Art. 358 Kodeksu cywilnego określa zasady wykonywania zobowiązań pieniężnych, gdy przedmiotem jest suma wyrażona w walucie obcej, a wykonanie powinno nastąpić na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W pierwszym paragrafie wskazano, że dłużnik ma prawo spełnić świadczenie w polskich złotych zamiast waluty obcej, chyba że odmiennie stanowią przepisy prawa, orzeczenie sądu lub sama czynność prawna, która powołała zobowiązanie. Oznacza to, że domyślnie dopuszcza się zapłatę w złotówkach, chyba że ustawodawca lub strony umówiły się inaczej.
W drugim paragrafie przepis wskazuje sposób określenia wartości waluty obcej – należy się posługiwać średnim kursem Narodowego Banku Polskiego z dnia wymagalności zobowiązania. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy odmienną regułę ustalono w ustawie, orzeczeniu sądowym lub czynności prawnej. Oznacza to, że w praktyce wartość świadczenia może być przyjmowana według konkretnego kursu ustalonego skutecznie między stronami lub wskazanego normą prawną.
Trzeci paragraf mówi o sytuacji opóźnienia dłużnika w spełnieniu świadczenia. W takim przypadku wierzyciel ma prawo żądać zapłaty w złotych, przeliczając kwotę na podstawie średniego kursu NBP z dnia faktycznej zapłaty. Ma to na celu zapewnienie wierzycielowi rzeczywistej wartości należności, chroniąc przed stratami wynikającymi z wahań kursów walutowych w czasie zwłoki.
Przepis znajduje zastosowanie w umowach o świadczenie pieniężne wyrażone w walucie obcej, gdy wykonanie następuje na terytorium Polski. Warto zwrócić uwagę, że prawo dopuszcza tylko przeliczenie na złote i zapłatę w walucie polskiej, ale za wyjątkiem sytuacji, gdy umowa lub prawo wyraźnie nakazują inną formę zapłaty. Przykładowo, jeżeli przedsiębiorca zawarł umowę sprzedaży produktów z określeniem ceny w euro, a umowa nie zastrzega wyłącznie zapłaty w euro, może zapłacić odpowiednik w złotych według kursu średniego NBP w dniu płatności. Jeśli jednak termin płatności minął, to w przypadku zwłoki wierzyciel może domagać się zapłaty w złotych według kursu obowiązującego w dniu faktycznej zapłaty.
Częstym błędem w stosowaniu art. 358 jest nieuwzględnianie zastrzeżeń ustawowych lub umownych dotyczących waluty świadczenia. Ponadto, strony często nie precyzują w umowach, czy dopuszczają zapłatę w złotych, co może prowadzić do sporów interpretacyjnych. Innym nieporozumieniem jest stosowanie kursu waluty według dnia wystawienia faktury lub zawarcia umowy zamiast kursu z dnia wymagalności roszczenia, co jest sprzeczne z normą tego przepisu. Wreszcie, wierzyciele nie zawsze mają świadomość, że w przypadku opóźnienia dłużnika mogą domagać się przeliczenia i zapłaty według kursu z dnia zapłaty, co daje im ochronę przed ryzykiem kursowym. Podsumowując, art. 358 KC reguluje istotne kwestie dotyczące waluty świadczenia oraz zasad jej przeliczania, co ma znaczenie zwłaszcza w transakcjach międzynarodowych z udziałem walut obcych.
W sprawach indywidualnych, ze względu na specyfikę umów i złożoność przepisów, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
