V KK 120/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 czerwca 2026 r.
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
w sprawie M.W.
skazanego z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu
narkomanii,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 16 czerwca 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Rejonowego w Kościerzynie
z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt II K 102/25,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w Kościerzynie do ponownego rozpoznania.
Jacek Błaszczyk
Andrzej Stępka
UZASADNIENIE
Eugeniusz Wildowicz
V KK 120/26
2
M.W. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Kościerzynie z dnia 16
lipca 2025 r., sygn. akt II K 102/25, na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem wykonania na okres 3 lat próby za to, że „w dniu 07 listopada 2024
roku w K., wbrew przepisom ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu
narkomanii, posiadał w znacznej ilości środki odurzające i substancje psychotropowe
w postaci: 18,72 grama ziela konopi innych niż włókniste stanowiące od 18 do 62
porcji konsumpcyjnych, 2,95 grama 4-CMC stanowiące 19 dawek efektywnych, 8,36
grama ketaminy stanowiącej od 66 do 836 dawek efektywnych oraz 29,5 tabletek
MDMA o łącznej masie 11,86 grama stanowiących 29 porcji konsumpcyjnych, tj. za
czyn z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Ponadto, Sąd pierwszej instancji:
- na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary okres
rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie;
- na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonego w okresie próby do
pisemnego informowania kuratora o jej przebiegu w odstępach 6 - miesięcznych;
- na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 2.000 zł;
- na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii orzekł wobec oskarżonego przepadek dowodów rzeczowych w postaci
środka odurzającego i substancji psychotropowych opisanych pod pozycjami: 1, 2 i
4 wykazu dowodów rzeczowych i śladów kryminalistycznych nr [...] i zarządził ich
zniszczenie;
- na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów
rzeczowych w postaci saszetki i opakowań opisanych pod pozycjami 1 do 3 wykazu
dowodów rzeczowych i śladów kryminalistycznych nr [...], zarządzając ich
zniszczenie.
Wyrok Sądu Rejonowego w Kościerzynie zapadł na posiedzeniu, po
uwzględnieniu dołączonego do aktu oskarżenia wniosku prokuratora o wydanie
wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy w trybie art. 335 § 2 k.p.k. i
uprawomocnił się z dniem 24 lipca 2025 r.
Prokurator Generalny, działając na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł kasację
V KK 120/26
3
od tego wyroku. Zaskarżył go w całości na niekorzyść skazanego i zarzucił: „rażące
i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego,
a mianowicie art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na
uwzględnieniu zawartego w akcie oskarżenia wadliwego wniosku prokuratora o
wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego M.W. za czyn z art. 62 ust. 2 ustawy z
dnia 29 lipca 2025 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, pomimo iż wniosek ten nie
zawierał propozycji zobowiązania oskarżonego do poddania się leczeniu lub
rehabilitacji w podmiocie leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności
leczniczej oraz oddania pod dozór wyznaczonej osoby, instytucji lub stowarzyszenia,
wskutek czego wyrok został wydany z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść
naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca
2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego niezastosowanie i
zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego w stosunku do M.W. - jako osoby
uzależnionej od substancji psychotropowych i skazanej za przestępstwo pozostające
w związku z używaniem tejże substancji, na karę pozbawienia wolności, wykonanie
której warunkowo zawieszono - obowiązku poddania się leczeniu lub rehabilitacji we
właściwym zakładzie opieki zdrowotnej oraz oddania go pod dozór wyznaczonej
osoby, instytucji lub stowarzyszenia.”
Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, w związku z czym podlega rozpoznaniu i
uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 343 § 7 k.p.k. sąd może uwzględnić wniosek prokuratora
o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy jedynie wówczas,
gdy zachodzą ku temu podstawy określone w art. 335 §1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego wskazuje się, że sąd, do którego skierowany został wniosek w trybie
art. 335 § 2 k.p.k., zobowiązany jest do jego szczegółowej (tak formalnej, jak i
merytorycznej) kontroli. W jej toku powinien sprawdzić, czy przedłożone propozycje
są zgodne z ustaleniami stron, a także czy respektują obowiązujące przepisy prawa
materialnego (por. wyrok SN z dnia 6 października 2021 r., sygn. IV KK 459/21). W
razie stwierdzenia wadliwości wniosku, sąd zobowiązany jest do ingerencji w jego
V KK 120/26
4
treść poprzez uzależnienie uwzględnienia wniosku od dokonania w nim przez
prokuratora wskazanej przez siebie zmiany, zaakceptowanej przez oskarżonego
bądź też do postąpienia zgodnie z dyspozycją art. 343 § 7 k.p.k., czyli rozpoznania
sprawy na zasadach ogólnych (por. m.in. wyrok SN z dnia 25 czerwca 2024 r., I KK
144/24).
Sąd Rejonowy w Kościerzynie nie wywiązał się z tego zadania, jako że
zaakceptował wniosek prokuratora o skazanie M.W. bez przeprowadzania rozprawy,
mimo braku w treści wniosku obligatoryjnego w okolicznościach przedmiotowej
sprawy zobowiązania oskarżonego do poddania się leczeniu lub rehabilitacji w
podmiocie leczniczym oraz oddania pod dozór wyznaczonej osoby, instytucji lub
stowarzyszenia, zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii.
Przepis ten stanowi, że „W razie skazania osoby uzależnionej za przestępstwo
pozostające w związku z używaniem środka odurzającego, substancji
psychotropowej lub nowej substancji psychoaktywnej na karę pozbawienia wolności,
której wykonanie warunkowo zawieszono, sąd zobowiązuje skazanego do poddania
się leczeniu lub rehabilitacji w podmiocie leczniczym w rozumieniu przepisów o
działalności leczniczej i oddaje go pod dozór wyznaczonej osoby, instytucji lub
stowarzyszenia”. Rozwiązanie, o którym mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, znajduje więc zastosowanie, ilekroć
przestępstwo przypisane sprawcy skazanemu na karę pozbawienia wolności z
warunkowym zawieszeniem wykonania ma związek z używaniem środka
odurzającego, substancji psychotropowej lub nowej substancji psychoaktywnej.
Związek ten może mieć charakter bezpośredni – gdy czyn polega na zdobyciu,
zbyciu, produkcji, sprzedaży, udzieleniu, posiadaniu etc. substancji albo pośredni –
kiedy stan odurzenia wpływa na motywację albo zachowanie sprawcy przestępstwa
(por. B. Kurzępa, Komentarz do art. 71 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii, [W:] W. Kotowski, B. Kurzępa, A. Ważny, Ustawa o
przeciwdziałaniu narkomanii. Komentarz, Wydanie III, Lex/el 2022, teza 2). W pojęciu
„przestępstwa pozostającego w związku z używaniem środka odurzającego,
substancji psychotropowej lub nowej substancji psychoaktywnej” mieści się, wobec
tego także posiadanie narkotyków przeznaczonych na własny użytek (por. m.in.
V KK 120/26
5
wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2009 r., V KK 211/09, z dnia 14
grudnia 2011 r., V KK 146/11 i z dnia 7 maja 2012 r., III KK 384/11).
W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że przypisane M.W.
przestępstwo z art. 62 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
polegające na posiadaniu, wbrew przepisom ustawy, środków odurzających i
substancji psychotropowych, pozostawało w ścisłym związku z używaniem przez
niego tych środków psychotropowych. Również fakt uzależnienia skazanego od tych
substancji został należycie potwierdzony opinią biegłych, zbieżną z
„Kwestionariuszem zebrania informacji na temat używania przez M.W. środków
odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych”, w którym
wskazano na zdiagnozowane uzależnienie oraz potrzebę podjęcia przez skazanego
terapii leczenia w placówce uzależnień.
W tych okolicznościach, Sąd Rejonowy w Kościerzynie, skazując
uzależnionego od zażywania substancji psychoaktywnych sprawcę przestępstwa na
karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania za
przestępstwo z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, pozostające w
związku z używaniem przez niego środków psychotropowych, zobligowany był – z
mocy art. 71 ust. 1 tej ustawy – do nałożenia na niego obowiązku poddania się
leczeniu lub rehabilitacji w zakładzie opieki zdrowotnej oraz oddania go pod dozór
wyznaczonej osoby, instytucji lub stowarzyszenia, a ściślej mówiąc, do uzależnienia
uwzględnienia wniosku prokuratora o skazanie bez przeprowadzania rozprawy od
stosownego uzupełnienia tego wniosku zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii.
Ponieważ tak się nie stało i powyższy brak w treści wniosku prokuratorskiego
uszedł uwagi Sądu Rejonowego w Kościerzynie, doszło do wydania wyroku
zgodnego wprawdzie z treścią wniosku, ale naruszającego przepis prawa
materialnego, nakazujący nałożenie na uzależnionego sprawcę przestępstwa -
pozostającego w związku z używaniem środka odurzającego, substancji
psychotropowej lub nowej substancji psychoaktywnej - skazanego na karę
pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania, obowiązku
poddania się leczeniu lub rehabilitacji w podmiocie leczniczym w rozumieniu
przepisów o działalności leczniczej i oddania go pod dozór wyznaczonej osoby,
V KK 120/26
6
instytucji lub stowarzyszenia. Uchybienie to miało charakter rażący i wywarło istotny
wpływ na treść zaskarżonego kasację orzeczenia.
Z tej przyczyny konieczne jest uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kościerzynie do ponownego
rozpoznania, celem uzupełnienia orzeczenia o brakujące rozstrzygnięcie.
Analizowane uchybienie nie może zostać konwalidowane w żaden inny sposób,
albowiem obowiązki określone w art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
nie mogą zostać orzeczone na etapie postępowania wykonawczego, pomimo iż
wykazują pewne podobieństwo do środków probacyjnych z art. 72 § 1 pkt 6 k.k.
(poddanie się terapii uzależnień), art. 72 § 1 pkt 6a k.k. (poddanie się terapii, w
szczególności psychoterapii lub psychoedukacji) oraz z art. 72 § 1 k.k. (oddanie pod
dozór kuratora lub osoby godnej zaufania). Istnieją wszelako istotne różnice
pomiędzy tymi środkami probacyjnymi, a obowiązkami nakładanymi na oskarżonego
na mocy art. 71 ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, które nie pozwalają
traktować ich jako wzajemnie się zastępujące.
Procedując ponownie, Sąd pierwszej instancji zadba o zgodność
rozstrzygnięcia skazującego ze wszystkimi przepisami prawa materialnego,
znajdującymi zastosowanie w niniejszej sprawie.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
Jacek Błaszczyk
[WB]
[r.g.]
Andrzej Stępka
Eugeniusz Wildowicz
