orzekającego, a biegli
powinni udzielić odpowiedzi na konkretne pytania dostosowane do stanu
faktycznego sprawy. Tak więc do dokonywania wszelkich ustaleń w procesie
powołany jest sąd, a nie biegły. Sąd może, a czasami powinien korzystać z pomocy
biegłego w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych, lecz biegły nie może
wyręczać sądu w dokonywaniu ustaleń i ocen prawnych, do czego ani nie jest
powołany, ani może nie mieć kwalifikacji. Do biegłego należy wydanie opinii co do
okoliczności będących przedmiotem dowodu. Natomiast ocena wniosków opinii
wchodzi już w zakres stosowania prawa i należy do sądu. W efekcie opinia
I CSK 4023/24
5
biegłego, tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie sądu orzekającego zarówno co
do jej zupełności i zgodności z wymaganiami formalnymi, jak i co do jej mocy
przekonującej (zob. Postanowienie SN z 20 listopada 2025 r., I CSK 1936/25).
Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w postaci nieważności
postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego
rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4
pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za
czynności radców prawnych.
Adam Doliwa
(P.H.)
[SOP]
