I CSK 126/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Dończyk
na posiedzeniu niejawnym 29 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R.W. i B.W.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 12 września 2023 r., I ACa 1430/21,
29 maja 2025 r.
(J.C.)
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża stronę pozwaną kosztami postępowania
kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
UZASADNIENIE
Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze
kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący
wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego
w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie
I CSK 126/24
2
i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które –
zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. – będą mogły stanowić podstawę oceny skargi
kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach
Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z 12 września 2023 r. (sygn. akt I ACa 1430/21), pełnomocnik
pozwanego Banku spółki akcyjnej w W., powołał się na przesłankę określoną w art.
3989 § 1 pkt 2 k.p.c., tj. potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne
wątpliwości oraz wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. W
szczególności wskazano na potrzebę interpretacji art. 3851 § 1 k.c., art. 6 ust. 1
dyrektywy 93/13/EWG, art. 455 k.c., art. 410 § 2 k.c. oraz art. 481 § 1–2 k.c., w
kontekście skutków nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej,
wymagalności roszczeń restytucyjnych oraz zasad naliczania odsetek ustawowych
za opóźnienie.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, skuteczność przesłanki art.
3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania potrzeby dokonania wykładni konkretnego
przepisu prawa, który budzi rzeczywiste i poważne wątpliwości interpretacyjne lub
wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Konieczne jest określenie zakresu
wymaganej wykładni, wskazanie trudności interpretacyjnych oraz wykazanie, że
treść i znaczenie danego przepisu nie zostały dotychczas dostatecznie wyjaśnione,
bądź istnieje potrzeba zmiany utrwalonej linii orzeczniczej. Jeżeli skarżący powołuje
się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym, niezbędne jest przytoczenie
konkretnych rozstrzygnięć, ich analiza oraz wskazanie, że rozbieżność wynika
z odmiennej wykładni danego przepisu (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego
z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07 oraz z 14 grudnia 2023 r., I CSK 6110/22).
Wątpliwości te powinny być aktualne także w chwili rozstrzygania o przyjęciu skargi
kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 2024
r., I CSK 1225/23).
Postępowanie kasacyjne – poza sytuacją określoną w art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c. - nie służy realizacji indywidualnego interesu strony, lecz ma na celu ochronę
I CSK 126/24
3
interesu publicznego poprzez zapewnienie jednolitości wykładni prawa oraz wkład
w rozwój jurysprudencji. Tym samym, na etapie przedsądu brak jest podstaw do
poszukiwania przesłanek przyjęcia skargi wyłącznie w treści zarzutów kasacyjnych
– obowiązek ich wykazania ciąży na stronie skarżącej i nie może być przedmiotem
rekonstruowania przez Sąd Najwyższy (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego
z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Dlatego ocena
spełnienia wskazanych przesłanek ogranicza się do analizy argumentacji zawartej
w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi.
W ocenie Sądu Najwyższego, przepisy wskazane we wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
nie budzą obecnie takich wątpliwości interpretacyjnych, które uzasadniałyby ich
ponowne rozpoznanie w ramach procedury kasacyjnej. Problematyka
wymagalności roszczeń konsumenta po stwierdzeniu nieważności umowy
kredytowej oraz kwestia konieczności składania przez konsumenta dodatkowych
oświadczeń w toku postępowania została jednoznacznie rozstrzygnięta
w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności,
w wyrokach: z 7 grudnia 2023 r. C-140/22, mBank, ECLI:EU:C:2023:965 z oraz
z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, Getin Noble Bank, ECLI:EU:C:2023:992, Trybunał
wskazał, iż korzystanie z praw przysługujących konsumentowi nie może być
uzależnione od formalnego oświadczenia potwierdzającego wolę zakwestionowania
skuteczności umowy, a przesłanką wymagalności roszczeń jest bezskuteczne
wezwanie do zapłaty, nie zaś data wyroku ani treść oświadczenia konsumenta
złożonego w toku sprawy sprzeciwiającego się dalszemu obowiązywaniu
postanowień umowy kredytu o charakterze abuzywnym. Zakres wykładni przepisów
art. 3851 § 1 k.c., art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG, art. 455 k.c. oraz art. 410 § 2
k.c. został tym samym przesądzony w sposób spójny i jednolity. Zgłaszane przez
skarżącego rozbieżności mają charakter wykonawczy i dotyczą praktyki stosowania
prawa w konkretnym, ustalonym w sprawie stanie faktycznym, nie zaś jego
normatywnej treści – tym samym nie stanowią wystarczającej przesłanki do
przyjęcia skargi.
Analogicznie należy ocenić wniosek o wykładnię art. 481 § 1–2 k.c.,
zgłoszony w odniesieniu do świadczeń pieniężnych wyrażonych w walucie obcej
I CSK 126/24
4
(CHF). Przepis ten ma charakter ogólny i znajduje zastosowanie do wszystkich
zobowiązań pieniężnych, niezależnie od waluty ich wyrażenia (zasada lege non
distinguente). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie
z którym odsetki ustawowe za opóźnienie mogą być zasądzane również od
świadczeń wyrażonych w walucie obcej, co pozostaje w zgodzie z zasadą
accessorium sequitur principale. Stanowisko to zostało potwierdzone m.in.
w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego z 12 czerwca 1981 r., V PZP 3/81
(OSNC 1982, nr 7, poz. 92).
W świetle powyższego uzasadniony jest wniosek, że wątpliwości wskazane
przez skarżącego nie dotyczą wykładni przepisów prawa, lecz sposobu ich
zastosowania do konkretnego stanu faktycznego, w szczególności konstrukcji
roszczenia odsetkowego oraz zakresu sformułowanych żądań pozwu. Nie mają
zatem charakteru normatywnego.
Wskazać należy również, że nie zachodzi nieważność postępowania, którą
Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu (art.
39813 § 1 k.p.c.).
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego – na stosowany wniosek zawarty
w odpowiedzi na skargę kasacyjną – orzeczono na podstawie art. 108 § 1 k.p.c.,
obciążając nimi na podstawie art. 98 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. stronę
pozwaną, która przegrała sprawę w postępowaniu kasacyjnym.
(A.G.)
[r.g.]
Dariusz Dończyk
I CSK 126/24
5
