IV KZ 7/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 kwietnia 2026 r.
SSN Adam Roch (przewodniczący)
SSN Anna Dziergawka (sprawozdawca)
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie skazanego R. S. ,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2026 r.,
zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 6 lutego 2026 r., sygn. akt IV KO 179/25
o odmowie przyjęcia wniosku skazanego
o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 495/22,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt IV K 207/20,
wobec jego oczywistej bezzasadności,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Anna Dziergawka
Adam Roch
Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
Skazany R.S. w piśmie z 10 października 2025 r. wniósł o wznowienie
postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
IV KZ 7/26
2
Katowicach dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 495/22, zmieniającym wyrok
Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt IV K 207/20.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 lutego 2026 r., sygn. akt IV KO
179/25, w punkcie 1 na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku o
wznowienie postępowania karnego wobec jego oczywistej bezzasadności, a w
punkcie 2 tego orzeczenia stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd
Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.
Skazany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie punktu 1,
wskazując, że nie został rozpoznany jego wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu,
orzekający w sprawie sędzia został powołany przez Neo KRS, a ponadto załączył
oświadczenie osoby postronnej, wskazujące na istnienie nowego faktu
umożliwiającego wznowienie postępowania w sprawie. Ponadto skarżący odwołał
się do stronniczości sędziego Sądu Apelacyjnego K.M.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na wstępie zauważyć należy, że postępowanie wznowieniowe nie służy
prowadzeniu na nowo kontroli ustaleń i ocen prawnych dokonanych podczas
zwykłego toku instancji. Uruchomienie tego postępowania może nastąpić w
wypadku przedstawienia sądowi konkretnych i poddających się weryfikacji faktów
oraz dowodów potwierdzających, że dotychczasowe rozstrzygnięcie było błędne, a
postępowanie powinno zostać ponowione.
Zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie
pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez obrońcę
albo pełnomocnika. Natomiast § 3 powołanego artykułu stanowi, że sąd odmawia
przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do
usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności
odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o
wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie
Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że oczywista bezzasadność wniosku ma
IV KZ 7/26
3
miejsce także wtedy, gdy wniosek zostanie oparty na innych podstawach niż te,
które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego
lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w
katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k.
(zob. postanowienie SN z dnia 21 września 2023 r., III KZ 13/23; postanowienie SN
z dnia 7 listopada 2023 r., III KO 86/23; postanowienie SN z dnia 4 lipca 2019 r., V
KO 36/19).
W świetle powyższego, Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu
trafnie ustalił, iż skazany nie przedstawił żadnych argumentów, które mogłyby
stanowić którąkolwiek z przesłanek do wznowienia postępowania. Z uzasadnienia
zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd Najwyższy odniósł się do wszystkich
okoliczności, na które we wniosku o wznowienie postępowania powołał się
skazany, a które jego zdaniem miały świadczyć o potrzebie wznowienia
postępowania. W ocenie Sądu Najwyższego argumentacja skazanego sprowadza
się do kwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, będących
podstawą skazania, które to argumenty nie należą do podstaw wznowieniowych.
Sąd Najwyższy wskazał jednoznacznie, że twierdzenia skazanego odnośnie do
nowego źródła dowodowego w postaci oświadczenia, oceniane przez pryzmat
całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wskazują na
wysokie prawdopodobieństwo, że wydany wyrok jest błędny czy też niesłuszny.
Sąd Najwyższy również w sposób szczegółowy odniósł się do powoływanej przez
skazanego okoliczności braku bezstronności sędziego Sądu Apelacyjnego K.M..
Skarżący w żadnym zakresie nie wykazał, iż zaskarżone postanowienie zostało
wydane z rażącym naruszeniem prawa czy też zostało oparte na wadliwie
dokonanych ustaleniach faktycznych.
Za nieuzasadnioną należy również uznać argumentację skarżącego co do
nierozpoznania wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia
wniosku o wznowienie postępowania. Przepis art. 545 § 3 k.p.k., który stał się
podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwia odstąpienia od konieczności
przeprowadzenia różnego rodzaju czynności procesowych związanych z
wnioskiem, w tym wyznaczenia obrońcy z urzędu, na co wskazał Sąd Najwyższy w
uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (str. 7 uzasadnienia). Wstępna analiza
IV KZ 7/26
4
wniosku skazanego doprowadziła do uznania, że jest on oczywiście bezzasadny.
Tym samym nieuzasadnione było wzywanie skazanego do uzupełnienia braku
formalnego, poprzez sporządzenie wniosku przez podmiot profesjonalny jak i
wyznaczenia mu obrońcy z urzędu. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu
oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do usunięcia
braków formalnych (zob. postanowienie SN z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. II KO
225/25).
Odnosząc się do argumentacji skarżącego o rozpoznaniu sprawy przez
sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego, powołanego na urząd
sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, wskazać należy, iż
okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej
podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub
kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności (zob. art. 29 § 3 ustawy o
Sądzie Najwyższym). Sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z
dnia 8 grudnia 2017 r., czyli przez Sejm, jest zgodny z Konstytucją, o czym orzekł
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 marca 2019 r., sygn. akt K 12/18.
Także z orzecznictwa międzynarodowego można wywnioskować, że udział
Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w procesie powoływania sędziów, nie może sama
w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do niezawisłości sędziów
wyłonionych w tym procesie ani statusu sądu z ich udziałem (zob. np. wyrok TSUE
z dna 21 grudnia 2023 r. L.G. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, C-718/21;
wyrok TSUE z dnia 24 marca 2026 r., C-521/21).
Reasumując, na gruncie złożonego osobiście przez R. S. wniosku o
wznowienie już prima vista jasny był brak okoliczności wskazujących na
zmaterializowanie się którejkolwiek z podstaw wznowieniowych, co słusznie
skutkowało jego uznaniem za oczywiście bezzasadny, a w konsekwencji odmową
jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k. Stanowiska tego w żadnym stopniu nie
podważa argumentacja przedstawiona w zażaleniu skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
IV KZ 7/26
[J.J.]
[a.ł]
Anna Dziergawka
5
Adam Roch
Stanisław Stankiewicz
