IV KK 342/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 marca 2025 r.
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Kinga Sternik
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Dariusza Kuberskiego
w sprawie M.L., M.M. i M.Ś. skazanych z art. 228 § 3 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 5 marca 2025 r.,
kasacji wniesionych przez obrońców skazanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu
z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt V Ka 532/23,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Będzinie
z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt VII K 16/21
1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonych
M.M. i M.Ś., a na podstawie art. 536 k.p.k. w zw. z art. 435 k.p.k.
również co do oskarżonych G.S., S.C. i A.G. i w tym zakresie
sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w Sosnowcu do postępowania odwoławczego, a
nadto uchyla zaskarżony wyrok co do oskarżonego M.L., a także
zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego w Będzinie i w tej części
IV KK 342/24
2
sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Będzinie;
2. zarządza na rzecz oskarżonych M. M., M. Ś. i M. L. zwrot
wniesionych przez nich opłat od kasacji.
Jerzy Grubba Tomasz Artymiuk Eugeniusz Wildowicz
UZASADNIENIE
G.S. i S.C. stanęli pod zarzutami popełnienia czynów z art. 229§3 k.k., M.L.,
M.M. i M.Ś. z art. 228§3 k.k. natomiast A.G. z art. 231§2 k.k.
Sąd Rejonowy w Będzinie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2022r. w sprawie VII K
16/21:
1/ co do G.S. zakwalifikował zarzucone czyny z art. 229§3 k.k. i za to na podstawie
art. 229§3 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. i za to skazał go na karę roku pozbawienia
wolności, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres próby 2 lat i grzywnę w
wysokości 150 stawek dziennych po 50 zł każda,
2/ co do S.C. zakwalifikował zarzucone czyny z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 229§3 k.k.
i za to na podstawie art. 229§3 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. i za to skazał go na karę
roku pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres roku
próby i grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł każda,
3/ co do M.L. za zarzucony czyn skazał go na karę roku pozbawienia wolności, której
wykonanie zawiesił warunkowo na okres roku próby i grzywnę w wysokości 100
stawek dziennych po 20 zł każda,
4/ co do M.M. za zarzucone czyny skazał go na karę roku pozbawienia wolności,
której wykonanie zawiesił warunkowo na okres roku próby i grzywnę w wysokości
100 stawek dziennych po 20 zł każda,
5/ co do M.Ś. za zarzucony czyn skazał go na karę roku pozbawienia wolności, której
wykonanie zawiesił warunkowo na okres roku próby i grzywnę w wysokości 100
stawek dziennych po 20 zł każda,
6/ co do A.G. za zarzucony czyn skazał go na karę roku pozbawienia wolności, której
wykonanie zawiesił warunkowo na okres roku próby.
Wyrok ten zaskarżony został apelacjami obrońców wszystkich oskarżonych.
IV KK 342/24
3
Sąd Okręgowy w Sosnowcu wyrokiem z dnia 1 lutego 2024r. w sprawie V Ka
532/23 zmienił zaskarżone orzeczenie jedynie w części rozstrzygnięcia dotyczącej
kosztów postępowania, a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy.
Kasacje od tego wyroku wywiedli obrońcy skazanych M. L., M. Ś. i M. M.
Obrońca M.L. zarzucił wyrokowi:
- uchybienie z art. 439 § 1 pkt 10 K.p.k. stanowiące bezwzględną przyczynę
odwoławczą co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia do
ponownego rozpoznania przez Sąd Odwoławczy, ponieważ w toku postępowania nie
zostało wydane postanowienie sądu w trybie art. 79§4 k.p.k. stwierdzające brak
obligatoryjności obrony.
Obrońca M.Ś. zarzucił wyrokowi:
- naruszenie przepisów postępowania, stanowiące bezwzględną przyczynę
odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a polegające na zmianie w stosunku
do skazanego M.Ś. w pkt 27 wyroku Sądu Rejonowego w Będzinie z dnia 01.12.2022
r. o sygn. VII K 16/21 oraz utrzymanie tegoż wyroku w mocy wobec tego skazanego
w pozostałym zakresie przez Sąd Okręgowy w Sosnowcu orzekający w składzie
nienależycie obsadzonym, w którym zasiadał sędzia Sądu Okręgowego X.Y.,
powołany do pełnienia urzędu na stanowisko Sędziego Sądu Okręgowego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3 ze zm.),
niespełniającej wymogu niezależności, co w efekcie doprowadziło do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o
Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przy rozpoznaniu sprawy M.Ś.,
który nie miał w jej toku zapewnionych gwarancji wynikających z w/w przepisów, a
które to okoliczności mają istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a nadto
zostały potwierdzone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia
2 czerwca 2022 r., sygn. I KZP 2/22.
Obrońca M.M. zarzucił wyrokowi:
1. - wystąpienie uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego
na rozpoznaniu sprawy przez sąd nienależycie obsadzony z uwagi na fakt, że
IV KK 342/24
4
w składzie Sądu II instancji zasiadała osoba powołana na urząd Sędziego
Sądu Okręgowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej
w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
z 2018 r. poz. 3) Sędzia Sądu Okręgowego X.1Y.1 w sytuacji gdy udział w
procesie powołania sędziów organu, który nie daje gwarancji niezależności od
władzy ustawodawczej i wykonawczej, podważa prawo oskarżonego do
rozstrzygnięcia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd;
2. - naruszenie art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności, art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz
art. 41 k.p.k. poprzez wydanie wyroku przez Sąd, który ze względu na sposób
wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności.
Wskazując na powyższe zarzuty obrońcy wnieśli o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Odwoławczemu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zarzuty podniesione w kasacjach obrońców skazanych M.Ś., M.M. i M.L. są
zasadne.
Obrońca M. L. dostrzegł zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z
art. 439§1 pkt 10 k.p.k. wynikającej z rozpoznania sprawy na rozprawach w dniu 11
października 2019r. (k.1429-1431) i 31 stycznia 2020r. (k.1502 – 1504) pomimo
nieobecności obrońcy tego skazanego w sytuacji, gdy Sąd Rejonowy nie wydal
decyzji w trybie art. 79§4 k.p.k.
Taka sytuacja rzeczywiście miała miejsce.
Sąd Rejonowy w Będzinie postanowieniem z dnia 9 maja 2019r. (k. 1376 -
1377) wobec powzięcia wątpliwości co do poczytalności M. L. w czasie zaistnienia
zarzuconych czynów dopuścił dowód z opinii biegłych psychiatrów i psychologa. Z
opinii z dnia 17 czerwca 2019r wynika, że biegli nie stwierdzili wobec tego skazanego
zachodzenia okoliczności z art. 31§1 i 2 k.k. (k. 1393 - 1399), Sąd Rejonowy
zaniechał jednak wydania postanowienia w trybie art. 79§4 k.p.k., czego skutkiem
było to, że nie ustał stan obrony obligatoryjnej, istniała ona zatem również na
wskazanych wyżej terminach rozpraw, w których obrońcy skazanego nie byli obecni.
IV KK 342/24
5
Sytuacja ta wygenerowała zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej
z art. 439§1 pkt 10 k.p.k. Od dnia 1 lipca 2015r. (wejście w życie ustawy z dnia 27
września 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych
innych ustaw – Dz. U. z 2013r., poz.1247) obrona obligatoryjna w wypadkach
wskazanych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. ustaje bowiem dopiero z chwilą wydania
przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. Pogląd ten jest
utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z 2 lutego 2017r.
w sprawie III KK 207/16).
Przechodząc do zarzutów nienależytej obsady Sądu Odwoławczego
wynikających z faktu, że w jego składzie zsiadali sędziowie SO X.Y. i X.1Y.1, a więc
sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r. poz.3).
Bezsprzecznie Sąd Najwyższy co do tej kwestii związany jest uchwałą trzech
połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r. (BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2 poz. 7),
zgodnie z którą: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k.
zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd
sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w
konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności
w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności".
Każdorazowo zatem, o ile sąd stanie przed koniecznością zbadania przesłanki
należytej obsady sądu, analizowanej w takich realiach jak w tej sprawie, wątpliwość
powyższa winna znaleźć swoje rozstrzygnięcie poprzez przeprowadzenie
stosownego testu.
Punktem wyjścia dla dalszych rozważań, co do zaistnienia w sprawie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jest zagadnienie tzw. „instytucjonalnej
IV KK 342/24
6
bezstronności sędziego”. W wyroku ETPCz (Wielka Izba) z dnia 1 grudnia 2020r. –
Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii (wniosek nr 26374/18) wskazano,
że:
a) procedura powoływania sędziów musi zapewniać gwarancje przeciwko
niedopuszczalnym formom wpływania i uznaniowości innych władz, zarówno na
wstępnym etapie powoływania, jak i w czasie sprawowania urzędu (pkt 224),
b) naruszenie prawa w procesie powoływania sędziego może nadać
nieprawidłowy charakter jego udziałowi w późniejszym sprawowaniu wymiaru
sprawiedliwości (pkt 226),
c) jeżeli w procedurze powoływania sędziego doszło do nieprawidłowości, to
w każdej późniejszej sprawie rozpoznawanej z udziałem tego sędziego konieczna
może być ocena, czy były one na tyle poważne, że mogły doprowadzić do
podważenia zasady bezstronności sądu orzekającego (pkt 234).
Na tle m.in. powyższych uwag ETPCz sformułował trzypunktowy test, w
oparciu o który, można dokonywać oceny wagi uchybień mających miejsce przy
powołaniu sędziego. Zbadać należy zatem, czy:
1. w procesie powoływania sędziego doszło do naruszenia prawa krajowego
– naruszenie prawa krajowego musi być, co do zasady, „oczywiste” w tym sensie, że
musi być obiektywnie i rzeczywiście możliwe do zidentyfikowania jako takie (pkt 244);
2. naruszenie to miało dostatecznie poważny charakter – jedynie te
naruszenia, które dotyczą podstawowych zasad procedury mianowania sędziów, to
jest naruszenia, które wpływają na istotę prawa do „sądu ustanowionego ustawą”,
mogą skutkować naruszeniem tego prawa, na przykład mianowanie na sędziego
osoby, która nie spełnia właściwych kryteriów kwalifikujących, lub naruszenia
mogące w inny sposób podważyć cel i skutek wymogu „ustanowienia przez prawo”,
tak jak jest on interpretowany przez Trybunał (pkt 246-247);
3. zostało ono ustalone na szczeblu sądów krajowych – na podstawie
właściwych standardów Konwencji, z należytą oceną faktów i skarg, z właściwym
wyważeniem sprzecznych interesów i wyciągnięciem niezbędnych wniosków oraz z
zachowaniem równowagi w celu ustalenia, czy istnieje pilna potrzeba – o istotnym i
znaczącym charakterze – uzasadniająca odejście od zasady pewności prawa i
powagi rzeczy osądzonej oraz zasady nieusuwalności sędziów w stosownych
IV KK 342/24
7
przypadkach, w zależności od szczególnych okoliczności sprawy; wyjątek od tej
ostatniej zasady jest dopuszczalny wyłącznie, jeżeli jest to uzasadnione
uprawnionym celem, jest proporcjonalne w świetle tego celu i o ile nie budzi w
przekonaniu podmiotów prawa uzasadnionej wątpliwości co do niezależności
danego sądu od czynników zewnętrznych oraz co do neutralności w odniesieniu do
reprezentowanych przed nim interesów (pkt 238 – 240, 251).
Odnosząc się do pierwszych dwóch punktów testu podnieść należało, że
Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) nie jest organem tożsamym z
organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP,
w szczególności w art. 187 ust. 1. Przepis ten jednoznacznie wskazuje jaka liczba
członków tej Rady wybrana może być przez Sejm – dotyczy to 4 osób. Zmiana
dokonana wskazaną ustawą, doprowadziła do pozakonstytucyjnego zwiększenia
liczby członków KRS z nadania sił politycznych. Tak też obecna KRS postrzegana
jest przez organy międzynarodowe, w tym przede wszystkim Trybunały stosujące
prawo europejskie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia
2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22). Europejski Trybunał Praw
Człowieka stwierdził, że naruszenie prawa krajowego, wynikające z
nieprzestrzegania zasady podziału władzy i niezależności sądownictwa, w sposób
nieodwracalny skaziło kwestionowaną procedurę powołania, ponieważ w
konsekwencji tego naruszenia rekomendacja kandydatów na sędziów – warunek
konieczny powołania przez Prezydenta RP – została powierzona KRS, organowi,
który nie zapewnia wystarczającej gwarancji niezależności od władzy ustawodawczej
i wykonawczej. Procedura powoływania sędziów, która – jak w niniejszej sprawie –
uwidacznia nadmierny wpływ władzy ustawodawczej i wykonawczej na powoływanie
sędziów, jest per se niezgodna z art. 6 ust. 1 Konwencji (o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności) i jako taka stanowi fundamentalną nieprawidłowość
wpływającą negatywnie na cały proces i zagrażającą legitymacji sądu złożonego z
tak powołanych sędziów (pkt 276 uzasadnienia wyroku ETPCz z dnia 22 lipca 2021
r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce – wniosek nr 43447/19).
IV KK 342/24
8
Sejm przystąpił do rozpatrzenia wniosków kandydatów do nowej KRS i
dokonał w dniu 6 marca 2018 r. wyboru piętnastu sędziów – członków Rady. Wybory
zostały zbojkotowane przez środowisko prawnicze ponieważ tylko osiemnastu
kandydatów ubiegało się o piętnaście stanowisk do nowej KRS. Sześciu z piętnastu
sędziów powołanych do KRS przez Sejm zostało w ciągu ostatnich sześciu miesięcy
przed wyborem powołanych przez Ministra Sprawiedliwości na prezesa lub
wiceprezesa sądów. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy oraz Europejska Sieć
Rad Sądownictwa (ENCJ) wyraziły swoje obawy w zakresie tego, że większość
członków obecnej KRS była albo członkami partii rządzącej, sprawowała urzędy w
administracji rządowej lub została wybrana przez parlament na podstawie
rekomendacji partii rządzącej (op. cit., pkt 270 i 271 uzasadnienia).
Europejski Trybunał Praw Człowieka zauważył, że „cała sekwencja wydarzeń
w Polsce żywo pokazuje, że kolejne reformy sądownictwa miały na celu osłabienie
niezawisłości sędziowskiej, począwszy od poważnych nieprawidłowości w wyborze
sędziów Trybunału Konstytucyjnego w grudniu 2015 r., następnie, w szczególności,
przebudowę KRS i utworzenie nowych izb w Sądzie Najwyższym, przy
jednoczesnym rozszerzeniu kontroli Ministra Sprawiedliwości nad sądami i
zwiększeniu jego roli w kwestiach dyscypliny sędziowskiej. W wyniku kolejnych
reform sądownictwo – autonomiczna gałąź władzy państwowej – zostało narażone
na ingerencję władzy wykonawczej i ustawodawczej, a tym samym znacznie
osłabione (pkt 348 uzasadnienia wyroku ETPCz (Wielka Izba) z dnia 15 marca 2022
r. w sprawie Grzęda przeciwko Polsce – wniosek nr 43572/18).
Doszło więc do naruszenia prawa krajowego – Konstytucji RP – poprzez
powołanie sędziów przez organ ukształtowany odmiennie niż wynika to z jej art. 187
i który poprzez „zbliżenie” do władz politycznych nie spełnia swej ustrojowej roli
„stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów” (art. 186 ust.1).
„Naruszenie prawa krajowego” tej rangi zawsze musi być oceniane jako
„dostatecznie poważne” (zob. cyt. uchw. SN w sprawie I KZP 2/22).
W kontekście tych rozważań bezsporne jest, że dwa – spośród trzech
nakreślonych przez ETPCz – kryteria dały w niniejszej sprawie wynik pozytywny.
Tylko zatem sięgnięcie po trzeci punkt przedstawionego wyżej testu pozwala
na ustalenie, że konkretny sędzia, który uzyskał nominację w opisywanych
IV KK 342/24
9
warunkach, nie jest stronniczy. Obalone zostało domniemanie jego bezstronności,
które było regułą przed 2018r. (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 2.06.2022 r., I
KZP 2/22). Wynik badania sfery lokującej się w trzeciej warstwie koniecznego testu
pozwala ustalić, czy konkretny sędzia, który uzyskał nominację w takich warunkach,
tj. w sytuacji gdy podważone zostało domniemanie jego bezstronności, jest jednak in
concreto bezstronny. Przesłanki warunkujące ów test w tej sferze niewątpliwie są tym
bardziej surowe, im wyższe było stanowisko, o które testowany sędzia się ubiegał i
obejmują one m.in. kwestię powiązania okresu drogi awansowej z objęciem ważkich
stanowisk w administracji sądowej, dotyczą przebiegu obrad na forum Krajowej Rady
Sądownictwa, opinii zgromadzeń ogólnych sędziów, opinii wizytatorów, osiągnięć
zawodowych (w zestawieniu z osiągnięciami kontrkandydatów do awansu), a
wreszcie sposób zachowania i postępowania po uzyskaniu awansu, w tym stopień
związania z urzędującą reprezentacją polityczną Ministerstwa Sprawiedliwości, jako
organu władzy wykonawczej (zob. wyrok SN z 6 kwietnia 2023 r., II KK 119/22).
Zbadanie, czy w odniesieniu do biorących udział w wydaniu zaskarżonego
kasacją wyroku sędziów wchodzi w rachubę brak instytucjonalnej bezstronności, do
której nawiązano powyżej, zostało poprzedzone uzyskaniem w toku postępowania
kasacyjnego w niniejszej sprawie dokumentacji osobowej obejmującej proces
ubiegania się przez wymienionych sędziów o urząd sędziego Sądu Okręgowego w
S..
Z materiałów tych wynika, że X.1Y.1 w 1999r. została powołana na stanowisko
Sędziego Sądu Rejonowego w S.. Pełniła w tym sądzie funkcję Kierownika Sekcji
Wykonawczej Wydziału Karnego (2001-2002) a od 2016r. Zastępcy Przewodniczącej
III Wydziału Karnego. Od 1 listopada 2017r. objęła funkcję Prezesa Sądu
Rejonowego w S. (i ponownie od 1 listopada 2021r.). Od 1 kwietnia 2022r. została
delegowana do orzekania w SO S.. Tzw. Krajowa Rada Sądownictwa w dniu […]
października 2022r. podjęła uchwałę (nr [...]) o przedstawieniu wniosku o jej
powołanie na urząd sędziego Sądu Okręgowego w S.. Prezydent RP powołał ją na
to stanowisko postanowieniem z dnia […]grudnia 2022r. (M. P. 2023.[…]). W 2022r.
Sędzia X.1Y.1 poparła kandydaturę Sędziego E.Ł. na członka nowo powołanej
Krajowej Rady Sądownictwa.
IV KK 342/24
10
Z powyższego zestawienia jednoznacznie wynika, że choć Sędzia X.1Y.1 ma
za sobą znaczny staż sędziowski, to jej kariera zawodowa „doznała” znaczącego
przyspieszenia po 2017r. Już choćby to powoduje, że jej bezstronność w
rozpoznawanych sprawach nasuwa istotne wątpliwości.
Analogiczna sytuacja ma miejsce w stosunku do SSO X.Y. W 2010 r. został
on powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w D..
W latach 2011- 2016 pełnił funkcję Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego,
a od 26 marca 2016 r. sprawował funkcję Przewodniczącego tego Wydziału. Ponadto
od maja 2016 r. do grudnia 2017 r. powierzono mu funkcję Wiceprezesa Sądu
Rejonowego w D.. Z dniem 1 lipca 2021 r. Sędzia został delegowany do pełnienia
czynności w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (przedłużone w dniu
1.07.2022r. i odwołane z dniem 18.03.2024r.), pełnił tam funkcję głównego
specjalisty, a następnie kierownika Działu Dydaktycznego Ośrodka Aplikacji
Sędziowskiej.
Uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu […] w K. z 28
maja 2018 r. nadano mu stopień naukowy doktora nauk prawnych.
Uchwałą nr [...] z dnia […] lipca 2020r. tzw. KRS przedstawiła wniosek o
powołanie M. K. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w
Sądzie Okręgowym w G.. Prezydent RP powołał go na to stanowisko
postanowieniem z dnia […] lipca 2021r. (M. P. z 2021.[…]).
Z dniem [...] kwietnia 2022r. decyzją Ministra Sprawiedliwości Sędzia został
przeniesiony na stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym w S..
W 2018r. i 2022r Sędzia M. K. również poparł kandydaturę Sędziego E.Ł. na
członka nowo powołanej Krajowej Rady Sądownictwa, a oprócz tego w 2022r.
również kandydaturę Sędziego D.W.
W szczególności podkreślić należy fakt podpisywania przez oboje
omawianych Sędziów list poparcia dla kandydatów do tzw. Krajowej Rady
Sądownictwa utworzonej po zmianach ustawowych, które weszły w życie w 2018r.
Powołanie bowiem tego organu – możliwe właśnie dzięki głosom poparcia
udzielonego przez niektórych, w sumie nielicznych, sędziów – doprowadziło do
całkowitego przejęcia przez władzę wykonawczą wpływu na nominacje sędziowskie.
Działanie to miało wprost podtekst polityczny, a co nie mniej istotne, doprowadziło do
IV KK 342/24
11
trwającego obecnie historycznie najgłębszego kryzysu w jakim znalazł się wymiar
sprawiedliwości.
Konsekwencją powyższych wywodów jest stwierdzenie, że sąd orzekający w
składzie z udziałem SSO X.1Y.1 i SSO X.Y. nie może być uznany za należycie
obsadzony, wystąpiła zatem w niniejszej sprawie bezwzględna przesłanka
odwoławcza wymieniona w art. 439§1 pkt 2 k.p.k.
Skutkiem omówionego uchybienia było uchylenia wyroku Sądu
Odwoławczego w stosunku do skazanych M.Ś. i M.M., którzy zaskarżyli wyrok tego
Sądu, a także, przy zastosowaniu art. 518 k.p.k. w zw. z art. 435 k.p.k. co G.S., S.C.
i A.G., którzy wyroku tego co prawda nie zaskarżyli, lecz za takim uchyleniem
przemawiają te same względy co w przypadku tych skazanych, którzy wnieśli
kasacje.
Ponieważ do zaistnienia omówionej wyżej bezwzględnej przesłanki
odwoławczej odnoszącej się do skazanego M.L. doszło jeszcze na etapie
postępowania przed Sądem I instancji, uchylić należało co do niego, nie tylko
zaskarżony wyrok, ale i zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Odwoławczy winien uczynić to w
prawidłowej obsadzie, natomiast Sąd Rejonowy stanie przed koniecznością
powtórzenia całości postępowania w stosunku do M. L., przy czym zważywszy na
charakter zaistniałego uchybienia, celowe będzie korzystanie w jak najszerszym
zakresie z możliwości, które stwarza art. 442§2 k.p.k.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Jerzy Grubba
[WB]
r.g.
Tomasz Artymiuk
Eugeniusz Wildowicz