V KK 473/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 lutego 2026 r.
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)
SSN Zbigniew Puszkarski
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie R. V.
skazanego za czyn z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 lutego 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt V Ka 338/24
utrzymującego wyrok Sądu Rejonowego w Sochaczewie
z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt II K 216/21
uchyla punkt 1. wyroku Sądu Okręgowego w Płocku w części
dotyczącej utrzymania w mocy rozstrzygnięcia o środku karnym w
postaci świadczenia pieniężnego, a także pkt 5. poprzedzającego
go wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie.
Zbigniew Puszkarski
Włodzimierz Wróbel
Paweł Wiliński
UZASADNIENIE
V KK 473/25
2
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt II K 216/21, Sąd Rejonowy w
Sochaczewie w pkt. 1. uznał oskarżonego R. V. za winnego czynu z art. 177 § 1 k.k.
w zw. z art. 178 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności, w
pkt. 2. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił wobec
oskarżonego na okres 2 lat tytułem próby, w pkt. 3. zobowiązał oskarżonego do
informowania kuratora sądowego o przebiegu okresu próby; w pkt. 4. na podstawie
art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 4 lat, w
pkt. 5. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego R. V. na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w
wysokości 5.000 zł, a w pkt. 6. rozstrzygnął o kosztach procesu.
Po rozpoznaniu apelacji prokuratora, Sąd Okręgowy w Płocku wyrokiem z
dnia 19 listopada 2024 r., sygn. V Ka 338/24, w pkt. 1 zaskarżony wyrok utrzymał w
mocy, a w pkt. 2 rozstrzygnął o kosztach procesu.
Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, na korzyść
skazanego R. V. w całości i zarzucając:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego
procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k.. polegające na przeprowadzeniu
nierzetelnej kontroli odwoławczej wyroku Sądu pierwszej instancji, w tym
nienależytym rozpoznaniu wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji
oskarżyciela publicznego, jak i wspierającej je argumentacji wyrażonej w
uzasadnieniu tego środka odwoławczego, w następstwie czego doszło do
utrzymania w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji w zakresie wadliwego
rozstrzygnięcia tego Sądu zawartego w punkcie 5 sentencji wyroku, wydanego z
rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego, to jest art. 43a § 2 k.k.,
poprzez orzeczenie wobec oskarżonego w związku ze skazaniem za popełniony w
dniu 7 października 2020 r. czyn zabroniony z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1
k.k. - świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k. w wysokości 5 000
zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w
sytuacji, gdy zgodnie z przywołanym przepisem art. 43a § 2 k.k. orzeczenie
V KK 473/25
3
świadczenia pieniężnego w przypadku skazania za występek określony w art. 177 §
1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. było niedopuszczalne”.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
Sądu Okręgowego w Płocku i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania, w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Lektura akt sprawy dowiodła, że doszło w niej do podniesionego w kasacji
uchybienia, polegającego na rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku
naruszeniu przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k.
poprzez przeprowadzenie nierzetelnej kontroli odwoławczej wyroku Sądu pierwszej
instancji, które skutkowało utrzymaniem w mocy rażącego naruszenia przepisu
prawa karnego materialnego, to jest art. 43a § 2 k.k. Sąd Rejonowy orzekł bowiem
wobec oskarżonego, w związku ze skazaniem za występek z art. 177 § 1 k.k. w zw.
z art. 178 § 1 k.k., świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. w wysokości
5.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej
w sytuacji, gdy zgodnie z przywołanym przepisem art. 43a § 2 k.k. orzeczenie
świadczenia pieniężnego w przypadku skazania za występek określony w art. 177 §
1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. było niedopuszczalne. Przepis art. 43a § 2 k.k., tak w
brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu, tj.
w dniu 7 października 2020 r., jak i w czasie wyrokowania w tej sprawie przez Sąd
pierwszej instancji, tj. 26 lutego 2024 r., przewidywał obligatoryjne orzeczenie
świadczenia pieniężnego wobec sprawcy skazanego za wymienione enumeratywnie
przestępstwa, wśród których nie znalazł się występek z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art.
178 § 1 k.k.
Opisane naruszenie prawa karnego materialnego zostało przyznane wprost
przez Sąd Rejonowy w treści uzasadnienia wyroku, następnie zostało podniesione w
apelacji prokuratora, ale zostało dostrzeżone przez Sąd odwoławczy już po wydaniu
wyroku na etapie sporządzania jego uzasadnienia. Wobec nieuwzględnienia
pierwszego zarzutu apelacji prokuratora odnoszącego się do prawidłowości ustalenia
kwalifikacji prawnej czynu, Sąd odwoławczy winien był uchylić pkt 5. wyroku Sądu I
V KK 473/25
4
instancji, podczas gdy nieprawidłowo utrzymał go w mocy. Uchybienie przepisowi art.
433 § 2 k.p.k. miało więc charakter rażący i wywarło istotny wpływ na treść,
zaskarżonego kasacją, wyroku. Oskarżony poniósł bowiem w ten sposób
dolegliwość surowszą niż została przewidziana w ustawie za przypisane mu
przestępstwo.
Biorąc jednak pod uwagę, że dla konwalidowania zaskarżonego kasacją
wyroku wystarczające jest uchylenie tego orzeczenia w części, w jakiej utrzymało
ono w mocy nieprawidłowe rozstrzygnięcie o środku karnym, a także uchylenie
rzeczonego rozstrzygnięcia z poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji, do czego
ponowne rozpoznanie sprawy nie jest konieczne, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Zbigniew Puszkarski
Włodzimierz Wróbel
Paweł Wiliński
