IV KK 75/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2026 r.
SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie K. P.
wobec którego postępowanie karne o czyn z art. 212 § 1 k.k. warunkowo
umorzono,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 15 kwietnia 2026 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt II K 881/25,
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 492 § 1 k.p.k.
postępowanie karne wobec K. P. oskarżonego o czyn z art. 212 §
1 k.k. umarza, a kosztami procesu obciąża oskarżonego oraz
oskarżyciela prywatnego w zakresie przez nich poniesionym.
Tomasz Artymiuk
Jarosław Matras
Jacek Błaszczyk
UZASADNIENIE
IV KK 75/26
2
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt II K 881/25, Sąd Rejonowy w
Tarnowskich Górach na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo
umorzył na okres próby jednego roku postępowanie karne przeciwko K. P. o czyn z
art. 212 §1 k.k. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 14 listopada 2025 r., bez
postępowania odwoławczego.
Kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając
wyrok w całości zarzucił mu:
„I. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu
prawa procesowego, a mianowicie art. 492 § 1 k.p.k., poprzez wydanie wobec K. P.
oskarżonego o popełnienie czynu z art. 212 § 1 k.k., wyroku warunkowo
umarzającego postępowanie pomimo, iż strony postępowania prywatnoskargowego
pojednały się, co w myśl przywołanej normy prawnej obligowało Sąd do wydania
postanowienia o umorzeniu postępowania, nie zaś wyroku warunkowo je
umarzającego;
II. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu
prawa materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym
umorzeniu postępowania karnego przeciwko K. P., pomimo braku określonej w tym
przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne,
gdyż wymieniony oskarżony był już wcześniej karany za umyślne występki z art. 178a
§ 1 k.k. oraz z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k.”
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja w zakresie zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 492 § 1 k.p.k.
jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu
w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nie stał na przeszkodzie takiemu rozstrzygnięciu wadliwie
postawiony zarzut w pkt II kasacji oraz niewłaściwie określony kierunek kasacji. Jeśli
chodzi o zarzut w pkt II kasacji to trzeba wskazać, że stoi on w sprzeczności z istotą
zarzutu pierwszego. Skarżący bowiem w pierwszym zarzucie kasacji trafnie
wskazuje, że strony postępowania prywatnoskargowego pojednały się w trakcie
posiedzenia pojednawczego, czego efektem mogła być tylko jedna decyzja
IV KK 75/26
3
procesowa, wynikająca z art. 492 § 1 k.p.k., tj. umorzenie postępowania. W takim
układzie formułowanie zarzutu w pkt II kasacji i wskazywanie, że wydanie – po
pojednaniu się stron – wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, w
sytuacji, gdy oskarżony był uprzednio karany za umyślne występki, jest uchybieniem
wtórnym. Inaczej rzecz komentując, skoro prawidłowo postępując sąd meriti
powinien postanowieniem umorzyć postępowanie na podstawie art. 492 § 1 k.p.k.
(zarzut pierwszy kasacji), to okoliczność, że zapadło inne rozstrzygnięcie niż objęte
dyspozycją art. 492 § 1 k.p.k. i naruszało ono inne jeszcze przepisy prawa, nie ma
żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Jest zatem oczywiste, że
konieczne jest odniesienie się tylko do zarzutu pierwszego kasacji.
Analiza treści tego zarzutu, stanowiącego pierwotne uchybienie, którego dopuścił się
sąd meriti rozpoznając tę sprawę, prowadzi do wniosku, że kasacja została
wniesiona na korzyść K. P. , skoro konsekwencją pojednania się stron postępowania
prywatnoskargowego jest umorzenie postępowania, a nie warunkowe umorzenie
postępowania karnego. Rację ma Prokurator Generalny, że doszło w tej sprawie do
rażącego naruszenia art. 492 § 1 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Z akt sprawy wynika, że strony przedmiotowego postępowania zarówno oskarżony
K. P., jak i oskarżyciel prywatny M. G. wraz ze swoim pełnomocnikiem na terminie
posiedzenia pojednawczego w dniu 18 września 2025 r. zgodnie oświadczyły, że
doszły do porozumienia (k. 31 akt). Oskarżony przyznał się do pomówienia
pokrzywdzonego, wyraził gotowość przeproszenia oskarżyciela prywatnego oraz
zapłaty na jego rzecz 5 000 złotych, jak również do wpłacenia takiej samej kwoty na
rzecz wskazanej przez wymienionego organizacji charytatywnej Fundacja „[…]”.
Strony jednocześnie zgodnie wniosły o odroczenie posiedzenia pojednawczego,
celem przygotowania tekstu przeprosin oraz uiszczenia przez oskarżonego
wynikających z porozumienia należności. Zobowiązanie to zrealizowano na dowód
czego przedstawiono oświadczenie oskarżonego K. P. (k. 45), potwierdzenia zapłaty
(k. 40 i 41) oraz tekst zawartej ugody. Rację ma zatem skarżący, że strony tego
postępowania jeszcze na etapie postępowania pojednawczego pojednały się. Sąd
meriti powinien tylko postanowieniem umorzyć postępowanie. Tymczasem zamiast
tego, z rażącym naruszeniem art. 492 § 1 k.p.k., wydał w dniu 6 listopada 2025 r.
IV KK 75/26
4
wyrok warunkowo umarzający postępowanie, choć przecież takiego orzeczenia nie
mógł zgodnie z prawem w takim trybie wydać (k. 48-49).
Skoro zatem, strony tego postępowania pojednały się, konieczne stało się uchylenie
zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania karnego.
Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z treści art. 632 pkt 1 k.p.k.
Z tych powodów orzeczono jak w wyroku.
[J.J.]
[r.g.]
Tomasz Artymiuk
Jarosław Matras
Jacek Błaszczyk
