IV KK 295/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 kwietnia 2025 r.
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie M. P.
skazanego za czyny z art. 222 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 30 kwietnia 2025 r.
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z dnia 11 marca 2024 r., sygn. akt VIII Ka 263/23,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt III K 180/22,
postanowił:
1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., art.
429 § 1 k.p.k. kasację w odniesieniu do skazania M. P. za czyn z
art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii pozostawić bez rozpoznania;
2. w pozostałej części kasację oddalić jako oczywiście
bezzasadną;
3. zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa
kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
IV KK 295/24
2
Sporządzenia uzasadnienia z urzędu wymaga rozstrzygnięcie z pkt 1 części
dyspozytywnej postanowienia. W tym zakresie należy wskazać, że Sąd Okręgowy
w Białymstoku zmienił w części wyrok Sądu pierwszej instancji m.in. w ten sposób,
że przypisany oskarżonemu czyn zakwalifikowany z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29
lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii uznał za wypadek mniejszej wagi,
zakwalifikował go z art. 62 ust. 3 wymienionej ustawy i wymierzył oskarżonemu
karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki
na kwotę 10 zł. Obrońca we wniesionej kasacji wskazał, że wyrok Sądu
odwoławczego zaskarża w całości, jednak najwyraźniej nie dostrzegł, że art. 523 §
2 k.p.k. stanowi, iż kasację na korzyść można wnieść w razie skazania
oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia
wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Z kolei art. 524 § 4 pkt 1
k.p.k. wyłącza to ograniczenie, gdy strona wniesie kasację z powodu uchybień
wymienionych w art. 439 k.p.k. W kasacji wniesionej przez obrońcę M. P. żadnego
z tych uchybień nie podniesiono, zatem w odniesieniu do skazania oskarżonego za
czyn zakwalifikowany z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii na podstawie powołanych wyżej przepisów kasację
należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy ustawy.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
U Z A S A D N I E N I E
M. P. został oskarżony o to, że:
1. w dniu 25 października 2021 r. w B. przy ul. […] kierował groźby karalne
pozbawienia życia pod adresem D. O., przy czym groźby te wywołały w nim
uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.;
2. w dniu 25 października 2021 r. w B. przy ulicy […] naruszył mir domowy D. O.
poprzez nieopuszczenie garażu będącego częścią budynku mieszkalnego
jednorodzinnego, pomimo wielokrotnych żądań pokrzywdzonego, tj. o czyn z art.
193 k.k.;
3. w dniu 25 października 2021 r. przy ulicy […] w B. znieważył funkcjonariuszy
publicznych Policji, tj. st. sierż. Ł. J., sierż. M. M. słowami powszechnie
IV KK 295/24
3
uznawanymi za obelżywe podczas i w związku z pełnieniem przez nich
obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k.;
4. w dniu 25 października 2021 r. przy ulicy […] w B. naruszył nietykalność
cielesną funkcjonariusza publicznego Policji st. sierż. Ł. J. poprzez kopnięcie go w
głowę podczas pełnienia przez niego obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 222
§ 1 k.k.;
5. w dniu 25 października 2021 r. przy ulicy […] w B. naruszył nietykalność
cielesną funkcjonariusza publicznego Policji sierż. M. M. poprzez kopnięcie jej w
głowę, powodując u niej powierzchowny uraz głowy, który to stanowi naruszenie
czynności narządu ciała na czas nie przekraczający dni 7 podczas pełnienia przez
nią obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 222 § 1 k.k.;
6. w dniu 25 października 2021 r. w B. przy ulicy […] posiadał wbrew przepisom
ustawy środki odurzające w postaci ziela konopi innych niż włókniste o wadze 1,67
grama netto, tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii.
Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt III K
180/22, uznał oskarżonego M. P. za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów,
z tym że w przypadku czynu z pkt 3 za miejsce jego popełnienia przyjął ulicę […] w
B. oraz III Komisariat Policji w B., zaś w przypadku czynu z pkt 4 za miejsce jego
popełnienia przyjął III Komisariat Policji w B. i wymierzył oskarżonemu:
- za czyn z pkt 1 karę 4 miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyn z pkt 2 karę 3 miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyn z pkt 3 karę 3 miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyny z pkt 4 i 5 przyjmując, że stanowią ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k.,
karę 1 roku pozbawienia wolności,
- za czyn z pkt 6 karę 1 miesiąca pozbawienia wolności (pkt I wyroku).
Na podstawie art. 91 § 2 k.k. Sąd orzekł karę łączną roku i 3 miesięcy pozbawienia
wolności (pkt II), na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczając oskarżonemu na jej poczet
okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 25.10.2021 r. od godz. 18:30 do
dnia 29.03.3022 r. do godz. 18:30 (pkt III). Na podstawie art. 46 § 2 k.k. zasądził od
oskarżonego M. P. na rzecz pokrzywdzonej M. M. kwotę 3000 zł tytułem nawiązki
IV KK 295/24
4
(pkt IV). Nadto rozstrzygnął w przedmiocie kosztów sądowych, obciążając nimi
oskarżonego.
Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w zakresie pkt I, II, IV i V. Zarzucił:
I. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie
art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez dowolną ocenę
zgromadzonego materiału dowodowego, która doprowadziła do rozstrzygnięcia
wszelkich niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, a
mianowicie:
1. wybiórcze obdarzenie walorem wiarygodności zeznań świadka D. O., jedynie
w zakresie w jakim korespondują z przypisaniem zarzucanych czynów
oskarżonemu, pomijając szereg sprzeczności i nieścisłości w zeznaniach świadka,
przede wszystkim zaś jego oświadczenie złożone funkcjonariuszowi Policji
zaprzeczające obawom spełnienia gróźb oraz jego postawę, reakcję na
oskarżonego i informowanie o okolicznościach zdarzenia w trakcie przyjazdu
funkcjonariuszy na miejsce zdarzenia;
2. wybiórcze obdarzenie walorem wiarygodności zeznań świadka A. B., jedynie w
zakresie w jakim korespondują z przypisaniem zarzucanych czynów oskarżonemu,
pomijając niewpisujące się w oskarżenie zeznania, a to m.in. co do słów „zajebię
was” wykrzykiwanych bez konkretnego adresata, na przemian z „tato pomóż,
mamo pomóż” oraz zeznań o braku obawy D. O. spełnienia gróźb,
3. odmówienie wiarygodności zeznaniom świadka W. P. pośrednio jedynie z uwagi
na fakt, że jako osoba najbliższa oskarżonemu - ojciec, ma interes w korzystnym
rozstrzygnięciu sprawy;
4. odmówienie wiarygodności pozostałym wyjaśnieniom oskarżonego, poza tymi, w
których wprost lub pośrednio przyznaje się do popełnienia zarzucanych mu czynów
z pkt III do VI;
5. niesłuszne uznanie, że M. P. miał w trakcie interwencji celowo kopnąć
funkcjonariuszkę Policji M. M., podczas gdy był duszony i stosowano wobec niego
nadmierną ilość środków przymusu bezpośredniego, interwencja zaś prowadzona
była w sposób nieprawidłowy.
II. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający
wpływ na jego treść:
IV KK 295/24
5
1. poprzez uznanie jakoby częściowe zeznania świadków Ł. J. i M. M. dowodziły
sprawstwa zarzuconych oskarżonemu czynów w pkt I i II, podczas gdy ich zeznania
dotyczą w przeważającej części pozostałych zarzutów, a nie gróźb i naruszenia
miru domowego;
2. poprzez oparcie ustaleń jedynie na zeznaniach świadków wskazanych w
uzasadnieniu wyroku w sprawie, z pominięciem ustaleń z nagrań z kamery
nasobnej funkcjonariusza Policji Ł. J..
III. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie
art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt
3 i 5 k.p.k., wyrażającą się niezasadnym oddaleniem wniosku dowodowego
oskarżonego w przedmiocie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii
innego zespołu biegłych psychiatrów i psychologa, np. z Instytutu Psychiatrii i
Neurologii w […] – innej instytucji medycznej niż dotychczasowa, wobec znacznych
rozbieżności w wydawanych wobec oskarżonego opiniach sądowo-psychiatryczno-
psychologicznych w krótkim czasie.
IV. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie
art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt
3 i 5 k.p.k. wyrażającą się niezasadnym oddaleniem wniosku dowodowego
oskarżonego w przedmiocie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii
biegłego z zakresu neurochirurgii (chirurgii naczyniowej) w sytuacji stanu zdrowia
oskarżonego (rozległa malformacja tętniczo-żylna lewego płata skroniowego,
niedowidzenie połowiczne lewostronne), który uległ znacznemu pogorszeniu w dniu
zdarzenia 25.10.2021 r. lub krótko po nim w jego następstwie.
V. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie
art. 167 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 3 i 5 k.p.k. wyrażającą się
niezasadnym oddaleniem wniosku dowodowego oskarżonego w przedmiocie
zobowiązania Komendanta Komendy Miejskiej Policji w B. do wydania
paralizatorów elektrycznych, które posiadali na swoim wyposażeniu w czasie
interwencji w dniu 25.10.2021 r. funkcjonariusze: Ł. J., K. A., P. W., B. L. i
zabezpieczenia ww. paralizatorów, jako rzeczy mogącej stanowić dowód w sprawie
z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo użycia jednego z nich wobec
oskarżonego M. P..
IV KK 295/24
6
VI. Obrazę przepisów prawa materialnego - art. 62 ust. 3 w zw. z art. 62a ustawy z
dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez ich niezastosowanie i
niezakwalifikowanie czynu z pkt VI jako przypadku mniejszej wagi, gdzie wobec
posiadanych środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste o
wadze 1.67 grama netto na własny użytek postępowanie mogło zostać umorzone.
Podnosząc tak sformułowane zarzuty, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego
wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, a w przypadku braku ku temu podstaw
wymierzenie łagodniejszej kary, w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, z
prymatem kary wolnościowej, zaś w zakresie czynu z pkt VI warunkowe umorzenie
postępowania. Jako wniosek ewentualny postulował uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W
apelacji skarżący zamieścił także wnioski dowodowe.
Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 marca 2024 r., sygn. akt VIII Ka
263/23, zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że:
- uchylił zawarte w pkt II części dyspozytywnej rozstrzygnięcie o karze łącznej
pozbawienia wolności,
- orzeczoną za czyny z pkt 4 i 5 karę pozbawienia wolności obniżył do 8 miesięcy,
- uznał, iż czyn z pkt 6 stanowi wypadek mniejszej wagi i kwalifikując go z art. 62
ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył
oskarżonemu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość
jednej stawki na kwotę 10 zł,
- na podstawie art. 91 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego za pozostałe przypisane
mu czyny karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności.
W pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy i orzekł o kosztach procesu, przy
czym zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie
odwoławcze.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca aktualnie skazanego M. P..
Zaskarżył wyrok w całości, zarzucając: „rażące naruszenie przepisów prawa, które
mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
I. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. w zw. z art.
458 k.p.k. poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego obrońcy
oskarżonego o dopuszczenie dowodu z opinii innego zespołu biegłych psychiatrów
IV KK 295/24
7
i psychologa, wyrażające się w ogólnikowym i w żaden sposób nieuzasadnionym
stwierdzeniu, że znajdująca się w aktach sprawy opinia biegłych jest wystarczająca
do poczynienia ustaleń faktycznych, bez jakiegokolwiek odniesienia się do
formułowanego w apelacji zarzutu niepełności opinii, a to wobec wcześniejszego
pominięcia przez biegłych u opiniowanego zmian organicznych mózgu oraz
niedowidzenia jednoimiennego, które wskazywała dokumentacja medyczna
dostarczona biegłym, jak i zawarcia w opinii nieprawdziwych informacji, tj. braku
zmian organicznych w mózgu mimo, iż przekazana dokumentacja medyczna
wskazywała zmiany w mózgowiu, tj. miejsca gliozy, zwapnienia, poszerzone
naczynia, płyn od strony malformacji.
II. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak odniesienia się przez
Sąd odwoławczy do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy od
wyroku Sądu I instancji, ich pobieżną analizę z pominięciem ich rozwinięcia oraz
nieustosunkowanie się w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu wyroku do
podnoszonych zarzutów:
1. przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów w stosunku do zeznań D. O.,
momentami sprzecznych, jak i A. B.. skutkujące pełną dowolnością ustaleń co do
stanu faktycznego sprawy, z pominięciem dowodów obiektywnych i pominięciem
przy wyrokowaniu dowodów korzystnych dla oskarżonego w postaci m.in. jego
wyjaśnień oraz zeznań W. P.,
2. przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów w stosunku do oceny
prowadzonej wobec oskarżonego interwencji, braku możliwości wypowiedzenia się
po przyjeździe funkcjonariuszy na miejsce zdarzenia, ani odpowiedzenia na wersję
zdarzeń przedstawioną przez D. O., zastosowania środków przymusu
bezpośredniego, ich ilości, w tym skutkujących duszeniem oskarżonego i reakcją w
postaci kopnięcia funkcjonariusz M. M..
III. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez wybiórczą i dowolną ocenę
zgromadzonego materiału dowodowego, która doprowadziła do przyjęcia winy
oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu z pkt. I i II aktu oskarżenia,
wyłącznie w oparciu o dowód z zeznań D. O. i A. B., pomimo licznych sprzeczności
w zeznaniach tych świadków, które korespondują z możliwością zastosowania
przez nich nadmiernej siły fizycznej wobec oskarżonego w trakcie jego
IV KK 295/24
8
obezwładniania, zaistnieniem u A. B. ofensywnych śladów na dłoni oraz
opuchniętej twarzy M. P., widocznych na nagraniu z kamery RAW funkcjonariusza
Policji Ł. J. ”.
Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, jak również
poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku w całości i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu
pierwszoinstancyjnym.
W pisemnej odpowiedzi na kasację Zastępca Prokuratora Rejonowego Białystok -
Północ w Białymstoku wniosła o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżając w całości wyrok Sądu
Okręgowego w Białymstoku, obrońca nie uwzględnił treści art. 523 § 2 k.p.k., który
stanowi, iż kasację na korzyść można wnieść w razie skazania oskarżonego za
przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez
warunkowego zawieszenia jej wykonania. Zatem w sytuacji, gdy wyrokiem
wspomnianego Sądu M. P. został skazany za czyn z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29
lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii na karę grzywny, kasację, która nie
podnosiła uchybienia z art. 439 k.p.k., należało pozostawić bez rozpoznania jako
niedopuszczalną z mocy ustawy. Takie rozstrzygnięcie, już wcześniej
umotywowane, zostało zawarte w pkt 1. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
30 kwietnia 2025 r., IV KK 295/24.
W pkt 2. tego postanowienia zawarto rozstrzygnięcie o oddaleniu kasacji w
pozostałej części jako oczywiście bezzasadnej. Tłumacząc powody tego
rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zarzut z pkt III skargi
nie spełnia wymogu zarzutu kasacyjnego, bowiem w istocie nie jest skierowany
przeciwko wyrokowi Sądu odwoławczego. W przypadku przypisanych skazanemu
innych czynów niż czyn polegający na nielegalnym posiadaniu marihuany, tj.
również czynów z pkt I i II aktu oskarżenia, Sąd ten nie przeprowadził własnej
oceny dowodów, odmiennej od poczynionej przez Sąd meriti, jak też samodzielnie
nie poczynił ustaleń faktycznych, a jedynie zaakceptował ocenę dowodów i
ustalenia, które stanowiły podstawę orzeczenia Sądu Rejonowego. Zatem nie
stosował przepisów art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. zasadniczo adresowanych do sądu
pierwszej instancji i w konsekwencji nie mógł ich naruszyć (zob. postanowienia
IV KK 295/24
9
Sądu Najwyższego: z dnia 14 lutego 2025 r., IV KK 516/24; 17 października 2024 r.,
I KK 348/24; 9 maja 2022 r., IV KK 360/21). W zarzucie jest mowa, że
nieprawidłowa ocena dowodów doprowadziła do przyjęcia winy oskarżonego w
zakresie przypisanego mu czynu (powinno być: czynów) z pkt I i II aktu oskarżenia,
ale skarżący nie uwzględnił, że przyjęcie winy M. P. w zakresie tych czynów miało
miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. O tym, że omawiany zarzut tylko
pozornie sygnalizuje uchybienie Sądu ad quem przekonuje też sięgnięcie do treści
apelacji. Jest widoczne, że zarzut z pkt III kasacji jest, mimo pewnej modyfikacji,
tożsamy z zarzutem z pkt I.1 i 2 apelacji, w którym również kwestionowano ocenę
dowodów i oparcie skazania M. P. za czyny z art. 190 § 1 k.k. i z art. 193 k.k. na
zeznaniach świadków D. O. i A. B.
W zarzucie z pkt I podniesiono niezasadne oddalenie przez Sąd odwoławczy
zgłoszonego przez obrońcę wniosku dowodowego. W takim razie niezrozumiałe
jest twierdzenie, że w ten sposób obok naruszenia art. 201 k.p.k. (w zw. z art. 458
k.p.k.) doszło do naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. Wszak
przepisy te nie mają nic wspólnego z sygnalizowanym uchybieniem, a ich
naruszenie wchodzi w grę, gdy sąd drugiej instancji nie rozważy wszystkich
zarzutów i wniosków wskazanych w środku odwoławczym, o czym jest mowa w
zarzucie z pkt II.
Jest faktem, że na rozprawie w dniu 26 lutego 2024 r. na podstawie art. 201 k.p.k.
a contrario w zw. z art. 458 k.p.k. Sąd Okręgowy oddalił wniosek obrońcy
oskarżonego o dopuszczenie dowodu z opinii innego zespołu biegłych psychiatrów
i psychologa. Uznał bowiem, że cyt. „obrońca nie wykazał, by opinia sporządzona w
przedmiotowej sprawie przez biegłych z SP ZOZ w C. (k. 170-199) była niepełna,
niejasna lub by zawierała wewnętrzne sprzeczności, zaś dodatkowa dokumentacja
medyczna, którą mieliby uwzględnić opiniujący (wynik badania MR z dn.
28.03.2022 r. oraz zaświadczenie okulisty z dn. 1.09.2023 r.) została wydana nie
tylko już po dacie sporządzenia kwestionowanej przez obrońcę opinii, ale przede
wszystkim w znacznym odstępie czasowym od samego czynu (odpowiednio 5 oraz
11 miesięcy od zdarzenia)”. Rzeczywiście, trudno mówić o nieprawidłowym
sporządzeniu przez biegłych opinii datowanej 26.01.2022 r. z powodu
nieuwzględniania przez nich dokumentów, które były wystawione później. Ale
IV KK 295/24
10
gdyby wspomniana dokumentacja zawierała istotne nowe informacje, można by
mówić o uchybieniu Sądu, polegającym na odstąpieniu od aktualizacji opinii
wcześniej sporządzonej. To uchybienie jednak nie zaistniało, bowiem z obszernej
opinii sporządzonej przez biegłych wynika, że znali oni okoliczności, o których była
mowa we wspomnianych dokumentach. Dysponowali obszerną dokumentacją
medyczną sporządzoną w związku z wcześniejszymi pobytami M. P. w szpitalnych
oddziałach psychiatrycznych. Odnotowano w niej m.in. cyt. „tętniczo-żylne wady
rozwojowe naczyń mózgowych. Malformacja tętniczo-żylna lewej okolicy skroniowej”
(k. 175, podobnie k. 179 i 180), zaobserwowanie objawów zaburzeń osobowości z
ustaleniem podłoża tych zaburzeń w postaci organicznego uszkodzenia OUN,
potwierdzonego badaniami dodatkowymi (k. 176). W czasie obserwacji skazanego
w toku postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie również przeprowadzono
badanie z rozpoznaniem wspomnianej malformacji tętniczo-żylnej w okolicy
skroniowej (k. 185). Wbrew twierdzeniu obrońcy, biegli nie zamieścili w opinii
„nieprawdziwych informacji, tj. braku zmian organicznych w mózgu”. Wyrazili
jedynie pogląd co do rozmiaru tych zmian, wskazując (k. 195), że „obecność
nasilonych zmian organicznych w OUN wykluczałaby możliwość wykonywania tego
typu pracy”, która „wiąże się z dobrą orientacją w przestrzeni, terenie, sprawnym i
szybkim przemieszczaniu się rowerem” (M. P. podał, że przy użyciu roweru
dostarczał zamawiającym posiłki). Biegli zwrócili też uwagę, że „na komisji
lekarskiej dostał kategorię A, został zakwalifikowany do zasadniczej służby
wojskowej”. Trudno przyjąć, że ułomność narządu wzroku (niedowidzenie
jednoimienne) mogłaby prowadzić do zmiany opinii w aspekcie zdolności sprawcy
do ponoszenia odpowiedzialności karnej (art. 31 k.k.). Nie sposób też uznać, mając
w polu widzenia wspomniane orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej oraz
deklarowaną przez skazanego ulubioną formę aktywności (jazda na rowerze – k.
183, 193), by wspomniana wada znacząco wpływała na funkcjonowanie M. P.
Należy też odnotować, że Sąd Okręgowy również w pisemnych motywach wyroku
wnikliwie odniósł się do kwestii związanych z prawidłowością sporządzonej w
sprawie opinii sądowo-psychiatrycznej, m.in. akcentując, że biegli dysponowali
obszerną dokumentacją medyczną dotyczącą skazanego, w której odnotowano, iż
IV KK 295/24
11
stwierdzono u niego malformację tętniczo-żylną naczyń mózgowych oraz
uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego.
Zarzut z pkt 2 kasacji w sposób mało klarowny sygnalizuje uchybienie Sądu
odwoławczego, nie jest bowiem jasne, czy ma ono polegać na braku odniesienia
się tego Sądu do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy, czy na
nieustosunkowaniu się do nich w sposób wyczerpujący. W obu przypadkach zarzut
ten nie jest zasadny, bowiem Sąd ad quem nie pominął żadnego z zarzutów
apelacji, jak też odniósł się do nich w sposób spełniający wymóg art. 433 § 2 k.p.k.
Zatem twierdzenie o nieustosunkowaniu się do zarzutów w sposób „wyczerpujący”
w istocie nie tyle wskazuje na rażące naruszenie tego przepisu przez Sąd ad quem,
ile jest przejawem dezaprobaty skarżącego wobec niepodzielenia zarzutów przez
Sąd drugiej instancji. W rzeczywistości Sąd ten należycie wytłumaczył, dlaczego
uznał za mieszczącą się w granicach art. 7 k.p.k. ocenę dowodów przeprowadzoną
przez Sąd meriti, w tym uznającą za wiarygodne zeznania D. O. i A. B., a
odrzucającą wyjaśnienia skazanego i zeznania jego ojca W. P.. W tym względzie,
odstępując od przytaczania wywodów zawartych w obu pismach, można odesłać
skarżącego do uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego (s. 11-12) oraz do
odpowiedzi prokuratora na kasację. Celowe będzie jednak przypomnienie, że Sąd
ad quem zwrócił uwagę, iż odnośnie czynów z pkt I i II aktu oskarżenia cyt.
„konkurowały ze sobą dwie skrajnie różne relacje”, zaś Sąd meriti w sposób
przekonujący wytłumaczył „dla jakich względów to relacja pokrzywdzonego w
połączeniu z pozostałymi dostępnymi w tej sprawie informacjami wynikającymi m.in.
z zeznań dwójki interweniujących funkcjonariuszy, ale również dowodu z zapisu
początkowej fazy interwencji oddaje faktyczny charakter zdarzenia oraz to co było
jej bezpośrednim powodem”. Słusznie zaznaczył również, że „skarżący nie zdołał
wykazać nieracjonalności, czy dowolności w tym rozumowaniu”.
Gdy chodzi o występki, których skazany dopuścił się na szkodę funkcjonariuszy
Policji (pkt II. 2 kasacji), to obrońca zdaje się sugerować, że określone zachowanie
skazanego wobec funkcjonariuszy Policji było usprawiedliwione faktem
nieprawidłowego, nadmiernie przemocowego przeprowadzania przez nich
interwencji na miejscu zdarzenia. I w tym względzie w sposób prawidłowy
wypowiedział się Sąd odwoławczy (s. 6-9 uzasadnienia wyroku), nadto nasuwa się
IV KK 295/24
12
spostrzeżenie, że skarżący pomija, iż M. P. przyznał się do popełnienia
wspomnianych czynów, deklarując żal z powodu swojego zachowania [„Chciałbym
przeprosić policjantów (…). Zacząłem obrażać policjantów i kopnąłem policjantkę i
bardzo tego żałuję. Nie wiem czemu tak zrobiłem” – posiedzenie Sądu w
przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania - k. 85; „nie przyznaję się
do popełnienia dwóch pierwszych zarzucanych mi czynów, a do wszystkich
pozostałych przyznaję się i tego bardzo żałuję. (….) Chciałbym jeszcze raz
przeprosić obecnego tutaj policjanta” – rozprawa - k. 357]. Należy też zaznaczyć,
że wbrew twierdzeniu obrońcy, w wyjaśnieniach skazanego nie pojawiło się
twierdzenie, iż kopnął funkcjonariuszkę Policji w reakcji na zastosowanie wobec
niego środków przymusu bezpośredniego, co zresztą nie nakazywałoby uwolnienia
go od odpowiedzialności.
Z tych względów, Sąd Najwyższy w pkt 2 części dyspozytywnej postanowienia
orzekł o oddaleniu kasacji „w pozostałej części”, tj. nieobejmującej skazania za
czyn z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
jako oczywiście bezzasadnej. Zawarte w pkt 3 rozstrzygnięcie o zwolnieniu
skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego znajduje
oparcie w art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. i wynika z podzielenia
stanowiska Sądu odwoławczego co do trudnej sytuacji majątkowej skazanego.
[J.J.]