I CSK 1094/25

I CSK 1094/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Dończyk 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.P. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 27 września 2024 r., I ACa 1225/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. obciąża pozwanego kosztami postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. (A.G.) UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. – będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach I CSK 1094/25 2 Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej (16 grudnia 2024 r.) od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 27 września 2024 r. (sygn. akt I ACa 1225/24) pełnomocnik pozwanego Banku spółki akcyjnej w W. oparł wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przesłankach określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., wskazując na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych oraz na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. W treści wniosku powołano również art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jednak w jego uzasadnieniu nie przedstawiono żadnych wywodów odnoszących się do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, co czyni zbędnym dalsze rozważania co do tej przesłanki. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Co do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu tego przepisu uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione. Zagadnienie to musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym, tj. dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08). Chodzi przy tym o zagadnienie o charakterze abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji, a jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Z tej przyczyny przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z powołaniem się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zaznaczyć należy, że dla skutecznego powołania przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. konieczne jest nie tylko wyartykułowanie problemu prawnego, ale również niezbędne jest wywiedzenie analizy jurydycznej uzasadniającej jego istotność oraz I CSK 1094/25 3 wskazującej na istniejące rozbieżności interpretacyjne co do jego rozstrzygnięcia (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, oraz z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16). Wymaga podkreślenia, że problematyka objęta zagadnieniem prawnym musi pozostawać niewyjaśniona w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy na etapie przedsądu. Z kolei przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. może być spełniona zarówno w razie potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości, jak i w sytuacji występowania rozbieżności w orzecznictwie dotyczących wykładni tych przepisów. Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika jednak, że skarżący swoją argumentację opiera przede wszystkim na twierdzeniu o występowaniu rozbieżności w orzecznictwie dotyczącym wykładni art. 3851 § 1 k.c. w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, iż określony przepis prawa, nie doczekał się wykładni albo że niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Rozbieżności te powinny zostać wyraźnie wskazane przez skarżącego poprzez przytoczenie konkretnych orzeczeń wraz z ich danymi identyfikującymi. Przez rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, należy rozumieć istnienie zróżnicowanych albo sprzecznych rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, w których zastosowanie znajdują te same przepisy prawa, wyłożone lub zastosowane w sposób prowadzący do wydania odmiennych orzeczeń albo innych decyzji procesowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15). Dla wykazania tej przesłanki konieczne jest wskazanie rzeczywistych i aktualnych rozbieżności w wykładni określonego przepisu prawa, znajdujących odzwierciedlenie w przytoczonym orzecznictwie sądowym, wraz przedstawieniem pogłębionej argumentacji prawnej. Konieczne jest wykazanie, że rozbieżności te utrzymują się nadal w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 21 września 2006 r., IV CSK 268/06, z 18 lipca 2024 r., I CSK 1225/23, z 11 I CSK 1094/25 4 czerwca 2019 r., V CSK 613/18 i z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09 i powołane tam orzecznictwo). Nie można natomiast mówić o rozbieżności w orzecznictwie w sytuacji, w której występujące wcześniejsze różnice interpretacyjne zostały usunięte wskutek ukształtowania się jednolitej i utrwalonej linii orzeczniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15). Obowiązek wykazania istnienia takich aktualnych rozbieżności obciąża skarżącego. Ocena zasadności powołanej przesłanki wymaga zatem ustalenia, czy wskazywane przez skarżącego rozbieżności mają charakter aktualny oraz czy nie zostały usunięte wskutek ukształtowania się jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego. Dopiero wykazanie takich aktualnych rozbieżności mogłoby uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tej podstawie. W odniesieniu do pierwszej przesłanki (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) skarżący sformułował dwa zagadnienia prawne w formie pytań. Pierwsze z nich dotyczy możliwości uzupełnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu indeksowanego po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul przeliczeniowych poprzez zastosowanie przepisów prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub wykładnię oświadczeń woli stron, w celu utrzymania umowy w mocy oraz przywrócenia równowagi kontraktowej między stronami, przy czym skarżący odwoływał się w szczególności do możliwości zastosowania art. 358 § 2 k.c., art. 69 ust. 3 Prawa bankowego, art. 24 ustawy o Narodowym Banku Polskim, art. 41 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe oraz wykładni oświadczeń woli stron na podstawie art. 65 k.c. (pkt 1 lit. a). Drugie zagadnienie prawne odnosi się do znaczenia zasady proporcjonalności, zasady równości oraz zasad współżycia społecznego przy określaniu skutków stwierdzenia abuzywności postanowień umownych, w szczególności z punktu widzenia relacji pomiędzy wagą stwierdzonego naruszenia a konsekwencjami przyjętego rozwiązania dla stron stosunku prawnego (pkt 1 lit. b). Z kolei w ramach przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący powołał potrzebę wykładni art. 3851 § 1 k.c. w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c., wiążąc ją z występowaniem rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych dotyczących, po pierwsze, rozumienia przesłanki „rażącego naruszenia interesu konsumenta”, a po drugie, zakresu pojęcia „postanowienia umowy” i I CSK 1094/25 5 dopuszczalności wyeliminowania jedynie części warunku umownego uznanego za abuzywny. Należy przy tym zauważyć na wstępie, że pomimo formalnego wyodrębnienia przez skarżącego dwóch zagadnień prawnych, uzasadnienie obu z nich zostało przedstawione łącznie, a argumentacja przytoczona na poparcie przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. w znacznej mierze się pokrywa. Skarżący odwołuje się bowiem zasadniczo do tych samych problemów prawnych związanych ze skutkami wyeliminowania niedozwolonych postanowień umownych oraz możliwością dalszego utrzymania umowy kredytu w mocy. Przy tym zagadnienie dotyczące zasady proporcjonalności, równości oraz zasad współżycia społecznego nie zostało praktycznie rozwinięte w uzasadnieniu wniosku jako samodzielny problem prawny odpowiadający wymaganiom stawianym przesłance istotnego zagadnienia prawnego, lecz zostało przedstawione przede wszystkim jako argument wspierający stanowisko skarżącego co do dopuszczalności utrzymania umowy po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień umownych. Uzasadniając natomiast występowanie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., skarżący opiera swoją argumentację przede wszystkim na twierdzeniu o występowaniu rozbieżności w orzecznictwie, odwołując się zarówno do orzeczeń sądów powszechnych, jak i wybranych wypowiedzi Sądu Najwyższego, nie przedstawiając jednak odrębnej argumentacji wskazującej na istnienie nadal aktualnych poważnych wątpliwości interpretacyjnych wymagających wykładni wskazanych przepisów. Niezależnie jednak od wskazanych mankamentów konstrukcyjnych uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania należy stwierdzić, że żadna z powołanych przez skarżącego przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, oceniana odrębnie według właściwych jej kryteriów, nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Analiza poszczególnych zagadnień prawnych oraz problemów interpretacyjnych wskazanych przez skarżącego prowadzi do wniosku, że powołane przesłanki przedsądu nie zostały wykazane. W zakresie zagadnień dotyczących skutków wyeliminowania z umowy kredytu indeksowanego postanowień uznanych za niedozwolone, możliwości utrzymania umowy w mocy przez zastosowanie przepisów prawa krajowego lub I CSK 1094/25 6 wykładnię oświadczeń woli stron, a także znaczenia zasady proporcjonalności dla oceny skutków abuzywności, skarżący nie wykazał ani występowania istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., ani potrzeby wykładni przepisów prawa w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Nie ujawniają potrzeby dalszej wypowiedzi przez Sąd Najwyższy zagadnienia dotyczące możliwości zastosowania po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych art. 358 § 2 k.c., art. 56 k.c., art. 65 k.c., art. 69 ust. 3 ustawy – Prawo bankowe, art. 24 ustawy o Narodowym Banku Polskim lub art. 41 ustawy – Prawo wekslowe. Problematyka ta była już bowiem wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – na kanwie spraw, w których zastosowanie miały przepisy Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29, dalej: „dyrektywa 93/13”) - oraz Sądu Najwyższego, które wyjaśniły w kontekście powołanych wyżej przez skarżącego granice dopuszczalnego uzupełniania umowy po usunięciu niedozwolonego postanowienia umownego oraz przesłanki ewentualnego zastosowania regulacji zastępczej. W orzecznictwie TSUE podkreślono, że zastąpienie postanowienia abuzywnego w umowie kredytu indeksowanego (denominowanego) do waluty obcej może nastąpić jedynie wyjątkowo, gdy jego usunięcie prowadziłoby do szczególnie niekorzystnych skutków dla konsumenta, a uzupełnienie może opierać się wyłącznie na przepisie prawa krajowego mającym charakter dyspozytywny lub znajdującym zastosowanie za wyraźną zgodą stron (por. wyroki TSUE z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler, ECLI:EU:C:2014:282,, z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, ECLI:EU:C:2019:819, z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, Bank BPH, ECLI:EU:C:2021:341, z 18 listopada 2021 r. C-212/20, M.P., B.P. przeciwko "A", ECLI:EU:C:2021:934). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że wskazane przez skarżącego przepisy nie mogą stanowić podstawy konstruowania nowej treści stosunku prawnego po usunięciu niedozwolonych postanowień umownych ani prowadzić do zastąpienia mechanizmu indeksacyjnego kursem średnim Narodowego Banku Polskiego lub innym miernikiem ustalanym przez sąd. Wyjaśniono również, że art. 65 k.c. służy wykładni istniejących oświadczeń woli, nie zaś tworzeniu nowych postanowień I CSK 1094/25 7 umownych po eliminacji postanowienia abuzywnego, zaś art. 56 k.c. nie może stanowić podstawy do kreowania nowych elementów stosunku prawnego niewynikających z treści czynności prawnej (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22, z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 941/22, z 25 lipca 2023 r., II CSKP 487/22, z 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 2024 r., I CSK 448/23). Nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania również odwołanie się przez skarżącego do zasad proporcjonalności, równości, pewności prawa oraz zasad współżycia społecznego. Zagadnienie to nie zostało rozwinięte w uzasadnieniu wniosku jako samodzielny problem prawny odpowiadający wymaganiom stawianym przesłance istotnego zagadnienia prawnego, lecz przedstawiono je przede wszystkim jako argument przemawiający za utrzymaniem umowy w dotychczasowym kształcie jedynie po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych. Problematyka ta była jednak wielokrotnie analizowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sam fakt, że konsekwencją zastosowania mechanizmów ochronnych przewidzianych dyrektywą 93/13 może być upadek umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne, nie oznacza jeszcze naruszenia zasady proporcjonalności. Zagadnienie to było już oceniane przy uwzględnieniu funkcji ochronnej i prewencyjnej przepisów dotyczących niedozwolonych postanowień umownych oraz odstraszającego celu dyrektywy 93/13. Skarżący nie przedstawił argumentów pozwalających uznać, że kwestia ta wymaga ponownej wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z 12 września 2023 r., II CSKP 5/23 i z 2 lutego 2026 r., II CSKP 1031/23). Odnosząc się w pierwszej kolejności do podnoszonych przez skarżącego rozbieżności dotyczących rozumienia przesłanki „rażącego naruszenia interesów konsumenta”, określonej w art. 3851 § 1 k.c., należy zauważyć, że skarżący upatruje ich w odmiennych ocenach znaczenia ekonomicznej opłacalności kredytu dla konsumenta. Zdaniem skarżącego, ocena tej przesłanki nie powinna ograniczać się do badania treści praw i obowiązków stron wynikających z umowy, lecz powinna uwzględniać także ekonomiczną korzystność kredytu indeksowanego dla konsumenta w chwili zawarcia umowy. Stanowisko to nie uzasadnia jednak I CSK 1094/25 8 przyjęcia, że w aktualnym orzecznictwie występują rozbieżności wymagające dalszej wykładni prawa przez Sąd Najwyższy. W orzecznictwie tym utrwalony jest pogląd, że oceny abuzywności postanowienia umownego dokonuje się według stanu istniejącego w chwili zawarcia umowy, z uwzględnieniem treści tego postanowienia, sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron oraz wpływu postanowienia na równowagę kontraktową stron. Sama okoliczność, że dany produkt kredytowy mógł być w chwili zawarcia umowy postrzegany jako korzystniejszy ekonomicznie od innych dostępnych na rynku rozwiązań, nie wyłącza możliwości uznania określonych postanowień za niedozwolone. Przyjmuje się bowiem, że potencjalna korzyść ekonomiczna osiągana przez konsumenta w chwili zawarcia umowy nie eliminuje abuzywności postanowienia, jeżeli pozostawia ono przedsiębiorcy możliwość jednostronnego kształtowania sytuacji kontrahenta albo nie spełnia wymogu przejrzystości. Ocena przesłanki „rażącego naruszenia interesów konsumenta” nie może być zatem sprowadzana wyłącznie do porównania ekonomicznej atrakcyjności poszczególnych produktów kredytowych. Ewentualna atrakcyjność ekonomiczna oferowanego produktu nie wyłącza obowiązku oceny postanowienia z perspektywy ochrony konsumenta jako słabszej strony stosunku prawnego (por. m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, wyroki Sądu Najwyższego: z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 45 i z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 24 października 2024 r., I CSK 2910/23, z 25 marca 2015 r., I CSK 692/24 i z 25 listopada 2025 r., I CSK 1104/24, ponadto wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: z 20 września 2017 r., C- 186/16, Andriciuc i in., ECLI:EU:C:2017:703, z 10 czerwca 2021 r., od C-776/19 do C-782/19, ECLI:EU:C:2021:470, z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341 i z 16 marca 2023 r., C-6/22, M.B., U.B., M.B. przeciwko X S.A., ECLI:EU:C:2023:216). W konsekwencji nie można podzielić stanowiska skarżącego, że zagadnienie znaczenia ekonomicznej opłacalności kredytu dla oceny przesłanki „rażącego naruszenia interesów konsumenta” pozostaje nadal przedmiotem aktualnych rozbieżności orzeczniczych wymagających dalszej wypowiedzi Sądu Najwyższego. I CSK 1094/25 9 Nie została również wykazana potrzeba wykładni art. 3851 § 1 k.c. w zakresie podnoszonej przez skarżącego kwestii rozumienia pojęcia „postanowienia umowy” oraz skutków eliminacji jedynie części warunku umownego uznanego za niedozwolony. W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie wyjaśniano zarówno dopuszczalność badania abuzywności poszczególnych elementów warunku umownego, jak i granice częściowego utrzymania postanowienia w mocy. Przyjmuje się, że niedopuszczalne jest takie usunięcie nieuczciwego elementu warunku, które prowadziłoby do zmiany jego istoty lub wykreowania nowej treści normatywnej (por. m.in. wyrok TSUE z 29 kwietnia 2021 r., C 19/20, Bank BPH oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 10 września 2024 r., I CSK 2491/23 i z 14 maja 2025 r., I CSK 2528/23). Nie można również podzielić stanowiska skarżącego, że relacja pomiędzy klauzulą przeliczeniową a klauzulą ryzyka walutowego pozostaje nadal przedmiotem aktualnych i utrwalonych rozbieżności orzeczniczych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że postanowienia te tworzą funkcjonalnie powiązany mechanizm określający sposób wykonywania umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego do waluty obcej. W konsekwencji wyeliminowanie niedozwolonych postanowień przeliczeniowych może skutkować upadkiem całego mechanizmu waloryzacyjnego, a tym samym prowadzić do tak daleko idącego przekształcenia stosunku prawnego, że utrzymanie umowy w kształcie odpowiadającym jej pierwotnym założeniom nie jest możliwe (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, z 13 kwietnia 2022 r., II CSKP 15/22, z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22, z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22, z 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22, z 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2023 r., I CSK 4599/22 wraz z powołanym tam orzecznictwem). Powołane przez skarżącego wyroki Sądu Najwyższego z 19 września 2023 r., poglądy doktryny, pojedyncze orzeczenia sądów powszechnych oraz zdanie odrębne nie prowadzą do odmiennej oceny. Nawet przy założeniu, że część tych wypowiedzi mogła być postrzegana jako wyraz odmiennego podejścia do niektórych zagadnień związanych ze skutkami eliminacji postanowień abuzywnych, I CSK 1094/25 10 skarżący nie wykazał, aby wskazywane rozbieżności zachowały aktualność w chwili orzekania o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przeciwnie, późniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej doprowadziło do dalszego ugruntowania kierunku wykładni w tej materii. Ocena przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. następuje według stanu istniejącego w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie zaś według stanu orzecznictwa istniejącego w chwili sporządzenia skargi kasacyjnej. Stabilność i jednolitość przedstawionej linii orzeczniczej potwierdza również utrwalona praktyka Sądu Najwyższego na etapie przedsądu. Tożsame lub bardzo zbliżone zagadnienia dotyczące skutków eliminacji klauzul przeliczeniowych, możliwości zastosowania art. 358 § 2 k.c. lub art. 65 k.c., znaczenia zasady proporcjonalności oraz dopuszczalności utrzymania umowy kredytu indeksowanego po usunięciu postanowień abuzywnych były już wielokrotnie oceniane przez Sąd Najwyższy, prowadząc do odmowy przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 października 2023 r., I CSK 115/23, z 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22, z 7 marca 2024, I CSK 600/ 23, z 13 maja 2024 r., I CSK 448/23, z 25 kwietnia 2025 r., I CSK 1464/24, z 7 marca 2024 r., I CSK 600/23, z 30 marca 2026 r., I CSK 415/24, 22 maja 2024 r. I CSK 1444/23, z 4 października 2024 r., I CSK 1135/23, z 29 maja 2024 r., I CSK 2038/23, z 25 listopada 2025 r., I CSK 1104/24, z 30 stycznia 2026 r., I CSK 169/25, z 30 grudnia 2025 r., I CSK 3814/24, z 26 lutego 2026 r., I CSK 978/25, z 30 marca 2026 r., I CSK 3716/24, z 23 kwietnia 2026 r., I CSK 198/25, z 24 kwietnia 2026 r., I CSK 1874/24 oraz z 28 maja 2026 r., I CSK 1623/25, wraz powołanym tam orzecznictwem). Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach. Brak jest podstaw do przyjęcia, że zagadnienia przedstawione w niniejszej skardze pozostają nadal niewyjaśnione lub że występują aktualne rozbieżności wymagające kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego. Tym samym nie zostały wykazane przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. I CSK 1094/25 11 Wskazać należy, że w sprawie nie zachodzi też nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z przytoczonych względów – wobec niewykazania żadnej z powołanych przesłanek – należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego – na stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną – orzeczono na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. obciążając nimi na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 99 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. pozwanego, który przegrał sprawę w postępowaniu kasacyjnym. (A.G.) [SOP]