IV KK 489/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 14 stycznia 2026 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w sprawie M. Ż.,
skazanego z art. 212 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 14 stycznia 2026 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt VII Ka 144/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie
z dnia 20 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 10/24,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego;
3. zasądzić od skazanego M. Ż. na rzecz oskarżycielki prywatnej
J. S. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu uzasadnionych wydatków
strony za dokonanie czynności w postępowaniu kasacyjnym
przez jej pełnomocnika ustanowionego z wyboru.
[J.J.]
UZASADNIENIE
IV KK 489/25
2
M.Ż. wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 20 grudnia 2024 r.,
sygn. akt II K 10/24, został uznany za winnego tego, że na przełomie kwietnia i
maja 2023 roku w piśmie skierowanym do Okręgowej Izby Radców Prawnych w
[…], Ministerstwa Sprawiedliwości Departament […], Prokuratury Rejonowej w […]
oraz Prokuratury Okręgowej w […], pomówił J. S. jako radcę prawnego o
postępowanie polegające na popełnieniu przestępstwa poświadczenia nieprawdy w
fakturach, które prowadzić miało do zaniżania należności publicznoprawnych:
składaniu fałszywych zeznań; posługiwaniu się z premedytacją sfałszowanym
dokumentem; doprowadzeniu M. Ż. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem;
posiadaniu statusu osoby podejrzanej, które - przed organami i pracownikami
Okręgowej Izby radców Prawnych w […], Ministrem Sprawiedliwości oraz
pracownikami Ministerstwa Sprawiedliwości, prokuratorami i pracownikami
Prokuratury Rejonowej w […] oraz Prokuratury Okręgowej w […] – mogło narazić ją
na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania przez nią zawodu zaufania
publicznego,
tj. przestępstwa z art. 212 § 1 k.k., z który wymierzono mu karę 50 stawek
dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 zł. Ponadto, na
podstawie art. 212 § 3 k.k. orzeczono wobec oskarżonego nawiązkę w wysokości
10000 zł na rzecz P..
Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc
zarzuty obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia (art.
7 k.p.k.), błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który
miał wpływ na treść tego orzeczenia oraz wskazując na rażącą niewspółmierność
kary grzywny oraz nawiązki – wniósł o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego
mu czynu, ewentualnie obniżenie kary grzywny oraz nawiązki.
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt VII Ka
144/25, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w opisie czynu przypisanego w
miejsce adresata pisma – Prokuratury Rejonowej w […] ustalił Prokuraturę
Rejonową w […] i karę grzywny złagodził poprzez ustalenie wysokości jednej stawki
dziennej na kwotę 20 złotych. Ponadto obniżył nawiązkę, ustalając jej wysokość na
kwotę 5000 zł. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
IV KK 489/25
3
Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją przez obrońcę
skazanego, który podniósł następujące zarzuty:
1. rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść
orzeczenia, stanowiącą jednocześnie bezwzględną przyczynę odwoławczą
określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., a to naruszenie przez Sąd Okręgowy w
Olsztynie, VI Wydział Karny Odwoławczy przepisu art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z
art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez niezauważenie i niewzięcie pod uwagę przez Sąd
Okręgowy w Olsztynie, VI Wydział Karny Odwoławczy, niezależnie od granic
zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia,
bezwzględnej przyczyny odwoławczej polegającej na braku skargi uprawnionego
oskarżyciela, a co wynika z faktu, iż prywatnym aktem oskarżenia nie zarzucono w
treści zarzutu znamion przestępstwa z art. 212 k.k., toteż nie było możliwe skazanie
oskarżonego za to przestępstwo,
2. rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść
orzeczenia, stanowiącą jednocześnie bezwzględną przyczynę odwoławczą
określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., a to naruszenie przez Sąd Okręgowy w
Olsztynie, VI Wydział Karny Odwoławczy przepisu art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z
art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. poprzez niezauważenie i niewzięcie pod uwagę przez Sąd
Okręgowy w Olsztynie, VI Wydział Karny Odwoławczy, niezależnie od granic
zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia,
bezwzględnej przyczyny odwoławczej polegającej na innej okoliczności
wyłączającej ściganie, a mianowicie okoliczności, iż pokrzywdzona powołując się
na tajemnicę zawodową odmówiła przedstawienia jednego dokumentu, który
pozwoliłby rozwiać wątpliwości co do motywacji oskarżonego, a mianowicie umowy
rzekomo przez oskarżonego podpisanej (zatem w tym przypadku zdaniem
oskarżonego tajemnica zawodowa nie obowiązywała, bo była to umowa z samym
oskarżonym, który wyrażał zgodę na jej ujawnienie, a ponadto i tak jej treść w
formie kserokopii była już jawna), a który to podpis oskarżony nadal kwestionuje, co
uniemożliwiło rzetelne zbadanie sprawy, w tym np. dopuszczenie dowodu z opinii
biegłego z zakresu badania pisma ręcznego, co było istotne z punktu widzenia
badania zamiaru (co potwierdza prywatna ekspertyza dołączona do kasacji, która
IV KK 489/25
4
potwierdza, że to nie on naniósł tenże podpis), uniemożliwiając oskarżonemu
jednocześnie jego obronę poprzez jednostronne limitowanie możliwości, co w
ocenie obrony stanowiło inną okoliczność wyłączającą ściganie.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor kasacji wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu
czynu, z uwagi na to, że skazanie było oczywiście niesłuszne, względnie
przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w Olsztynie.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Lektura zarzutów kasacyjnych sprawia
wrażenie, że zostały one ujęte jako tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze
jedynie pozornie, z uwagi na ograniczenia podstaw kasacji w niniejszej sprawie, w
której nie orzeczono bezwzględnej kary pozbawienia wolności (art. 523 § 4 pkt 1
k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k.).
Odnosząc się do pierwszego zarzutu należy przypomnieć obrońcy
skazanego, że opis czynu zarzucanego w akcie oskarżenia wiąże sąd jedynie w
zakresie ram zdarzenia historycznego będącego przedmiotem zarzutów, zaś sąd
ten – w przypadku wydania wyroku uznającego winę oskarżonego – ma swobodę
zarówno w formułowaniu opisu czynu przypisanego, jak i jego kwalifikacji prawnej.
W przypadku stwierdzenia wadliwości opisu czynu zaproponowanego przez
oskarżyciela sąd ma obowiązek dokonać stosownej korekty.
Trzeba też podkreślić, że proces karny nie jest procesem formułkowym i
zarówno opis czynu przypisanego, jak i tym bardziej opis czynu zarzucanego nie
musi zawsze wiernie, tj. literalnie odzwierciedlać treści znamion czynu
zabronionego. W rozpoznawanej sprawie znamieniem czynności wykonawczej
przypisanego M. Ż. przestępstwa było „pomówienie”, które w literaturze prawa
karnego interpretuje się jako „oskarżanie, zarzucanie, przypisywanie, posądzanie,
podejrzewanie o postępowanie lub właściwości negatywnie rzutujące na ocenę
podmiotu, mające charakter poniżający w opinii publicznej, podrywający zaufanie
IV KK 489/25
5
społeczne” (I. Zgoliński, w: Kodeks karny. Komentarz, red. V. Konarska-Wrzosek,
Warszawa 2023, teza 3 do art. 212). Niezależnie zatem od niewiążącego
charakteru opisu czynu zarzucanego posłużenie się zatem w prywatnym akcie
oskarżenia sformułowaniem „fałszywie oskarżył” odzwierciedlało istotę czynu,
którego dopuścił się skazany i z tego względu nie sposób uznać go za wadliwe,
nawet gdyby sąd orzekający powielił ten zwrot w sentencji wyroku.
Ewidentnie chybiony jest również drugi zarzut, albowiem w żadnym razie nie
wpisuje się on w negatywną przesłankę procesową określoną w art. 17 § 1 pkt 11
k.p.k. Należy podkreślić, że okoliczności, o których mowa w ww. przepisie mają
charakter formalno-prawny, zazwyczaj wynikają z określonej instytucji prawa (np.
amnestia, abolicja) i z pewnością nie są związane z przebiegiem postępowania
dowodowego. Nie sposób też w ogóle mówić o jakiejkolwiek obrazie prawa, która
miałaby polegać na powołaniu się przez radcę prawnego na wiążącą go tajemnicę
zawodową. Taka postawa stanowi bowiem realizację ustawowego obowiązku
wynikającego z art. 3 ust. 3 ustawy o radcach prawnych i znajduje oparcie w
przepisie art. 180 § 2 k.p.k.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie
art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego obciążając M. Ż.. O wysokości zasądzonych od skazanego na rzecz
oskarżycielki prywatnej uzasadnionych wydatków strony za dokonanie czynności w
postępowaniu kasacyjnym przez jej pełnomocnika orzeczono na podstawie § 11 ust.
2 pkt 5 w zw. § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22
października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.
Dz.U.2026.118).
[J.J.]
[r.g.]
IV KK 489/25
6
