I CSK 3602/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
23 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 23 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.M.
przeciwko P. spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 16 stycznia 2025 r., I ACa 153/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od P. spółki akcyjnej w W. na rzecz A.M. 8 100 zł
(osiem tysięcy sto złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
zobowiązanemu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 11 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu ustalił, że
stosunek prawny wynikający z umowy o kredyt mieszkaniowy zawartej między N.
SA z siedzibą w G. (poprzednikiem prawnym P. S.A. w W.)
a A.M. z 26 lipca 2010 r. wobec jej nieważności - nie istnieje (pkt 1); zasądził od
pozwanej P. S.A. w W. na rzecz powoda następujące kwoty: 37.227,45 zł oraz
I CSK 3602/25
2
41.161,98 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot: 28.513,98zł
i 41.161,98 CHF od 9 lipca 2021 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 8.713,42zł od
28 lutego 2022 r. do dnia zapłaty (pkt 2); w pozostałym zakresie oddalił powództwo
(pkt 3); orzekł o kosztach postępowania (pkt 4).
Wyrokiem z 16 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację
pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego w zakresie punktu 1 wyroku – w części, w której Sąd Apelacyjny
oddalił apelację pozwanego od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 wyroku
Sądu Okręgowego i w zakresie punktu 2 wyroku – w całości.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał
się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z naruszenia przez Sąd
Apelacyjny art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie
stanu faktycznego istniejącego w chwili orzekania, a mianowicie faktu złożenia
przez powoda oświadczenia o potrąceniu, obejmującego swoim zakresem
wierzytelności dochodzone pozwem i zasądzone na rzecz powoda wyrokiem Sądu
Okręgowego, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania przez Sąd
Apelacyjny istoty sprawy.
W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
I CSK 3602/25
3
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) zachodzi
wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych
rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,
gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się
wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej
na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r.,
V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego
z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu
Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia,
że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia
(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma
charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje
się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją
stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności
sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).
Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
pozwala przyjąć, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przyjętym
wyżej rozumieniu. Należy podkreślić, że skarżący nie składał w niniejszym procesie
oświadczenia o potrąceniu w trybie art. 2031 k.p.c., lecz w postępowaniu
odwoławczym powoływał się na oświadczenie powoda o potrąceniu, jednocześnie
podnosząc w apelacji zarzuty przeciwko rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji
I CSK 3602/25
4
o nieważności umowy kredytowej. W konsekwencji nawet ewentualny brak
merytorycznego zbadania w niniejszym procesie przez Sąd drugiej instancji
skutków zarzutu potrącenia złożonego przez powoda poza procesem, w sytuacji
gdy pozwany do zakończenia postępowania odwoławczego nie podniósł własnego
zarzutu potrącenia, jak tego wymaga art. 2031 k.p.c., lecz kontestował orzeczenie
Sądu pierwszej instancji orzekające o nieważności umowy kredytowej, nie pozwala
na podzielenie tezy skarżącego o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
w znaczeniu wyżej opisanej przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania.
W obecnym stanie prawnym możliwość uwzględnienia zarzutu potrącenia
w toku postępowania cywilnego ma ograniczony charakter. Skuteczne podniesienie
tego zarzutu wymaga spełnienia przesłanek wymienionych w art. 2031 k.p.c.
Przepis ten ogranicza możliwość podnoszenia zarzutu potrącenia w postępowaniu
rozpoznawczym zarówno pod względem formalnym, jak i czasowym
(zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2024 r., I CSK 4026/23;
20 sierpnia 2025 r., I CSK 1564/25; 26 czerwca 2025 r., I CSK 4025/24; 2 grudnia
2025 r., I CSK 2605/25; 28 maja 2026 r., I CSK 3022/25). Trudno zatem mówić
o oczywistej zasadności składanej skargi, skoro ta przesłanka przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania wymaga wydania orzeczenia sprzecznego
z powszechnie przyjętym sposobem wykładni zastosowanego przez sąd przepisu
prawa.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
A.G.
[a.ł]
