I CSK 3046/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marta Romańska
29 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.N.
przeciwko N. spółce akcyjnej w B.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, ewentualnie ograniczenie
wykonalności tytułu wykonawczego,
na skutek skargi kasacyjnej M.N.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 15 marca 2024 r., V AGa 522/21,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 5.400 (pięć
tysięcy czterysta) zł z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia
powódce odpisu niniejszego postanowienia, tytułem
kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest
I CSK 3046/24
2
oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w
kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z
oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których
jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
Powódka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej
oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wobec uznania, że akt notarialny,
w którym dłużnik poddał się egzekucji (określony w art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.) może
stanowić podstawę egzekucji, pomimo iż wierzyciel nie udowodnił zdarzenia
niezbędnego do nadania klauzuli wykonalności temu aktowi w formie dokumentu
urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym w rozumieniu
art. 786 § 1 k.p.c., a dłużnik przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie
klauzuli wykonalności w drodze powództwa z art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do
rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia
zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i
przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość
naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w
szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego czyli odrębnego od podstaw
kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa
(procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do
stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest wadliwy i dlatego skarga powinna zostać
przyjęta do rozpoznania.
Skonfrontowanie motywów zaskarżonego wyroku z zarzutami powódki
podniesionymi w celu wykazania występowania przesłanki przedsądu, na którą
powódka się powołuje, nie potwierdza jej tezy o oczywistej zasadności skargi
I CSK 3046/24
3
kasacyjnej. Jakkolwiek zaprzeczenie zdarzeniom, na których oparto nadanie
klauzuli wykonalności, a w szczególności kwestionowanie istnienia obowiązku
stwierdzonego tytułem wykonawczym, stanowi przesłankę powództwa
przeciwegzekucyjnego dłużnika obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym
będącym aktem notarialnym zawierającym oświadczenie o poddaniu się egzekucji,
to jednak „zdarzenia”, których dotyczy ten przepis trzeba odróżnić od okoliczności
podlegających badaniu w postępowaniu klauzulowym, gdyż stanowią one formalną
podstawę nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu z oświadczeniem o
poddaniu się egzekucji. Takimi okolicznościami, w świetle art. 786 § 1 k.p.c., są
zdarzenia, od wystąpienia których zależeć ma wykonanie tytułu egzekucyjnego.
W złożonym przez powódkę oświadczeniu o poddaniu się egzekucji na rzecz
pozwanej powódka określiła zdarzenie, od którego miała zależeć możliwość
wykonania tytułu egzekucyjnego i stwierdziła, że jest to niezapłacenie przez
dłużnika (D.) i powódkę na rzecz pozwanej którejkolwiek z kwot zobowiązania
objętego ugodą w wysokościach i terminach określonych w ugodzie oraz wysłanie
powódce na podany adres i adres e-mail wezwania do zapłaty, stanowiącego – za
zgodną wolą stron – dowód braku zapłaty. Powódka zadeklarowała przy tym, że
pozwana może wystąpić o nadanie aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności
jednokrotnie lub wielokrotnie, co do każdorazowego naruszenia przez dłużnika oraz
powódkę obowiązku zapłaty którejkolwiek ze wskazanych rat.
Spełnienie wymagania wykazania zdarzenia, o którym mowa wyżej w
sposób określony w oświadczeniu powódki o poddaniu się egzekucji w kontekście
wymagań określonych w art. 786 § 1 zdanie drugie k.p.c. objęte było kognicją
sądów prowadzących postepowanie klauzulowe. Zdarzenia, których dotyczy art.
840 § 1 pkt 1 k.p.c., mogące uzasadniać powództwo przeciwegzekucyjne powódki
mają charakter materialnoprawny i wiążą się z zakwestionowaniem istnienia i
wysokości długu ciążącego na powódce, którego dotyczyło jej oświadczenie o
poddaniu się egzekucji. Zdarzenie to nie jest zatem tożsame z tymi
okolicznościami, które podlegają badaniu w postępowaniu klauzulowym.
W postępowaniu zakończonym zaskarżonym przez powódkę wyrokiem Sądy
obu instancji zweryfikowały istnienie i wysokość ciążącego na powódce
I CSK 3046/24
4
zobowiązania do spełnienia na rzecz pozwanej świadczenia pieniężnego, a skoro
wyniki postępowania wykazały, że zobowiązanie to istnieje w granicach
uwzględnionych przez Sąd Apelacyjny, to zarzuty powódki odnoszące się w istocie
do oceny okoliczności istotnych dla wyniku postępowania klauzulowego a nie
powództwa przeciwegzekucyjnego nie mogą być uznane za mające jakikolwiek
wpływ na wynik sprawy.
Powódka powołała się też na występowanie w sprawie istotnego
zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), dotyczącego stosowania
przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 17 ustawy Prawo pocztowe w
związku z art. 3 pkt 23 i art. 45 Prawa pocztowego oraz w związku z art. 786 § 1
k.p.c., a sprowadzającego się do pytania, „czy przyjęcie przesyłki przez pracownika
P. jako operatora wyznaczonego (na mocy decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji
Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 roku) poza placówką bądź przez samą
placówkę, ale w innej roli niż operator wyznaczony, przesądza o statusie tej
przesyłki i tym samym o nadaniu potwierdzeniu nadania takiej przesyłki rangi
dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 17 Prawa pocztowego, który w
konsekwencji może stanowić dokument urzędowy określony w art. 786 § 1 k.p.c.”.
Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, powołanie się na występowanie w
sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania wymaga określenia problemu o charakterze
abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie
i wymagającego pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie
sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o
możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na
tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na
wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Problem
sformułowany przez powódkę mógłby podlegać rozważaniu w postępowaniu
klauzulowym, w którym zastosowanie znajdował art. 786 § 1 w zw. art. 777 § 1 pkt
5 k.p.c., lecz nie w postępowaniu o pozbawienie wykonalności wydanego już tytułu
wykonawczego z uwagi na zaprzeczenie istnienia stwierdzonego nim obowiązku.
I CSK 3046/24
5
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. oraz – co
do kosztów postępowania – art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1
k.p.c., § 2 pkt 7 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964), orzeczono jak w postanowieniu.
[SOP]
[r.g.]
