V KK 97/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 22 sierpnia 2025 r.
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie P. B.
skazanego z art. 190a § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 22 sierpnia 2025 r.
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt V Ka 570/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi
z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt IV K 692/23,
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów postępowania
kasacyjnego;
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw.
K.K. – Kancelaria Adwokacka w Ł., 885,60 zł (osiemset
osiemdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt groszy), w tym 23%
VAT, tytułem sporządzenia i wniesienia kasacji.
[J.J.]
UZASADNIENIE
V KK 97/25
2
Wyrokiem z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt IV K 692/23, Sąd Rejonowy dla
Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, w pkt. 1 uznał oskarżonego P. B. za winnego tego, że
w okresie od dnia 8 lutego 2023 roku do dnia 2 marca 2023 roku w Ł. uporczywie
nękał J. B. w ten sposób, że wielokrotnie o różnych porach dnia i nocy wykonywał
do niej połączenia telefoniczne oraz wysyłał wiadomości tekstowe, w tym
znieważające i zawierające słowa powszechnie uznawane za obelżywe, codziennie
o różnych porach dnia i nocy przychodził pod budynek, w którym zamieszkuje
pokrzywdzona i wykrzykiwał treści ją znieważające, rzucał kamieniami w okna
zajmowanego przez nią mieszkania, a także rozpowszechnił jej nagi wizerunek
podczas czynności seksualnej, poprzez przesłanie go innym osobom, co nastąpiło
bez jej zgody, wzbudzając w pokrzywdzonej uzasadnione okolicznościami poczucie
poniżenia i udręczenia oraz istotnie naruszając jej prywatność, czym wyczerpał
dyspozycję art. 190a § 1 k.k. i art. 191 a § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. i za to
na podstawie art. 190a § 1 k.k. w związku z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę roku
i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a w pkt. 2 uniewinnił oskarżonego P. B. od
popełnienia zarzucanego mu czynu, który miał wypełniać znamiona art. 279 § 1 k.k.
w związku z art. 64 § 2 k.k.
Od powyższego wyroku apelację wniósł oskarżony P. B.
Wyrokiem z dnia 16 października 2024 roku, sygn. akt V Ka 570/24, Sąd
Okręgowy w Łodzi, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniosła obrońca skazanego P. B. .
Zaskarżyła wyrok Sądu odwoławczego w całości, podnosząc rażące naruszenie
przepisów postępowania, to jest:
1. obrazę prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, która
skutkowała błędem w ustaleniach faktycznych, tj. art. 5 § 2 k.p.k. przez
niepoczytanie na korzyść skazanego wątpliwości, które nie zostały usunięte, a
nad którymi Sąd przeszedł tak, jakby nie istniały, co w konsekwencji wpłynęło na
dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych przez Sąd pierwszej instancji;
2. obrazę prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, która
skutkowała błędem w ustaleniach faktycznych, tj. art. 7 k.p.k. przez dowolną,
nieuwzględniającą wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę materiału
dowodowego, co w konsekwencji wpłynęło na dokonanie nieprawidłowych
V KK 97/25
3
ustaleń faktycznych przez Sąd pierwszej instancji podtrzymanych przez Sąd
drugiej instancji;
3. obrazę prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, która
skutkowała błędem w ustaleniach faktycznych, tj. art. 366 § 1 k.p.k. przez
niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przez co doszło do
wydania wadliwego i niesprawiedliwego orzeczenia;
4. obrazę prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, która
skutkowała błędem w ustaleniach faktycznych, tj. art. 410 k.p.k. przez
nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy
głównej;
5. obrazę prawa materialnego, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 190a § 1
k.k. przez wadliwe przyjęcie, iż zachowanie się oskarżonego w okresie objętym
zarzutem wypełniało znamię: „uporczywości”, przez co doszło do wydania
wadliwego i niesprawiedliwego orzeczenia;
6. obrazę prawa materialnego, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 191 a § 1
k.k. przez wadliwe przyjęcie, iż zachowanie się oskarżonego w okresie objętym
zarzutem wypełniało znamię: „rozpowszechniania”, przez co doszło do wydania
wadliwego i niesprawiedliwego orzeczenia.
Formułując przytoczone zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu
w Łodzi.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną należało oddalić
na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie należy przypomnieć autorce nadzwyczajnego środka
zaskarżenia, że postępowanie kasacyjne w sprawach karnych nie służy
weryfikowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sądach niższej instancji, co jak
trafnie zwrócił uwagę prokurator w odpowiedzi na kasację, ma miejsce na gruncie
analizowanej sprawy. Obrońca bowiem, jak zasadnie wskazuje oskarżyciel
publiczny w swoim stanowisku, przez taką jak to przedstawiono we wcześniejszej
V KK 97/25
4
części niniejszego uzasadnienia redakcję zarzutów kasacyjnych i argumentację
zawartą w uzasadnieniu nadzwyczajnego środka zaskarżenie w rzeczywistości
podjęła próbę skłonienia Sądu Najwyższego do dokonania kontroli, która zamiast
kasacyjnej miałaby charakter swego rodzaju trzecioinstancjnego rozpoznania
sprawy.
Wszystkie podniesione przez obrońcę skazanego w nadzwyczajnym środku
zaskarżenia zarzuty zostały sformułowane niepoprawnie, ponieważ Sąd Okręgowy
w tej sprawie utrzymując w mocy wyrok sądu meriti nie przeprowadzał własnego
postępowania dowodowego, nie oceniał dowodów, a wyłącznie kontrolował ocenę
dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, nie stosował też prawa materialnego, gdyż
nie zmieniał w tym zakresie subsumpcji stanu faktycznego pod określone przepisy
materianoprawne, która dokonana przecież została przez sąd a quo. W istocie swej
więc zarzuty kasacji, wbrew dyspozycji art. 519 k.p.k., adresowane są wprost do
orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Co więcej, cześć motywacyjna kasacji
potwierdza, że celem skarżącej jest zakwestionowanie stanu faktycznego
przyjętego przez Sąd Rejonowy i zaaprobowanego następnie przez Sąd drugiej
instancji, a więc tym samym podniesione zostało – pod pozorem naruszenia prawa
– uchybienie nie mieszczące się w ustawowych podstawach kasacji określonych w
art. 523 § 1 k.p.k.
Nie można pominąć i tego, że zarzuty sformułowane w pkt.: a, b, c i d kasacji
są tożsame z zarzutami zredagowanymi w apelacji oskarżonego stanowiąc ich
powielenie, a tym samym próbę przeniesienia na etap postępowania kasacyjnego,
dokonanej już przecież przez Sąd odwoławczy kontroli apelacyjnej.
Zasadnie wskazuje również prokurator w stanowisku odnoszącym się do
wniesionej kasacji, że nie można łącznie postawić orzeczeniu zarzutu naruszenia
art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. (zarzuty z pkt. a i b kasacji). Naruszenie zasady
in dubio pro reo możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy
przeprowadził postępowanie dowodowe i zgodnie z art. 7 k.p.k. ocenił
zgromadzone dowody, a pomimo to z dowodów uznanych za wiarygodne nadal
wynikają co najmniej dwie wersje faktyczne, zaś organ procesowy rozstrzyga
niedające się usunąć wątpliwości niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie
art. 5 § 2 k.p.k. W przypadku zaś kwestionowania oceny poszczególnych dowodów,
V KK 97/25
5
nie może być mowy o naruszeniu art. 5 § 2 k.p.k. (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 3 stycznia 2019 r., III KK215/18). Tymczasem Sąd Okręgowy
w Łodzi nie czynił własnych ustaleń faktycznych. Dokonał jedynie kontroli
prawidłowości ustaleń Sądu pierwszej instancji i ich oceny w kontekście
podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia art. 7 i 410 k.p.k., które uznał w
ostateczności za chybione. Formułowanie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia
zarzutów uzasadniających obrazę tych przepisów możliwe jest natomiast w
sytuacji, gdy sąd odwoławczy dokonuje własnych ustaleń, co skutkuje wydaniem
orzeczenia reformatoryjnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28
czerwca 2024 r., V KK 44/24).
Zarzuty kasacyjne ujęte w pkt. e i f kasacji pod pozorem naruszenia prawa
materialnego kwestionują w istocie, jak zostało już wskazane na wstępie tej części
uzasadnienia, ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, wobec powyższego
brak konieczności szerszego się do nich odnoszenia. Nadto, prawo materialne nie
było kwestionowane w zwykłym środku odwoławczym, a skarżąca nie powiązała
tych zarzutów z naruszeniem art. 440 k.p.k. lub art. 455 k.p.k. obligujących sąd ad
quem do orzekania niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Bezzasadny okazał się zarzut obrazy art. 366 § 1 k.p.k. ujęty w pkt. c kasacji,
bowiem przywołany przepis określa sposób procedowania przewodniczącego
składu orzekającego sądu pierwszej instancji. Kasacja nie jest zatem miejscem na
podnoszenie zarzutu jego uchybienia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego:
z dnia 1 lipca 2022 r., II KK 606/21 i z dnia 19 lipca 2019 r., III KK 288/19).
Niezależnie jednak od powyższego należy podkreślić, że w uzasadnieniu Sąd
odwoławczy w wystarczającym zakresie uargumentował, dlaczego na gruncie
analizowanej sprawy nie występują jakiekolwiek okoliczności, które nie zostałyby
wyjaśnione.
Sąd drugiej instancji poprawnie odniósł się do podniesionych w apelacji
zarzutów, przekonująco wskazując, dlaczego w jego ocenie zebrany materiał
dowodowy był wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie i w ich
następstwie podjęcia określonych w wyroku decyzji procesowych. Sąd odwoławczy
prawidłowo skontrolował przebieg przeprowadzonego postępowania dowodowego
przed Sądem pierwszej instancji. Jedynie na marginesie nadmienić należy, że
V KK 97/25
6
wbrew pochwalnemu tonowi wybrzmiewającemu z uzasadnienia Sądu
odwoławczego w odniesieniu do uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji,
co jednak nie przedkłada się na ostateczną ocenę Sądu Najwyższego w
przedmiocie oczywistej bezzasadności kasacji, w pisemnym uzasadnieniu
rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi występują pewne
mankamenty. Uważna lektura tego dokumentu procesowego prowadzi do wniosku,
że nie zawsze przyjęta przez Sąd pierwszej instancji logika wywodu pozwala
wydobyć kluczowe punkty wspierające formułowane przez ten Sąd w uzasadnieniu
tezy. Nie każdy bowiem z podnoszonych przez ten organ procesowy argumentów
sformułowany został w sposób przejrzysty, a to bez wątpienia ma wpływ na
spójność tekstu całego uzasadnienia, powodując, że w niektórych fragmentach
może się wydawać niezrozumiałe. Tego zaś Sąd pierwszej instancji winien się w
przyszłości wystrzegać. Brak zarzutów w tym przedmiocie, pierwotnie w apelacji
oskarżonego, a obecnie w kasacji, nie pozwala wszelako traktować tych
nieprawidłowości jako rażącego naruszenia prawa, czy to art. 424 k.p.k., czy też
art. 457 § 3 k.p.k., gdyż Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach
zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym wyłącznie w
wypadkach określonych w art. 536 k.p.k. (art. 435 k.p.k., art. 439 k.p.k. i art. 455
k.p.k.).
O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na
podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., obciążając nimi skazanego.
Uwzględniając całokształt przeprowadzonych powyżej rozważań i nie
stwierdzając, aby Sąd Okręgowy w Łodzi dopuścił się naruszenia przepisów
wskazanych w kasacji, a jednocześnie nie dostrzegając okoliczności
uprawniających do orzekania w zakresie szerszym (art. 536 k.p.k.), orzeczono jak
w części dyspozytywnej postanowienia.
SSN (Tomasz Artymiuk)
[J.J.]
[a.ł]
V KK 97/25
7
