Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 93.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku, sąd wydaje postanowienie.

§ 2.W kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia wydają zarządzenia.

§ 3.W postępowaniu przygotowawczym postanowienia i zarządzenia wydaje prokurator oraz inny uprawniony organ, a sąd – w wypadkach przewidzianych w ustawie.

§ 4.W wypadkach określonych w ustawie sąd oraz prokurator wydają polecenia Policji lub innym organom.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 93 KPK określa podstawowe formy, w których mogą być podejmowane rozstrzygnięcia i inne czynności procesowe w postępowaniu karnym. Zgodnie z § 1, jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku, sąd wydaje postanowienie. Oznacza to, że wyrok jest formą właściwą tylko wtedy, gdy wynika to z ustawy, a w pozostałych sprawach wymagających rozstrzygnięcia przez sąd stosuje się postanowienie. Paragraf 2 przewiduje zarządzenia w kwestiach, które nie wymagają wydania postanowienia. Zarządzenia mogą wydawać wskazane w tym przepisie osoby funkcyjne sądu, w tym prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 93 KPK ma zastosowanie przy ustalaniu właściwej formy działania organu w toku postępowania karnego. W postępowaniu przed sądem należy najpierw ocenić, czy ustawa wymaga wydania wyroku, postanowienia czy też wystarczające jest zarządzenie. W postępowaniu przygotowawczym, zgodnie z § 3, postanowienia i zarządzenia wydaje prokurator albo inny uprawniony organ. Sąd może wydawać takie akty w postępowaniu przygotowawczym wyłącznie w wypadkach przewidzianych w ustawie. Paragraf 4 dotyczy natomiast sytuacji, w których ustawa pozwala sądowi lub prokuratorowi wydać polecenie Policji albo innemu organowi.

Przykład zastosowania

Przykładowo, w toku sprawy karnej sąd rozstrzyga kwestię, dla której ustawa nie wymaga wydania wyroku. Zgodnie z art. 93 § 1 KPK powinien wtedy wydać postanowienie, a nie wyrok. Gdy natomiast chodzi o kwestię niewymagającą postanowienia, właściwy podmiot wskazany w § 2 może wydać zarządzenie w granicach swoich kompetencji. Jeżeli dana czynność odbywa się w postępowaniu przygotowawczym, decyzję może wydać prokurator lub inny uprawniony organ, a udział sądu wymaga podstawy przewidzianej w ustawie.

Częste nieporozumienia lub błędy

Nie każda decyzja sądu w sprawie karnej ma formę wyroku, ponieważ art. 93 § 1 KPK wskazuje postanowienie jako formę właściwą, gdy ustawa nie wymaga wyroku. Błędem jest także utożsamianie zarządzenia z postanowieniem, gdyż przepis wyraźnie rozróżnia ich zastosowanie. Art. 93 KPK nie wskazuje samodzielnie wszystkich konkretnych sytuacji, w których sąd, prokurator lub inny organ mogą podjąć daną czynność, ponieważ w wielu przypadkach odsyła do regulacji ustawowych. Nie można również zakładać, że sąd zawsze działa w postępowaniu przygotowawczym, gdyż § 3 ogranicza jego udział do wypadków przewidzianych w ustawie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sąd wydaje postanowienie według art. 93 KPK?

Sąd wydaje postanowienie, jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku. O tym, czy ustawa przewiduje wyrok, decydują przepisy regulujące daną czynność procesową.

Czym różni się postanowienie od zarządzenia w KPK?

Postanowienie wydaje się w sprawach wymagających takiej formy rozstrzygnięcia. Zarządzenie dotyczy kwestii, które nie wymagają wydania postanowienia.

Kto wydaje postanowienia w postępowaniu przygotowawczym?

Postanowienia i zarządzenia wydaje prokurator oraz inny uprawniony organ. Sąd wydaje je w postępowaniu przygotowawczym tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.

Czy art. 93 KPK pozwala sądowi wydawać polecenia Policji?

Tak, ale tylko w wypadkach określonych w ustawie. Takie polecenia może również wydawać prokurator.

Czy art. 93 KPK wymienia wszystkie czynności sądu i prokuratora?

Nie. Przepis określa formy podejmowania decyzji i poleceń, natomiast szczegółowe podstawy konkretnych czynności wynikają z innych przepisów ustawy.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI