IV KK 34/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 kwietnia 2025 r.
SSN Anna Dziergawka (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Kołodziejski
SSN Adam Roch
w sprawie R. O.
skazanego za czyn z art. 281 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2025 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach
z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt II K 744/24
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje
Rejonowemu w Suwałkach do ponownego rozpoznania.
Sądowi
Paweł Kołodziejski
Anna Dziergawka
Adam Roch
UZASADNIENIE
R. O. został oskarżony o to, że w dniu 28 lipca 2024 roku, około godz. 21.00
w S. przy ul. P., w celu utrzymania się w posiadaniu zabranego od L. N. telefonu
komórkowego marki H. o wartości 380 złotych, bezpośrednio po dokonaniu kradzieży,
użył wobec L. N. przemocy w postaci uderzenia pięścią w twarz powodując
IV KK 34/25
2
obrażenia ciała w postaci skośnego płytkiego zranienia górnej wargi po stronie
prawej, od wewnątrz – zakrwawione usta o dziąsła oraz złamanie korony zęba 4+,
powodując naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie
dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 281 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. przy zast. art. 11 §
2 k.k.
Sąd Rejonowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 27 listopada 2024 roku, w
sprawie o sygn. akt II K 744/24:
1. oskarżonego R. O. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, przy
czym zakwalifikował go z art. 281 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11
§ 2 k.k., i za to na mocy art. 281 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 §
2 k.k. skazał go, zaś na mocy art. 281 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art.
37b k.k. w zw. z art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. wymierzył
mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 1 (jednego) roku
i 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania
nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w
stosunku miesięczny;
2. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu R. O. na poczet orzeczonej
kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia
20 września 2024 roku godz. 18.30 do dnia wydania wyroku, tj. do dnia 27
listopada 2024 roku;
3. na mocy art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego R. O. obowiązek
naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego L. N. kwoty
380 złotych.
Ponadto sąd orzekł o kosztach sądowych (pkt IV i V wyroku).
Żadna ze stron nie wniosła środka zaskarżenia, tym samym wyrok
uprawomocnił się w dniu 5 grudnia 2024 roku.
Kasację na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach
wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące i mające
istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a
mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu
wadliwego wniosku oskarżonego R. O. o skazanie go bez przeprowadzenia
postępowania dowodowego i wydanie wyroku skazującego, mimo, iż wniosek ten
IV KK 34/25
3
zawierał nieprawidłową propozycję orzeczenia za czyn z art. 281 k.k. i art. 157 § 2
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 37b k.k. – kary mieszanej w
wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia
wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele
społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, podczas gdy
uwzględniając górną granicę ustawowego zagrożenia za przypisane przestępstwo,
zgodnie z treścią art. 37b k.k. możliwe było orzeczenie wobec oskarżonego R. O.
kary pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy oraz kary
ograniczenia wolności do lat 2, co skutkowało wydaniem wyroku z rażącą i mającą
istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego.
Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi
Rejonowemu w Suwałkach do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała rozpoznaniu i
uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k.
Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji Prokuratora Generalnego o
rażącym naruszeniu przez Sąd Rejonowy w Suwałkach przepisów prawa karnego
procesowego, tj. art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd, rozpoznając wniosek złożony
na podstawie art. 387 § 1 k.p.k., zobowiązany jest przede wszystkim sprawdzić
zaistnienie wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku. Jednym z nich
jest kontrola jego zgodności z przepisami prawa karnego materialnego, obejmująca
m.in. prawno-karną ocenę czynu, jak też wymiar kary bądź środków karnych. Jeśli
treść wniosku tychże regulacji prawnych nie respektuje, niewątpliwym obowiązkiem
sądu jest bądź to uzależnienie swojej decyzji o uwzględnieniu tego wniosku od
dokonania w nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną wadliwość (art. 387 § 3 k.p.k.),
bądź też rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na zasadach ogólnych (zob. wyrok
SN z dnia 6 marca 2024 r., III KK 622/23; wyrok SN z dnia 26 czerwca 2024 r., III KK
73/24).
IV KK 34/25
4
Temu zadaniu niestety sąd meriti nie sprostał, przez co, jak słusznie wskazał
skarżący, doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia
przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k. Sąd
Rejonowy w Suwałkach nie dokonał, na płaszczyźnie zgodności z przepisami prawa
materialnego, należytej oceny wniosku oskarżonego o wydanie wyroku w trybie art.
387 k.p.k., skoro nie dostrzegł, iż zawarta w nim propozycja kary jest niezgodna z
treścią art. 37b k.k.
Zgodnie bowiem z treścią art. 37b k.k. w sprawie o występek zagrożony karą
pozbawienia wolności, niezależnie od dolnej granicy ustawowego zagrożenia
przewidzianego w ustawie za dany czyn, sąd może orzec jednocześnie karę
pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 3 miesięcy, a jeżeli górna
granica ustawowego zagrożenia wynosi przynajmniej 10 lat - 6 miesięcy, oraz karę
ograniczenia wolności do lat 2. Powyższy przepis pozwala zatem na łączne
orzeczenie kary pozbawienia wolności i kary ograniczenia wolności. Wskazać jednak
należy, iż wprawdzie wymiar orzekanej na podstawie tego przepisu kary ograniczenia
wolności jest stały i wynosi maksymalnie 2 lata (art. 37b zdanie pierwsze in fine k.k.),
to jednocześnie maksymalny wymiar orzekanej w oparciu o tę regulację kary
pozbawienia wolności uzależniony jest od granic ustawowego zagrożenia za
przypisane oskarżonemu przestępstwo. Jak wskazuje powyższy przepis zasadą jest,
że kara ta nie może przekraczać 3 miesięcy pozbawienia wolności. Jeżeli zaś
przypisany czyn zagrożony jest w górnej granicy ustawowego zagrożenia karą co
najmniej 10 lat pozbawienia wolności, to kara pozbawienia wolności orzekana na
podstawie art. 37b k.k. może być orzeczona w wymiarze do 6 miesięcy.
W rozpatrywanej sprawie R. O. został skazany za czyn z art. 281 k.k. w zw. z
art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zast. art. 37b k.k. na karę 8 miesięcy
pozbawienia wolności oraz karę 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności z
obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w
wymiarze 20 godzin miesięcznie. Uwzględniając fakt, że czyn z art.
281 k.k. zagrożony jest karą do 10 lat pozbawienia wolności, zastosowanie art.
37b k.k. obligowało sąd do orzeczenia kary pozbawienia wolności w wymiarze do 6
miesięcy.
IV KK 34/25
5
Reasumując, sąd meriti, akceptując wadliwy wniosek oskarżonego, dopuścił
się rażącej obrazy art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k., a w konsekwencji także naruszenia art.
37b k.k., albowiem wymierzył karę pozbawienia wolności w wymiarze wyższym niż
przewiduje ustawa. Powyższe uchybienie było rażące i miało niewątpliwie istotny
wpływ na treść wyroku.
W związku z powyższym Sąd Najwyższy, podzielając zarzut i wniosek,
zawarte w kasacji, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu
w Suwałkach do ponownego rozpoznania. Sąd ten, procedując prawidłowo, powinien
uzależnić uwzględnienie wniosku złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. od jego
zmodyfikowania przez oskarżonego w sposób zgodny z przepisami prawa
materialnego. Osiągnięcie porozumienia w tej kwestii, przy spełnieniu pozostałych
przesłanek dobrowolnego poddania się karze, otworzy drogę do uwzględnienia
wniosku. W przypadku braku możliwości wydania wyroku w trybie konsensualnym,
sąd rozpozna sprawę na zasadach ogólnych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
Paweł Kołodziejski
Anna Dziergawka
Adam Roch
