IV KK 483/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 lutego 2025 r.
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)
SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Agnieszka Niewiadomska
przy udziale Prokuratora del. do Prokuratury Krajowej Krzysztofa Urgacza,
w sprawie W. K.
uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 220 § 1 k.k.
w zb. z art. 156 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 27 lutego 2025 r.,
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach
z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II Ka 92/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach
z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 241/22,
uchyla zaskarżony wyrok
Okręgowemu w Suwałkach
postępowaniu odwoławczym
i sprawę przekazuje Sądowi
do ponownego rozpoznania w
[J.J.]
IV KK 483/23
2
Małgorzata Gierszon Dariusz Świecki Paweł Wiliński
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II
K 241/22, uniewinnił oskarżonego W. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu z art.
220 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2
k.k., to jest tego, że: w dniu 26 kwietnia 2021 r. ok. godz. 13;00 na terenie Zakładu
Stolarskiego im. [...] w R. przy ul. [...], jako pracodawca będąc osobą odpowiedzialną
za bezpieczeństwo i higienę pracy na w/w terenie naraził pracownicę A. K. na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
która to nie posiadała stosownego szkolenia w zakresie obsługi urządzenia -
czopiarki firmy H. oraz szkolenia z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także
dopuszczenie jej do pracy przy czopiarce marki H. , które to urządzenie nie posiadało
niezbędnych urządzeń ochronnych - było w nieprawidłowym stanie technicznym, w
następstwie czego pracownica doznała obrażeń prawej dłoni wskutek włożenia jej
we frez urządzenia, co spowodowało obrażenia ciała w postaci zmiażdżenia ręki i
przedramienia prawego z amputacją palców IV-V prawej ręki i poważnymi
wielotkankowymi urazami ww. okolic, co stanowiło inne ciężkie kalectwo oraz trwałe
istotne zniekształcenie ciała.
Wyrok ten w całości zaskarżyli prokurator oraz pełnomocnik oskarżycielki
posiłkowej.
Prokurator zarzucił temu orzeczeniu:
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający
wpływ na treść wyroku polegający na uznaniu, że zgromadzony w sprawie materiał
dowodowy nie dostarczył podstaw do uznania, że oskarżony W. K. jako pracodawca
będąc osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy na w/w terenie
naraził pracownicę A. K. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo
ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, która to nie posiadała stosownego szkolenia w
zakresie obsługi urządzenia - czopiarki firmy H. oraz szkolenia z zasad
bezpieczeństwa i higieny pracy, a także dopuszczenia jej do pracy przy czopiarce
IV KK 483/23
3
marki H., które to urządzenie nie posiadało niezbędnych urządzeń ochronnych - było
w nieprawidłowym stanie technicznym, w następstwie czego pracownica doznała
obrażeń prawej dłoni wskutek włożenia jej we frez urządzenia, co spowodowało
obrażenia ciała w postaci zmiażdżenia ręki i przedramienia prawego z amputacją
palców IV i V ręki prawej i poważnymi wielotkankowymi urazami ww. okoli, co
stanowiło inne ciężkie kalectwo oraz trwałe istotne zniekształcenie ciała, podczas
gdy analiza przeprowadzonych w sprawie dowodów, ocenianych swobodnie, z
uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i
doświadczenia życiowego pozwala na przyjęcie, iż oskarżony jest winny popełnienia
inkryminowanego mu czynu zabronionego.
Natomiast pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej A. K. zarzuciła wyrokowi
Sądu Rejonowego:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia,
a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k., poprzez
dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bez
uwzględnienia zasad logicznego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia
życiowego, polegające na:
a) nieprawidłowej ocenie zeznań świadków T. I. , M. G. , P. B. i wyjaśnień
oskarżonego, na podstawie których Sąd przyjął, że pokrzywdzona została
przeszkolona z BHP, podczas gdy w/w świadkowie są w dalszym ciągu
pracownikami oskarżonego co powoduje, że Sąd winien podejść do ich depozycji z
dużą ostrożnością i gdyby ich twierdzenia korelowałyby z innymi dowodami można
by przyjąć je za prawdziwe w tym zakresie, podczas gdy w materiale dowodowym
brak jest dowodu świadczącego o odbyciu takiego przeszkolenia przez
pokrzywdzoną, a jak wynika z opinii uzupełniającej odbycie instruktażu ogólnego
oraz stanowiskowego pracownik potwierdza na piśmie w karcie szkolenia wstępnego
przy jednoczesnym podkreśleniu, że brak takiego przeszkolenia stanowi
bezpośrednią przyczynę wypadku;
b) nieprawidłowej i wybiórczej ocenie dowodu z opinii biegłego z zakresu
bezpieczeństwa i higieny pracy wraz z opinią uzupełniającą, z których wynika, że
IV KK 483/23
4
oskarżony był odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy, a bezpośrednią
przyczyną wypadku był brak przeszkolenia wstępnego BHP (ogólnego i instruktarzu
stanowiskowego), zaś Sąd przyjmuje, że oskarżony jedynie naruszył obowiązki
pracodawcy, które naraziły pokrzywdzoną w sposób tylko pośredni na ciężki
uszczerbek na zdrowiu, a jedyną bezpośrednią przyczyną wypadku było włączenie
czopiarki przez M. G. w trakcie jej oczyszczenia;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia,
a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i art. 200 § 3 k.p.k. poprzez dowolną
ocenę dowodu z opinii biegłego, uznanie jej za pełną, logiczną i jasną i zaniechanie
wezwania na rozprawę biegłego w celu umożliwienia zadawania pytań dotyczących
doprecyzowania i uzasadnienia wniosków opinii uzupełniającej i w konsekwencji
oparcie na takiej opinii rozstrzygnięcia pomimo wad opinii;
3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ
na jego treść, a polegający na przyjęciu, że pokrzywdzona odbyła przeszkolenie z
zakresu BHP, a pracodawca jedynie uchybił obowiązkom poprzez
nieudokumentowanie szkolenia, w sytuacji gdy pokrzywdzona nie przechodziła
przeszkolenia BHP ogólnego czy stanowiskowego, przez co nie była świadoma
ryzyka oraz zagrożenia przy wykonywaniu pracy, a tym samym oskarżony godził się
na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu;
4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ
na jego treść, a polegający na przyjęciu, że brak przeszkolenia pokrzywdzonej był
pośrednią przyczyną wypadku w sytuacji, gdy biegły w opinii uzupełniającej wskazał,
że brak przeszkolenia był bezpośrednią przyczyną wypadku (strona druga opinii
uzupełniającej);
5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ
na jego treść, a polegający na przyjęciu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy
nie pozwala na uznanie winy oskarżonego, czy to w formie umyślności czy nawet
nieumyślności, w sytuacji, gdy ocena materiału dowodowego pozwala na przyjęcie,
że zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona zarzucanego przestępstwa i
IV KK 483/23
5
istnieje ciąg przyczynowo-skutkowy pomiędzy zachowaniem oskarżonego:
przeprowadzenia szkolenia pokrzywdzonej, dopuszczenia jej do pracy na maszynie,
która nie miała wymaganych stałych osłon frezów, a wypadkiem do jakiego doszło z
udziałem pokrzywdzonej.
Te apelacje rozpoznał w dniu 20 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach.
Wyrokiem w tym dniu wydanym, sygn. akt II Ka 92/23, zaskarżony wyrok utrzymał w
mocy.
Kasację od tego wyroku Sądu Okręgowego wniosła pełnomocnik oskarżycielki
posiłkowej. Zaskarżyła wyrok w całości i zarzuciła temu orzeczeniu rażące
naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, a mianowicie:
1. rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.
w zw. z art. 410 k.p.k., polegające na wadliwej kontroli instancyjnej wyrażającej się
w nienależytym, bezzasadnym przyjęciu, że oskarżony W. K. jest niewinny
zarzucanego mu czynu, podczas gdy stwierdzenie to jest sprzeczne ze
zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, którego prawidłowa, rzetelna
ocena powinna doprowadzić do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej
za zarzucany mu czyn;
2. rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na oczywiście
dowolnym ustaleniu, że dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia czy pokrzywdzona
przeszła szkolenie z zakresu BHP czy też nie, gdyż zdaniem Sądu bezpośrednią
przyczyną wypadku było włączenie maszyny przez innego pracownika, podczas gdy
prawidłowa ocena materiału dowodowego w kontekście oceny czy zachowanie
oskarżonego wypełniło znamiona przestępstwa prowadzi do wniosku, że oskarżony
nie dopełnił ciążących na nim jako osobie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i
higienę pracy obowiązków, bowiem dopuścił do pracy pokrzywdzoną bez
odpowiedniego przeszkolenia doprowadzając do wywołania bezpośredniego
zagrożenia dla życia i zdrowia, która to okoliczność ma znaczenie dla oceny realizacji
znamion zarzucanego czynu i prowadzi do błędnej decyzji Sądu odwoławczego, że
oskarżony nie wypełnił znamion przestępstwa;
IV KK 483/23
6
3. rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.
polegające na zaniechaniu prawidłowej i wszechstronnej kontroli odwoławczej przez
nieuwzględnienie zarzutu apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, że
oskarżony W. K. dopuścił do pracy pokrzywdzoną A. K. bez przeszkolenia BHP, co
samo w sobie stanowiło narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo co najmniej
ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i co wprost wynikało z opinii biegłego z zakresu
bezpieczeństwa i higieny pracy, twierdząc, że brak przeszkolenia pokrzywdzonej nie
był bezpośrednią przyczyną wypadku i nie ma znaczenia w niniejszej sprawie czy
pokrzywdzona odbyła przeszkolenie BHP co prowadzi do błędnej decyzji Sądu
odwoławczego, że oskarżony nie wypełnił znamion przestępstwa;
4) rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.
w zw. z art. 410 k.p.k. polegające na błędnym nieuwzględnieniu zarzutu dotyczącego
konieczności uzupełnienia materiału dowodowego poprzez wezwanie biegłego na
rozprawę celem uszczegółowienia opinii oraz wyjaśnienia kwestii istotnych, a
zarazem sprzecznych w opinii, która to okoliczność miała wpływ na treść orzeczenia
Sądu odwoławczego, bowiem przy prawidłowej analizie opinii Sąd winien był
dostrzec jej sprzeczność w zakresie oceny, że odpowiednie zabezpieczenie osłony
frezów stanowi pośrednią przyczynę wypadku, gdyż gdyby osłona frezów była w
sposób prawidłowy zamontowana nie doszłoby do wypadku, co świadczy o
bezpośredniości między brakiem należytego zamocowania, a skutkiem i w
konsekwencji prowadzi do uznania orzeczenia Sądu odwoławczego za błędne;
5) rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na oczywiście
dowolnym zaaprobowaniu stanowiska Sądu Rejonowego, że w okolicznościach
niniejszej sprawy można mówić jedynie o naruszeniu obowiązków pracodawcy, które
naraziły pokrzywdzoną w sposób pośredni na ciężki uszczerbek na zdrowiu, podczas
gdy oskarżony nie dopełnił ciążących na nim jako osobie odpowiedzialnej za
bezpieczeństwo i higienę pracy obowiązków, tj. nie przeszkolił pokrzywdzonej z
zakresu BHP oraz nie przeprowadził instruktażu stanowiskowego oraz dopuścił ją do
pracy na maszynie, która nie miała stosownych (tj. stałych) zabezpieczeń osłony
frezów, doprowadzając do wywołania bezpośredniego zagrożenia dla życia i
zdrowia, bowiem fakt braku odpowiedniego przeszkolenia stanowi bezpośrednią
IV KK 483/23
7
przyczynę wypadku, co miało wpływ na treść orzeczenia Sądu odwoławczego,
bowiem doprowadziło do błędnej decyzji, że oskarżony nie wypełnił znamion
przestępstwa
i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi
Okręgowemu w Suwałkach do ponownego rozpoznania.
Prokurator oraz obrońca W. K. w odpowiedziach na kasację wnieśli o jej oddalenie
jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej okazała się na pewno
zasadna w zakresie trzeciego i czwartego zarzutu. Są one trafne o ile kwestionują
prawidłowość przeprowadzonej przez Sąd Okręgowy kontroli odwoławczej wyroku
Sądu Rejonowego w związku z piątym zarzutem apelacji pełnomocnika oskarżycielki
posiłkowej, w odniesieniu do zawartych w nim stwierdzeń dotyczących braku
prawidłowego zabezpieczenia fryzu czopiarki dla możliwości przypisania
oskarżonemu sprawstwa zarzucanego mu przestępstwa.
Poza sporem jest, że w opisie postawionego W. K. zarzutu prokurator, jako
jedną z okoliczności, które - według niego - uzasadniały trafność tej decyzji, wskazał,
że "dopuścił ("będąc osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy")
pokrzywdzoną do pracy przy czopiarce, która nie posiadała niezbędnych urządzeń
ochronnych". Oskarżyciel tak uczynił w oparciu o treść opinii biegłego z "zakresu
bezpieczeństwa i higieny pracy", który w opinii z dnia 12 września 2021 r. wprost
wskazał, że bezpośrednią przyczyną wypadku była nieprawidłowa osłona frezów.
Biegły powołał się przy tym także na treść "§ 37 Rozporządzenia Ministra Gospodarki
z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn",
stanowiący o tym, że "osłony powinny być mocowane w sposób umożliwiający ich
otwarcie lub demontaż wyłącznie przy użyciu narzędzi" (k.111). To stanowisko - co
do sposobu mocowania osłon - biegły podtrzymał w uzupełniającej, sporządzonej
przez niego także na piśmie, opinii z dnia 8 listopada 2022 r., w której odpowiadając
na sformułowane przez obrońcę oskarżonego pytania stwierdził, iż wprawdzie
nieprawidłowa osłona frezów była tylko pośrednią przyczyną wypadku, ale
IV KK 483/23
8
jednocześnie wskazał (i to dwukrotnie), że "osłony muszą być mocowane za pomocą
systemów, które umożliwiają otwarcie lub demontaż wyłącznie przy użyciu narzędzi"
i kategorycznie podał, iż "czopiarka w dniu wypadku nie miała właściwie
zamocowanej osłony frezów" (k.522). Znamienne jest - czego jednak Sądy obu
instancji jednak nie dostrzegły - że tę samą wadliwość zamontowania osłony frezów
czopiarki wytknął także Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy - Inspektorat
Pracy w Białymstoku, w protokole sporządzonym po kontroli w dniu 22 lipca 2021 r.
prowadzonego przez oskarżonego Zakładu Stolarskiego (k.74v).
Sąd Rejonowy uniewinniając oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu
czynu w ogóle nie rozważył znaczenia tych stwierdzeń opinii biegłego z zakresu bhp
dla możliwości przypisania W. K. sprawstwa zarzucanego mu przestępstwa.
Ograniczył się do wskazania, że ta wadliwość zamontowania osłony frezów czopiarki
jest wprawdzie "uchybieniem pracodawcy”, ale „mogłaby stanowić pośrednią
przyczynę wypadku". Przy czym Sąd tak arbitralnie stwierdził przy ocenie tej opinii
biegłego, bez przeprowadzenia jednoczesnej analizy przyczyny i znaczenia zmiany
przez niego stanowiska w tym zakresie (k 554).
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej w apelacji od wyroku Sądu Rejonowego
podniosła - jako piąty - zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający (m.in.) na
uznaniu, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że zachowanie
oskarżonego wyczerpywało znamiona zarzucanego przestępstwa, bo "istnieje ciąg
przyczynowo-skutkowy (...) pomiędzy dopuszczeniem przez oskarżonego do pracy
pokrzywdzonej na maszynie, która nie miała wymaganych stałych osłon frezów, a
wypadkiem do jakiego doszło z udziałem pokrzywdzonej".
Analiza uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd
Okręgowy nie rozpoznał tego zarzutu apelacji pełnomocnika oskarżycielki
posiłkowej, w tym przywołanym aspekcie, związanym ze sposobem zamontowania
w czopiarce osłony frezów. Wprawdzie wskazał ten zarzut w grupie tych, które ocenił
jako "zarzuty chybione" (s. 5), niemniej jednak z dalszych zapisów tego dokumentu
procesowego wynika, że zaniechał jakichkolwiek rozważań dotyczących zasadności
oceny prezentowanych przez skarżącą, w ramach tego zarzutu, wyżej przytoczonych
twierdzeń. W konsekwencji nie dokonał też oceny trafności jej przekonania, że to
IV KK 483/23
9
wskazane przez nią uchybienie, dotyczące braku prawidłowo zamontowanej osłony
frezów, przy jednoczesnym ustaleniu, że - mimo tego - oskarżony dopuścił
pokrzywdzoną do pracy na dotkniętej taką wadą czopiarce, wystarczyło do uznania
go sprawcą zarzucanego mu przestępstwa, jako że w oparciu o te ustalenia, można
mu przypisać realizację wszystkich znamion wymaganych dla jego zaistnienia.
Te niewątpliwe zaniechania, których się Sąd odwoławczy w toku kontroli instancyjnej
dopuścił stanowiły rażące uchybienie zasadom jej przeprowadzenia, wskazanym w
art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Stosownie do tych regulacji na sądzie
odwoławczym ciąży obowiązek rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów
wskazanych w środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 433 § 2
k.p.k.) oraz podania w uzasadnieniu wydanego w następstwie tej kontroli wyroku
czym kierował się sąd wydając ten wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji
sąd uznał za zasadne albo niezasadne (art. 457 § 3 k.p.k.). W opisanej powyżej
sytuacji procesowej – pominięcia rozważenia istotnego zarzutu apelacji - nie ulega
wątpliwości, że Sąd II instancji tych obowiązków - w zakresie powyżej wskazanym -
nie zrealizował, przy czym z racji na charakter tego uchybienia (tegoż zakres)
należało uznać jego rażący charakter. Nie można też obecnie wykluczyć możliwości
istotnego wpływu tego uchybienia na treść zaskarżonego kasacją wyroku sądu
odwoławczego. To - jak to Sądy obu instancji uznały – że do wypadku w którym
została tak ciężko pokrzywdzona A. K. doszło na skutek: nieprzestrzegania przez nią
samą zasad oczyszczania czopiarki, samodzielnego usunięcia osłony frezów i
włożenia przez nią w ich pobliżu ręki, w sytuacji w której była przekonana o
wyłączeniu czopiarki, a także włączenie przez M. G. wbrew, jak pokrzywdzona
twierdzi, wcześniejszym ustaleniom - maszyny i w ten sposób doprowadzenie do
spowodowania u niej owego ciężkiego kalectwa oraz trwałego istotnego
zniekształcenia ciała, jeszcze samoistnie nie uzasadnia wspomnianego zaniechania
rozpoznania także piątego zarzutu apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej –
w powyżej wskazanym zakresie. Okoliczności te bowiem nie eliminują potrzeby
rozważenia, czy w tym ustalonym stanie faktycznym, z racji na wspomniane wady
zamontowania osłony frezów czopiarki i dopuszczenie pokrzywdzonej - mimo takiego
stanu technicznego tej maszyny - do pracy przy niej, oskarżony, będąc w zakładzie
osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie wyczerpał jednak
IV KK 483/23
10
wszystkich wymaganych znamion zarzucanego mu przestępstwa. Stosownie do
wymogów przewidzianych treścią dyspozycji przepisu art. 220 k.k. nie ulega
wątpliwości, że pomiędzy naruszeniem przez osobę odpowiedzialną konkretnego
obowiązku z zakresu bhp, a nastąpieniem skutku w postaci stanu narażenia
pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego
uszczerbku na zdrowiu musi zaistnieć związek. Przy ocenie jego charakteru należy
wziąć pod uwagę zakres i charakter powiązania owego niewypełnienia obowiązku
zapewnienia warunków bezpiecznej pracy ze stanem narażenia pracownika na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Należy też przy tym rozważając te kwestie pamiętać i o tym, że (z woli ustawodawcy
wyrażonej w art. 207 § 1 k.p.) pracodawca, który bez wątpienia jest gwarantem
bezpieczeństwa pracy, ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny
pracy w zakładzie pracy. Stosownie do § 2 tego przepisu: "Pracodawca jest
obowiązany chronić życie i zdrowie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i
higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i
techniki". Niewątpliwie trzeba zatem rozważyć, czy można przypisać oskarżonemu
sprawstwo zarzucanego mu przestępstwa mając na względzie z jednej strony
ciążące na nim jako pracodawcy i gwaranta bezpieczeństwa pracy okoliczności, z
drugiej strony zaś owe konkretne zaszłości przedmiotowego zdarzenia i stwierdzone
ich wzajemne powiązania. Przy czym tę analizę trzeba przeprowadzić w kontekście
wszystkich wymaganych przez ustawę znamion, których to dopiero kompletne
wypełnienie warunkuje możliwość przypisania oskarżonemu sprawstwa
zarzucanego mu czynu.
Brak jest więc podstaw do uznania bezzasadności 4 i 5 zarzutu kasacji.
Wobec wspomnianych braków kontroli odwoławczej (jej w tej mierze całkowitemu
zaniechaniu) nie sposób obecnie rzetelnie odeprzeć te zarzuty i zawarte w nich
stwierdzenia skarżącej o tym, że: "przy prawidłowej analizie opinii (biegłego z
zakresu bhp - uwaga SN) Sąd ten winien był dostrzec jej sprzeczność w zakresie
oceny, że odpowiednie zabezpieczenie osłony frezów stanowi pośrednią przyczynę
wypadku, gdyż gdyby była ona w sposób prawidłowy zamocowana nie doszłoby do
wypadku, co świadczy o bezpośredniości pomiędzy brakiem należytego
zamocowania a skutkiem" (zarzut 4 kasacji) oraz, że oskarżony dopuścił
IV KK 483/23
11
pokrzywdzoną do pracy na maszynie, która nie miała stałych osłon frezów,
doprowadzając w ten sposób do bezpośredniego zagrożenia dla (jej) życia"(zarzut 5
kasacji).
W konsekwencji uznania oczywistej trafności obu wskazanych zarzutów
kasacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej należało uchylić zaskarżony nią wyrok
i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu.
Rozpoznanie pozostałych zarzutów kasacji było przedwczesne. Stąd ograniczono
rozpoznanie kasacji tylko do przywołanych zarzutów, skoro było to wystarczające do
wydania wyroku (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.). Dla ostatecznej, a zarazem
rzetelnej, oceny pozostałych zarzutów kasacji niezbędne jest bowiem uzupełniające
przesłuchanie biegłego z zakresu bhp, celem wyjaśnienia wskazywanych przez
skarżącą w kasacji zaistniałych rozbieżności w uzupełniającej opinii odnośnie
charakteru przyczyn zaistniałego wypadku, a także ustalenia powodów dla których
biegły, podtrzymując stanowisko o wadliwym (bo wbrew obowiązującym w tym
względzie normatywnych rygorom) zamontowaniu osłony frezów czopiarki jednak
jednocześnie wskazał, że stanowiło to tylko pośrednią przyczynę spowodowania
przez oskarżonego skutku wymaganego dla bytu zarzucanego mu przestępstwa.
Nadto dokonując po raz kolejny kontroli instancyjnej wyroku Sądu
Rejonowego w Suwałkach Sąd Okręgowy przeprowadzi ją w sposób wymagany
przez przywołane powyżej przepisy karnej ustawy procesowej i rzetelnie odniesie się
do wszystkich zarzutów apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, mając przy
tym także na względzie powyższe uwagi i spostrzeżenia.
Z tych to powodów orzeczono jak w sentencji wyroku.
[J.J.]
[r.g.]
Małgorzata Gierszon Dariusz Świecki Paweł Wiliński
