V KO 159/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
Dnia 8 lipca 2025 r.
w sprawie B. P. (uprzednio R.),
skazanego z art. 207 § 1 i 2 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 8 lipca 2025 r.
wniosku obrońcy z urzędu skazanego
o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o
braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania
na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
(tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm.) w zw. z § 2, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 4 pkt
2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie
ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j.: Dz. U. z
2024 r. poz. 763)
p o s t a n o w i ł:
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. O. S., Kancelaria
Adwokacka w W., kwotę 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć
złotych i sześćdziesiąt groszy 60/100) – w tym 23% podatku od
towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii
o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie
postępowania.
UZASADNIENIE
V KO 159/24
2
Zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2025 r. wyznaczono na podstawie art. 78 §
1 k.p.k., art. 81 § 1 k.p.k. w zw. z art. 93 § 2 k.p.k., skazanemu B. P. (uprzednio R.)
obrońcę z urzędu w osobie adwokata O. S. w celu zbadania akt sprawy Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku o sygnaturze II AKa 247/19 pod kątem istnienia podstaw
do ewentualnego sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania lub
poinformowania Sądu Najwyższego, że nie stwierdzono podstaw do złożenia
takiego wniosku (k. 31).
W dniu 3 lipca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy
będące stanowiskiem (opinią) obrońcy o braku podstaw do sporządzenia i
wniesienia w imieniu skazanego wniosku o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 20
listopada 2019 r., sygn. akt II AKa 247/19, utrzymującym w mocy wyrok Sądu
Okręgowego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt XIV K 101/17. Opinia ta
zawiera wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata
z urzędu w wysokości trzykrotności stawki minimalnej przewidzianej dla czynności
obrońcy w niniejszym postępowaniu, nieopłaconej ani w całości, ani też w części w
zakresie przedmiotowej opinii (k. 48-57).
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek obrońcy z urzędu skazanego B. P. (uprzednio R.) jest zasadny
wyłącznie w wysokości jednokrotności opłaty przewidzianej dla czynności obrońcy
w niniejszym postępowaniu i jedynie w tym zakresie należało go uwzględnić ⎯ z
uwagi na fakt, że adwokat O. S. jako wyznaczony obrońca z urzędu po zapoznaniu
się aktami sprawy sporządziła w niniejszej sprawie opinię prawną o braku podstaw
do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a wynagrodzenie z tytułu
udzielenia skazanemu pomocy prawnej z urzędu nie zostało przez kogokolwiek
uiszczone choćby w części.
Adwokat wystąpiła w nim o trzykrotność „stawki minimalnej” (opłaty)
wskazując na konieczność przeprowadzenia pogłębionej analizy zgromadzonego w
sprawie materiału dowodowego obejmującego 17 tomów akt zawierających liczne i
obszerne dowody, w tym: zeznania świadków, opinie biegłych różnych specjalności
oraz inne środki dowodowe, a także stopień jego skomplikowania, który – zdaniem
obrońcy – znacznie przekraczał przeciętny nakład pracy. Zaprezentowana przez
V KO 159/24
3
obrońcę argumentacja w zakresie, w którym dotyczy ona żądania zasądzenia kwoty
trzykrotności stawki podstawowej wynagrodzenia należnego za świadczenie
pomocy prawnej z urzędu przez adwokata nie zasługuje na aprobatę. Analiza
przygotowanej przez obrońcę opinii o braku podstaw do wznowienia postępowania nie
stwarza bowiem asumptu do przyznania wynagrodzenia w postulowanej przez obrońcę
nadzwyczajnej wysokości. Z jej treści, w szczególności pkt. III zatytułowanego
„Brak podstaw do wznowienia postępowania” wprost wynika, że analiza materiału
dowodowego i zarzutów skazanego odnosiła się do dowodów przeprowadzonych,
analizowanych i ocenionych uprzednio przez sądy obu instancji, a ich wnioski co do
konkretnych dowodów, postępowania dowodowego czy gwarancji procesowych
skazanego (prawa do obrony) zostały niejako powtórzone przez obrońcę w
przygotowanym stanowisku. Na nakład pracy adwokata bez wpływu pozostawał
również czas poświęcony na analizę materiału dowodowego zawartego w 17
tomach akt, co wynika z dokumentu w postaci rejestru akt udostępnionych (k. 42 -
obrońca wyznaczona przez Sąd Najwyższy zapoznawała się z aktami w dniu 23
czerwca 2025 r., 10:55-12:27). Nie sposób zatem uznać tej czynności za
czasochłonną, co ma znacznie w pryzmacie kryterium określonego w § 4 ust. 2 pkt.
1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie
ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j.: Dz. U. z
2024 r. poz. 763, dalej cyt. jako – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w
sprawie kosztów adwokackich). Czas poświęcony przez obrońcę na analizę
materiału dowodowego nie był zatem ponadstandardowy. Dokonanie analizy
sprawy i przedstawienie wniosków (generalnie pokrywających się ustaleniami
dokonanymi przez orzekające w postępowaniu sądy obu instancji, w szczególności
z tymi zaprezentowanymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z
dnia 20 listopada 2019 r., sygn. II AKa 247/19) ⎯ choć niewątpliwie wymagające
wiedzy i doświadczenia profesjonalisty ⎯ nie stanowiło jednak okoliczności
mogącej uzasadniać wniosek o przyznaniu aż trzykrotnie podwyższonej opłaty
przewidzianej dla czynności obrońcy w niniejszym postępowaniu z uwagi na
istnienie w sprawie np. cyt.: "istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości
V KO 159/24
4
w orzecznictwie i doktrynie" (§ 4 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości w sprawie kosztów adwokackich) .
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o
adwokaturze (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Wysokość tego wynagrodzenia
regulują odpowiednio przepisy § 2, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie kosztów adwokackich. W myśl
§ 17 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia, za sporządzenie opinii o braku podstaw do
złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opłata "podstawowa" wynosi 720 zł.
Dlatego orzekając w przedmiocie wynagrodzenia obrońcy z urzędu Sąd Najwyższy
⎯ mając na uwadze powyższe argumenty ⎯ uznał, że za sporządzenie opinii o
braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania należało
zasądzić na rzecz obrońcy należało zasądzić kwotę 720 zł - która to kwota została
powiększona o 23% VAT, zgodnie z § 4 ust. 3 Rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[J.I.]
[r.g.]
