V KZ 13/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
Dnia 15 maja 2026 r.
w sprawie M. N.
skazanego z art. 190 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 15 maja 2026 r.
zażalenia obrońcy skazanego
na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu
Okręgowego w Łodzi z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt V WKK 60/25, o
odmowie przyjęcia kasacji do wyroku Sądy Okręgowego w Łodzi z dnia 26 maja
2025 r., sygn. akt V Ka 466/25,
na podstawie art. 530 § 3 zdanie drugie k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt V Ka 466/25, Sąd Okręgowy w
Łodzi utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z
dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt VI K 975/23, którym to wyrokiem M. N. skazany
został za przestępstwo określone w art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na karę 3
miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania
V KZ 13/26
2
nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w
stosunku miesięcznym.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego
podnosząc w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego: art. 433 § 2 k.p.k. w zw.
z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., w zw. z art. 5 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w
zw. z art. 410 k.p.k. (pkt 1 lit. a kasacji), art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 2 k.p.k.
(pkt 1 lit. b kasacji) oraz art. 440 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 i 4 k.p.k. (pkt 1 lit. c
kasacji).
W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroków Sądów drugiej
oraz pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
ewentualnie uchylenie wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego.
Zarządzeniem z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt V WKK 60/25,
Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Łodzi
na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia
kasacji.
Zarządzenie to zaskarżył obrońca skazanego, zarzucając w nim: „rażące
naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 523 § 1 k.p.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez
Sąd, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wypełnienia dyspozycji
„innego rażącego naruszenia prawa" określonego w cytowanej regulacji i
tym samym odmowę przyjęcia Kasacji mimo tego, iż treść obu wyroków
była rażąco niesprawiedliwa, co wynikało ze sposobu prowadzenia procesu
w obu instancjach oraz sposobu w jaki przeprowadzono postępowanie
dowodowe i oceniono zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który
nie przesądzał o winie skazanego, co z kolei wymagało ingerencji Sądu w
zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz ponownego
rozważenia go w świetle okoliczności faktycznych zachodzących w
przedmiotowej sprawie, czego Sąd zaniechał. W konsekwencji utrzymano w
mocy wyrok rażąco niesprawiedliwy, co - zgodnie z art. 440 k.p.k. - nie
powinno było mieć miejsca,
2. 530 § 2 k.p.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyjęcia
Kasacji w sytuacji, gdy w rzeczywistości oparto ją o przesłankę „innego
V KZ 13/26
3
rażącego naruszenia prawa" określoną w art. 523 § 1 k.p.k. co implikowało
jej przyjęcie i rozpoznanie bowiem na skutek oceny materiału dowodowego
przez Sąd I i II instancji i naruszeń w zakresie procedury związanej z
gromadzeniem i oceną materiału dowodowego ostał się wyrok rażąco
niesprawiedliwy,
3. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 6 ust. 3 lit. c)
Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez ich niezastosowanie i tym
samy faktyczne pozbawienie skazanego prawa obrony oraz do rzetelnego i
prawidłowego rozpatrzenia sprawy w oparciu o zastosowanie procedury z
należytą starannością, przede wszystkim zaś przez skrupulatną ocenę
materiału dowodowego”.
Przy tak sformułowanych zarzutach autor zażalenia wniósł o uchylenie
zaskarżonego zarządzenia w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest bezzasadne i to w stopniu oczywistym.
Żaden z podniesionych w nim zarzutów nie dotyka zasadniczej, z punktu
widzenia podstaw wydanego zarządzenia, kwestii jaką stanowi – w realiach
procesowych tej sprawy – niedopuszczalność przyjęcia kasacji z mocy ustawy (art.
429 § 1 in fine k.p.k.).
W tej sprawie M. N. skazany został prawomocnie na karę ograniczenia
wolności.
Jak trafnie stwierdził to Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego
Sądu Okręgowego w Łodzi w zaskarżonym zarządzeniu, art. 523 § 2 k.p.k.
dopuszcza możliwość wniesienia kasacji na korzyść oskarżonego w wypadku, gdy
oskarżony został prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo
skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej
wykonania.
Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 523 § 4 pkt 1 i 2 k.p.k.
Zgodnie z tą regulacją, ograniczenie z § 2 art. 523 k.p.k. nie dotyczy kasacji
wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku
określonym w art. 521 k.p.k., a więc kasacji podmiotów szczególnych.
Innymi słowy, w sytuacji wymierzenia skazanemu innej kary niż kara
V KZ 13/26
4
pozbawienia o charakterze bezwzględnym, dopuszczalność kasacji strony
ograniczona została do tych wypadków, gdy w kasacji podniesiono zarzut
wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej i w takim też tylko zakresie
kasacja taka podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy. Natomiast nie jest
dopuszczalna kasacja oparta o zarzuty innego rażącego naruszenia prawa, nawet
wtedy, gdy takie naruszenie wystąpiło i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego
wyroku sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.). Kasacje oparte o tego rodzaju zarzuty
mogą wnieść wyłącznie podmioty wskazane w art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k. Co więcej,
również w razie podniesienia w kasacji strony zarzutu wstąpienia uchybienia
określonego w art. 439 k.p.k. sąd kasacyjny ogranicza się do rozpoznania jedynie
takiego uchybienia, pozostawiając bez rozpoznania inne podniesione w
nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzuty nie mające charakteru bezwzględnych
powodów odwoławczych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia
2013 r., IV KK 40/13).
Taki sposób ograniczenia podstaw kasacji wnoszonej na korzyść został
zaakceptowany przez Trybunał Konstytucyjny (zob. wyrok z dnia 17 maja 2024 r.,
SK 3/03, OTK-A 2004/5/44) i nie zakwestionowano go również w orzecznictwie
organów międzynarodowych działających na mocy umów międzynarodowych
ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską (Europejskiego Trybunału Praw
Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej).
Skoro sprawie M.N. za przypisany mu prawomocnie czyn wymierzono karę o
charakterze wolnościowym, a w kasacji zarzut oparty o uchybienie wskazane w art.
439 k.p.k. nie został podniesiony, kasacja obrońcy była niedopuszczalna z mocy
ustawy, a tym samym decyzję procesowa wydana w zaskarżonym zarządzeniu jest
prawidłowa.
Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
V KZ 13/26
5
Tomasz Artymiuk
