V KK 295/22

Sygn. akt V KK 295/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 września 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)
‎SSN Kazimierz Klugiewicz
‎SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)

Protokolant Katarzyna Wełpa

w sprawie R. C.

skazanego za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

na posiedzeniu w dniu 28 września 2022 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie

z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II K 542/21

na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.

uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt. 5 k.p.k. umarza postępowanie, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II K 542/21, Sąd Rejonowy w Sochaczewie uznał R. C. za winnego popełnienia czynu z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych w wysokości po 10 zł każda. Na poczet orzeczonej kary zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności oraz orzeczono przepadek dowodów rzeczowych.

Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 25 lutego 2022 r.

W dniu 31 maja 2022 r., w związku z prowadzonym postępowaniem wykonawczym, do Sądu Rejonowego w Sochaczewie wpłynął skrócony odpis aktu zgonu R. C., wskazujący że zgon nastąpił w dniu 5 lutego 2022 r.

Kasację od wskazanego wyżej orzeczenia wywiódł Prokurator Generalny, zaskarżając powyższy wyrok w całości, na korzyść R. C. i zarzucając mu „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 343 § 6 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary oraz przepadku, złożonego przez prokuratora wraz z aktem oskarżenia w trybie art. 335 § 2 k.p.k. i wydaniu wobec oskarżonego R. C. wyroku skazującego, podczas gdy oskarżony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.”

Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt. 5 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co pozwoliło na jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Jak wynika z jednoznacznego brzmienia przepisu art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. śmierć oskarżonego stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania karnego. Jest to negatywna przesłanka procesowa, której wystąpienie zakazuje wszczęcia postępowania, a postępowanie już wszczęte nakazuje umorzyć (por. wyrok SN z dnia 15 kwietnia 2008 r., II KK 48/08; wyrok SN z dnia 6 czerwca 2013 r., III KK 147/13; wyrok SN z 13 grudnia 2018 r., IV KK 692/18). Kontynuowanie postępowania pomimo śmierci oskarżonego i wydanie wyroku stanowi uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., niezależnie od tego czy sąd właściwy posiadał albo mógł posiadać informacje o wystąpieniu tej przeszkody procesowej.

Skoro w niniejszej sprawie śmierć oskarżonego nastąpiła w dniu 5 lutego 2022 r. (odpis skrócony aktu zgonu – k. 21 akt postępowania windykacyjnego), tj. jeszcze przed terminem pierwszej rozprawy przed Sądem Rejonowym w Sochaczewie, to już wówczas wystąpiła negatywna przesłanka procesowa. Ujawnienie tej okoliczności nastąpiło jednak po wydaniu w dniu 17 lutego 2022 r. wyroku skazującego i po jego uprawomocnieniu się, a to w związku z prowadzonym postępowaniem wykonawczym w tej sprawie. Treść odpisu skróconego aktu zgonu wskazuje, że dotyczy to tej samej osoby, która została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w Sochaczewie z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II K 542/21. Koniecznym w tym układzie procesowym było zatem stwierdzenie wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k., skutkującej uchyleniem wyroku oraz umorzeniem postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt. 5 k.p.k.

Jednocześnie, dodać należy, że w niniejszym postępowaniu kasacyjnym, śmierć oskarżonego nie stanowi, zgodnie z art. 529 k.p.k., negatywnej przesłanki tego postępowania, albowiem kasacja jest wniesiona i rozpoznana na korzyść oskarżonego.

Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w art. 632 pkt. 2 k.p.k.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.

[as]