I CSK 275/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
6 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 6 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.K. i M.K.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej
w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Banku
spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 7 lipca 2023 r., I ACa 1233/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
i zasądza od pozwanej na rzecz powoda M.K. tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego 2700,00 (dwa tysiące
siedemset) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanej odpisu
postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I CSK 275/24
2
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą i
drugą spośród wymienionych przesłanek.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle
konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć
charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć
rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego
wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w
związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez
sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w
związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21
maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne
jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.
Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub
procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną
argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie
(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, z 9 lutego 2011 r.,
III SK 41/10 - nie publ.).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN: z
13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.).
I CSK 275/24
3
Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba wykładni art. 455
w związku z art. 481 § 1, art. 405, art. 410 § 1 i 2 k.c. oraz art. 6 dyrektywy Rady
93/13/EWG w celu rozstrzygnięcia wątpliwości, czy odsetki od świadczenia
stanowiącego zwrot nienależnego świadczenia spełnionego w wykonaniu
nieważnej umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej należą się: od dnia
następującego po doręczeniu wezwania do zapłaty; od chwili złożenia przez
kredytodawcę oświadczenia o woli upadku umowy; od daty uprawomocnienia się
wyroku w sprawie; od daty wyroku sądu pierwszej instancji. Wątpliwości budzi
również kwestia, jaki wpływ na naliczanie odsetek ma uwzględnienie zarzutu
zatrzymania, a także możliwość zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w
wysokości określonej w art. 481 § 2 k.c. świadczeń innych niż świadczenia
pieniężne wyrażone w walucie polskiej, a przede wszystkim możliwości i warunków
skorzystania z prawa zatrzymania przy dokonywaniu rozliczeń między bankiem a
konsumentem w związku ze stwierdzeniem nieważności umowy kredytu.
Istotne zagadnienie prawne stanowi – według skarżącej – określenie chwili,
od której konsument może skutecznie domagać się odsetek za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia zasądzonego wskutek stwierdzenia nieważności umowy
kredytu.
Sposób ujęcia wątpliwości przedstawionych przez skarżącą nie
odzwierciedla występowania zagadnienia prawnego, a przepisy ich dotyczące były
przedmiotem wykładni Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego.
Wątpliwości sformułowane przez skarżącą obecnie można uznać za wyjaśnione.
Problem wymagalności roszczeń konsumenta po stwierdzeniu nieważności
umowy kredytowej oraz kwestia konieczności składania przez konsumenta
dodatkowych oświadczeń w toku postępowania została jednoznacznie
rozstrzygnięta w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob.
wyroki: z 7 grudnia 2023 r. C-140/22, mBank, ECLI:EU:C:2023:965 z oraz z 14
grudnia 2023 r., C-28/22, Getin Noble Bank, ECLI:EU:C:2023:992). Trybunał
wyjaśnił, iż korzystanie z praw przysługujących konsumentowi nie może być
uzależnione od formalnego oświadczenia potwierdzającego wolę zakwestionowania
skuteczności umowy; przesłanką wymagalności roszczeń jest bezskuteczne
I CSK 275/24
4
wezwanie do zapłaty, nie zaś data wyroku ani treść oświadczenia konsumenta
złożonego w toku sprawy sprzeciwiającego się dalszemu obowiązywaniu
postanowień umowy kredytu o charakterze abuzywnym. Wykładnia przepisów art. 6
ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG, art. 455 k.c. oraz art. 410 § 2 k.c. nie budzi zatem
wątpliwości.
Kwestia wysokości odsetek za opóźnienie w przypadku opóźnienia w
spełnieniu świadczenia w walucie obcej była już przedmiotem rozważań Sądu
Najwyższego i -świetle jego dotychczasowego orzecznictwa – dopuszczalna jest
możliwość zastosowania w tym zakresie art. 481 § 1 k.c. Ani bowiem z art. 481 §
1 k.c., ani z innych przepisów k.c. dotyczących odsetek za opóźnienie nie wynika,
aby miały one zastosowanie jedynie do świadczeń pieniężnych wyrażonych w
walucie polskiej (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 21 marca 1990 r. I CR
42/90, nie publ. i z 9 października 2008 r., V CSK 63/08, OSNC 2009, nr 10 poz.
143; uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej, Izby
Administracyjnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 12 czerwca 1981 r., V
PZP 3/81, OSNCP 1982, Nr 7, poz. 92; postanowienia Sąd Najwyższego: z 29 maja
2025 r., I CSK 126/24 – nie publ. i z 31 lipca 2025 r., I CSK 1365/24). W przypadku
zasądzenia świadczenia pieniężnego w walucie obcej z tytułu zwrotu świadczenia
nienależnego spełnionego w tej walucie – wbrew odmiennemu zapatrywaniu
skarżącej - nie dochodzi do jego waloryzacji. Bezzasadne byłoby w takiej sytuacji
pozbawienie wierzyciela wynagrodzenie za przedłużone i pozbawione podstaw
prawnych korzystanie z jego kapitału przez dłużnika w okresie, w którym mógłby to
czynić wierzyciel.
O zarzucie zatrzymania wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE,
orzekając, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą
skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie
wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą, w sytuacji gdy umowa kredytu
hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać
wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie,
przedsiębiorca może powołać się na prawo zatrzymania umożliwiające mu
uzależnienie zwrotu świadczeń otrzymanych od tego konsumenta od
przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń, które sam otrzymał od tego
I CSK 275/24
5
przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie
przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa zatrzymania powoduje utratę przez
rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu
upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania
umownego po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń
zapłaconych jemu w wykonaniu tej umowy (wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r., C-
28/22).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Grzegorz Misiurek
[P.P.]
[SOP]
I CSK 275/24
6
