IV KS 21/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
Dnia 24 lipca 2025 r.
w sprawie L.P.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 24 lipca 2025 r.,
skargi obrońcy oskarżonego
na wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach
z 11 kwietnia 2025 r., sygn. VII Ka 1014/24
uchylający wyrok Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach
z 29 września 2023 r., sygn. akt III K 689/15, przekazujący sprawę do ponownego
rozpoznania
na podstawie art. 539 e § 2 k.p.k.
postanowił
1. oddalić skargę;
2. zwolnić oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych
postępowania skargowego, obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 29 września 2023 r. Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w
Katowicach, sygn. akt III K 689/15 m.in. w pkt. 25 umorzył na podstawie art. 17 §
1 pkt 7 k.p.k. postępowanie w zakresie czynu zarzucanego oskarżonemu L.P.,
wyczerpującego znamiona występku z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art.
11 § 2 k.k. i art. 12 k.k.
IV KS 21/25
2
W powyższym zakresie rozstrzygnięcie sądu zostało zaskarżone przez
prokuratora. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 11 kwietnia 2025 r. sygn. akt
VII Ka 1014/24 rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia postępowania co do punktu
25. wyroku sądu I instancji uchylił i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego
rozpoznania sadowi I instancji.
Skargę na wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach złożyła obrońca
oskarżonego L.P. i zarzuciła rozstrzygnięciu: naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. przez
uchylenie zaskarżonego apelacją wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej
instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na rzekomo zasadny zarzut obrazy
przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, a to art. 17 § 1 pkt 7
k.p.k., poprzez błędne przyjęcie, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie
zachodzi powaga rzeczy osądzonej, podczas gdy przepis art. 437 § 2 k.p.k.
upoważnia do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania
sądowi I instancji, gdy wystąpią przesłanki określone w art. 439 § 1 k.p.k. lub art.
454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości,
a w przedmiotowej sprawie brak jest takich przesłanek. Skarżąca wniosła o
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w
Katowicach jako sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wywiedziona przez obrońcę skarga nie zawierała argumentacji mogącej
skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do
ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 539 a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego
uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji przekazującego sprawę do
ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art.
437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Wynikający z
art. 539 a § 3 k.p.k. nadzór Sądu Najwyższego nad przestrzeganiem normy
określonej w art. 437 k.p.k. w postępowaniu odwoławczym sprowadzać się może
jedynie do oceny zasadności podjęcia decyzji kasatoryjnej przez sąd odwoławczy,
a nie zasadności samego środka odwoławczego (apelacji). Skarga na wyrok sądu
IV KS 21/25
3
odwoławczego nie ma też charakteru sui genesis "superapelacji", która
nakazywałaby Sądowi Najwyższemu przejmować rolę sądu odwoławczego i
ponownie oceniać zarzuty apelacyjne.
Analiza treści skargi, prowadzi do wniosku, że nie można zgodzić się z
przedstawionym przez skarżącą stanowiskiem. Z treści uzasadnienia wyroku sądu
odwoławczego wynika bowiem, sąd tenże odmiennie ocenił kwestie wystąpienia w
sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci powagi rzeczy osądzonej.
Sąd odwoławczy w zakresie zaistnienia powagi rzeczy osadzonej - na skutek z
prawomocnego skazania – L.P. wyrokiem Sądu Rejonowego w Grodzisku
Mazowieckim z 11 marca 2015 r., II K 181/13 - dokonał całkowicie odmiennej oceny
materiału dowodowego.
Stwierdzenie zaś w toku procedowania przed sądem I instancji uchybień,
skutkujących niesłusznym umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 ust. 1
pkt 7 k.p.k., obligowało Sąd Okręgowy w Katowicach do uchylenia zaskarżonego
wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Mając bowiem na
uwadze treść art. 454 § 1 k.p.k., sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego,
który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej
instancji umorzono postępowanie, rozstrzygnięcie sądu odwoławczego należy
uznać za prawidłowe.
Sąd Najwyższy zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych
postępowania skargowego, obciążając nimi Skarb Państwa, na podstawie art. 624
§ 1 k.p.k.
Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie na rzecz obrońcy
oskarżonego kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu stwierdzić
należy, że nie zasługiwał on na uwzględnienie, z uwagi na swoją przedwczesność.
Niniejsze postępowanie nie kończy bowiem postępowania karnego, a przesądza
jedynie, na jakim etapie będzie się ono dalej toczyło (przed sądem pierwszej
instancji, gdy skarga zostanie oddalona, czy sądem odwoławczym w razie
uwzględnienia skargi). Zatem w orzeczeniu wydanym w następstwie rozpoznania
skargi Sąd Najwyższy nie może orzekać co do kosztów zastępstwa procesowego,
IV KS 21/25
4
albowiem zgodnie z brzmieniem art. 626 § 1 k.p.k. koszty te powinny zostać
rozliczone w orzeczeniu kończącym postępowanie karne (zob. m.in. postanowienie
SN z dnia 23 września 2021 r., II KS 18/21, LEX nr 3322005; postanowienie SN z
dnia 13 lipca 2022 r., III KS 37/22, LEX nr 3480922; wyrok SN z dnia 8 lutego 2023
r., III KS 2/23, LEX nr 3522758).
Mając na względzie powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[WB]
[a.ł]
