I CSK 1045/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
22 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 22 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku E.C.
z udziałem A.C., T.C., M.J., M.C., T.C. i J.Ż.
o stwierdzenie nabycia spadku po W.C.,
na skutek skargi kasacyjnej T.C.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniu
z 29 sierpnia 2025 r., VIII Ca 68/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek E.C. o zasądzenie kosztów postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
T.C. – uczestnik postępowania z wniosku E.C. o stwierdzenie nabycia
spadku po W.C. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w
Toruniu z 29 sierpnia 2025 r., uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,
sprowadzającego się do ustalenia hierarchii dowodów z opinii biegłych różnych
specjalności w sprawach o stwierdzenie nieważności testamentu spadkodawcy
cierpiącego na chorobę Alzheimera i otępienie, a także potrzebą dokonania
wykładni art. 945 § 1 k.c. w zw. z art. 278 § 1, art. 286, art. 232 zd. 2, art. 13 § 2
oraz art. 670 § 1 k.p.c.
I CSK 1045/26
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kryteria przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania zostały
skatalogowane w art. 3989 § 1 k.p.c. Dwa pierwsze punkty dotyczą publicznej
funkcji dążenia do ujednolicania i wzbogacania orzecznictwa, a ich przedmiotem są
problemy o charakterze prawnym, o wysokim stopniu skomplikowania, zaś w
przypadku przesłanki potrzeby wykładni również wywołujące realne rozbieżności w
orzecznictwie sądów powszechnych lub Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne powinno
zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym
sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie powinno być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić udzielenie
uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i
rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. m.in. postanowienia SN z 25 lutego 2026
r., I CSK 2774/25; z 25 listopada 2025 r., I CSK 1886/24; z 11 stycznia 2024 r., I
CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22 oraz z 25 października 2023 r.,
III USK 286/22).
Analogiczne wymagania stawia się również potrzebie dokonania wykładni
określonego przepisu prawa. W ramach tej przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania należy przedstawić i uargumentować nierozwiązany jeszcze
problem lub nieujednoliconą jeszcze rozbieżność orzeczniczą. Jeżeli zaś wykładnia
tego przepisu została już dokonana lub ujednolicona, niezbędne jest podanie
dodatkowej argumentacji, dlaczego ustalona linia orzecznicza wymaga zmiany
(zob. np. postanowienia SN: z 11 czerwca 2026 r., I CSK 2025/25; z 18 grudnia
2025 r., I CSK 1787/25; z 11 grudnia 2024 r., I CSK 4586/23; z 25 października
2023 r., I CSK 2989/23; z 27 września 2023 r., I CSK 4679/22, z 17 sierpnia 2023
r., I CSK 5668/22; z 2 sierpnia 2023 r., I CSK 6585/22 oraz z 14 czerwca 2023 r., I
CSK 1231/23).
Skarżący nie uczynił zadość tym wymaganiom. Należy bowiem zwrócić
uwagę na to, że dowody z opinii biegłych posiadających wiadomości specjalne
podlegają ostatecznie, jak wszystkie pozostałe środki dowodowe, ocenie sądu
rozstrzygającego sprawę, którego obowiązkiem jest wszechstronne jej
I CSK 1045/26
3
rozpatrzenie, na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów. Opinia
biegłego ma jedynie na celu ułatwienie sądowi należytej oceny już zebranego w
sprawie materiału wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Nie
może ona natomiast być sama w sobie być źródłem materiału faktycznego sprawy
ani tym bardziej stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem
oceny biegłych. Ustalenie stanu faktycznego należy do sądu orzekającego, a biegli
powinni udzielić odpowiedzi na konkretne pytania dostosowane do stanu
faktycznego sprawy (zob. postanowienie SN z 25 lutego 2026 r., I CSK 4023/24).
Ocena wniosków wynikających z opinii biegłych oraz ich zastosowania w sprawie,
jako czynność z zakresu stosowania prawa, spoczywa w całości na sądzie meriti
(zob. postanowienie SN z 20 listopada 2025 r., I CSK 1936/25). Nie jest zatem
możliwe aprioryczne ustalenie hierarchii ważności dowodów z opinii biegłych
różnych specjalności medycznych, skoro ich ocena dokonywana jest całościowo, w
oparciu o wszystkie dowody przeprowadzone w danej sprawie.
Zważywszy zaś na to, że kognicja Sądu Najwyższego w postępowaniu
wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej ograniczona jest wyłącznie do kwestii
jurydycznych, ponieważ zgodnie z art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. zarzutem
skargi kasacyjnej nie mogą stać się kwestie dotyczące ustaleń faktycznych ani
oceny dowodów, wątpliwości przedstawione przez skarżącego nie mogą
uzasadniać przyjęcia skargi do rozpoznania.
Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2
k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania
kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.
(M.M.)
[a.ł]
