V KK 57/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 marca 2025 r.
SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jarosław Matras
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie B. K.
skazanego z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 12 marca 2025 r.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gostyninie
z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt II K 59/24,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczonego w pkt
2 przepadku pojazdu mechanicznego.
Jarosław Matras Jacek Błaszczyk Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
B. K. został oskarżony o to, że w dniu 2 grudnia 2023 r. w D. na ul. O. gm.
G. w pow. p., woj. [...], kierując samochodem m-ki O. o nr rej. […]. w stanie
nietrzeźwości (badanie 3,25 promila alkoholu we krwi), będąc uprzednio
prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Gostyninie, sygn. akt II K
V KK 57/25
2
170/23, za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie
nietrzeźwości oraz w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych, orzeczonego w związku ze skazaniem za powyższe
przestępstwo, umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten
sposób, że na prostym odcinku drogi nie upewniwszy się co do możliwości
wykonania manewru wyprzedzania pojazdów, zjechał na przeciwległy pas ruchu i
doprowadził do czołowego zderzenia z prawidłowo jadącym samochodem m-ki F. o
nr rej. […]. , wskutek czego obrażeń ciała doznali pasażerowie samochodu O.: M. J.
w postaci złamania żuchwy po stronie prawej, rany podbródka po stronie prawej, rany
guza czołowego po stronie prawej, które to spowodowały rozstrój zdrowia na okres
powyżej dni siedmiu oraz K. K. w postaci wieloodłamowego złamania trzonu kości
udowej prawej w 1/2 długości z przemieszczeniem, złamania przezkrętarzowego
prawej kości udowej bez przemieszczenia, złamania wyniosłości międzykłykciowej
piszczeli prawej, złamania górnej gałęzi kości łonowej prawej przechodzące na
powierzchnię stawową biodra prawego, które to spowodowały rozstrój zdrowia na
okres powyżej siedmiu dni, tj. o czyn z art. 177 § 1 k.k. i art. 178a § 4 k.k. w zw. z art.
11 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy w Gostyninie wyrokiem z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt
II K 59/24:
1. oskarżonego B. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu
przestępstwa i za to na podstawie art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 178a § 4 k.k.
w zw. z art. 11 § 2 k.k. skazał go, zaś na podstawie art. 178a § 4 k.k. w zw. z
art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;
2. na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 k.k. orzekł przepadek na
rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego m-ki O. o nr rej. […]. ;
3. na podstawie art. 43a § 3 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie
pieniężne w kwocie 10 000 złotych;
4. na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia
wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio;
5. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie
685,89 złotych, w tym 180 złotych tytułem opłaty.
Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 20
listopada 2024 r.
V KK 57/25
3
Kasację od tego orzeczenia na korzyść skazanego wniósł Prokurator
Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia
naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 4 § 1 k.k., poprzez zastosowanie
ustawy obowiązującej w dacie wyrokowania i orzeczenie wobec B. K. - w związku ze
skazaniem za popełniony w dniu 2 grudnia 2023 r. występek kwalifikowany z art. 177
§ 1 k.k. i art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. - na podstawie art. 44b § 1 k.k. i
art. 178a § 5 k.k. przepadku pojazdu mechanicznego, podczas gdy ustawa
obowiązująca w dacie popełnienia zarzucanego oskarżonemu czynu była
względniejsza, albowiem przepisy art. 44b § 1 k.k. i art. 178a § 5 k.k., dodane do
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny mocą ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o
zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022.2600),
zaczęły obowiązywać dopiero od 14 marca 2024 r., w konsekwencji czego
przedmiotowy przepadek pojazdu mechanicznego nie powinien zostać orzeczony.
W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w
zaskarżonej części, a mianowicie w zakresie zawartego w pkt 2 rozstrzygnięcia w
przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co pozwoliło na jej rozpoznanie
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżony kasacją wyrok został wydany z rażącą
obrazą przepisu wskazanego w zarzucie kasacji, przy czym - z racji swojego
charakteru - miała ta obraza istotny wpływ na jego treść.
Sąd Rejonowy w Gostyninie wbrew regulacji z art. 4 § 1 k.k. nie zastosował
wobec skazanego przepisów dla niego względniejszych w zakresie procedowania
dotyczącego przypisanego mu przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 178a § 4
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Orzeczono wobec skazanego, na podstawie art. 44b § 1
k.k. i art. 178a § 5 k.k. przepadek pojazdu mechanicznego - pomimo, że w dniu
popełnienia tego występku (2 grudnia 2023 r.) nie było tej postaci przepadku
przedmiotu w polskim porządku prawnym.
Przepis art. 44b k.k., który reguluje kwestię przepadku pojazdu
mechanicznego lub jego równowartości, został dodany do ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. Kodeks karny, mocą art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie
V KK 57/25
4
ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 2600).
Przepis ten wszedł w życie w dniu 14 marca 2024 r. (art. 33 ustawy nowelizującej).
Korespondujący z przywołaną normą, zawartą w art. 44b k.k. przepis art.
178a § 5 k.k. stanowi, że sąd orzeka przepadek, o którym mowa w art. 44b w razie
popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub 4 – chyba, że zawartość alkoholu
w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1.5 promila
we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego
stężenia. Sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku, jeżeli zachodzi wyjątkowy
wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Również ten przepis został
dodany do Kodeksu karnego przez art. 1 pkt 68 lit. c wskazanej ustawy
nowelizującej.
Jak słusznie wskazał Prokurator Generalny, orzekając w dniu 12 listopada
2024 r. wobec oskarżonego B. K. przepadek pojazdu mechanicznego, Sąd Rejonowy
w Gostyninie zastosował przepisy, które zaczęły obowiązywać dopiero od 14 marca
2024 r. Bezsprzecznie zatem ustawą korzystniejszą dla oskarżonego była ustawa
obowiązująca w czasie popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. 2 grudnia 2023 r.
Wówczas bowiem, jak zaznaczono, nieznana była w porządku prawnym postać
przepadku przedmiotu, jakim jest pojazd mechaniczny prowadzony przez sprawcę
określonych przestępstw popełnionych w ruchu lądowym.
Bezspornym jest zarazem, co podniesiono powyżej, że stwierdzone
uchybienie miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku, albowiem przy
prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego wobec B. K. w ogóle nie
powinien zostać orzeczony przepadek pojazdu mechanicznego.
Z tych to powodów należało w całosci uwzględnić wniesioną kasację, i - w
zaskarżonej części - uchylić wyrok Sądu Rejonowego w Gostyninie bez konieczności
wydawania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia o charakterze następczym.
[J.J.]
[a.ł]
Jarosław Matras Jacek Błaszczyk Zbigniew Puszkarski
V KK 57/25
5
