IV KK 270/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 31 sierpnia 2026 r.
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
w sprawie Ł.J.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 31 sierpnia 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Lublińcu
z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 467/24
uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w Lublińcu do ponownego rozpoznania.
Tomasz Artymiuk
Barbara Skoczkowska
Eugeniusz Wildowicz
UZASADNIENIE
Ł.J. został skazany wyrokami:
I. Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z dnia 5 czerwca 2019
r., sygn. akt IV K 199/19, za przestępstwo z art. 157 § 2 k.k., na karę grzywny w
IV KK 270/26
2
wymiarze 200 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda; kara została wykonana
dnia 19 stycznia 2022 r.;
II. Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach z dnia 15 marca 2022
r., sygn. akt VIII K 526/20, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
i art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 284 § 2 k.k., na karę łączną roku pozbawienia wolności
z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat próby; kara została
wykonana dnia 13 czerwca 2024 r.;
III. Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt II K 67/22,
za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k., na karę grzywny w wymiarze 100 stawek
dziennych po 15 zł każda:
IV. Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II K 91/22,
za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 8 stycznia 2022 r., na karę 5
miesięcy ograniczenia wolności, przy czym postanowieniem z dnia 1 października
2023 r., na podstawie art. 2a § 2 k.w., karę 5 miesięcy ograniczenia wolności
zamieniono na karę miesiąca ograniczenia wolności;
V. Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 4 maja 2022 r., sygn. akt II K 562/21,
za przestępstwo z art. 217 § 1 k.k. popełnione w dniu 29 października 2021 r., na
karę 8 miesięcy ograniczenia wolności; kara została wykonana dnia 14 czerwca 2023
r.;
VI. Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 52/23,
za przestępstwo z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
popełnione w dniu 21 grudnia 2022 r., na karę łączną roku i 2 miesięcy ograniczenia
wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele
społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, ponadto orzeczono środek karny w
postaci podania wyroku do publicznej wiadomości; kara nie została wykonana.
Sąd Rejonowy w Lubińcu, wyrokiem z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt II K
467/24:
IV KK 270/26
3
1. stosując art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 i 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym
w dniu 23 czerwca 2020 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. połączył jednostkowe kary
ograniczenia wolności orzeczone w prawomocnych wyrokach:
- Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II K 91/22,
- Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 52/23,
w ich miejsce wymierzając Ł.J. karę łączną roku i 2 miesięcy ograniczenia
wolności, zobowiązując go do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na
cele społeczne w rozmiarze 30 godzin miesięcznie;
2. na mocy art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej ograniczenia
wolności zaliczył skazanemu okres zatrzymania w sprawie II K 52/23, uznając, że
kara ograniczenia wolności została wykonana w wymiarze 2 dni;
3. w pozostałym zakresie wyroki wydane w sprawach II K 91/22 i II K 52/23
pozostawił do odrębnego wykonania;
4. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Wyrok ten, niezaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się z dniem 22
lipca 2025 r.
W dniu 10 czerwca 2026 r. Prokurator Generalny, działając na podstawie art.
521 § 1 k.p.k., wniósł kasację od powyższego wyroku łącznego, zaskarżając go w
całości na niekorzyść skazanego i zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na
treść wyroku łącznego naruszenie przepisów prawa materialnego art. 85 § 1 i § 2 k.k.
w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., poprzez przyjęcie, że kara
jednostkowa 1 miesiąca ograniczenia wolności, orzeczona w sprawie Sądu
Rejonowego w Lublińcu o sygn. akt II K 91/22, jest karą tego samego rodzaju, co
kara łączna 1 roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności, orzeczona wyrokiem tegoż
samego Sądu o sygn. akt II K 52/23, a następnie objęcie ich węzłem kary łącznej 1
roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności w sytuacji, gdy pierwsza z wymienionych kar
została wymierzona na podstawie przepisów kodeksu wykroczeń, przy zastosowaniu
art. 2a § 2 k.w., natomiast kara łączna została wymierzona na podstawie przepisów
IV KK 270/26
4
kodeksu karnego, a więc kary te nie były rodzajowo tożsame w rozumieniu art. 85
k.k. i ich połączenie nie było dopuszczalne”.
Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Lublińcu do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlega rozpoznaniu i
uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nie ulega bowiem
wątpliwości, że wydając zaskarżony wyrok łączny Sąd Rejonowy w Lublińcu dopuścił
się sygnalizowanego w niej naruszenia prawa materialnego, skutkiem czego doszło
do połączenia wyrokiem łącznym kar niepodlegających łączeniu.
Przepisy art. 85 § 1 i 2 k.k. w brzmieniu sprzed 24 czerwca 2020 r. stanowiły,
że jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego
samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, zaś
podstawę orzeczenia kary łącznej stanowią wymierzone i podlegające wykonaniu, z
zastrzeżeniem art. 89 k.k., w całości lub w części kary lub kary łączne za
przestępstwa.
W związku z tym, że kary orzeczone w sprawach IV K 199/19, VIII K 526/20 i
II K 562/21 zostały już wykonane, a wyrokiem w sprawie II K 67/22 wymierzono
skazanemu karę grzywny, Sąd uznał, iż zachodzą podstawy jedynie do połączenia
kar ograniczenia wolności orzeczonych wyrokami w sprawach II K 91/22 - za
przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. (przy czym wymierzona skazanemu kara 5 miesięcy
ograniczenia wolności została zamieniona postanowieniem z dnia 1 października
2023 r., na podstawie art. 2a § 2 k.w., na karę miesiąca ograniczenia wolności w
związku z kontrawencjonalizacją kary) oraz II K 52/23– za przestępstwo z art. 222 §
1 k.k. w zw. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. popełnione w dniu 21 grudnia
2022 r. Nie zwrócił przy tym uwagi na fakt, że choć kary orzeczone powyższymi
wyrokami noszą tę samą nazwę (kara ograniczenia wolności), w rzeczywistości nie
są karami tego samego rodzaju, ponieważ jedna z nich (w sprawie II K 91/22) została
orzeczona na podstawie Kodeksu wykroczeń, a druga (w sprawie II K 52/23) w
IV KK 270/26
5
oparciu o przepisy Kodeksu karnego. Kary te, choć stanowią swój semantyczny
odpowiednik na gruncie prawa karnego i prawa wykroczeń, różnią się od siebie
treścią i granicami wymiaru. Ponieważ nie są to kary jednego rodzaju, w rozumieniu
art. 85 k.k., kara ograniczenia wolności określona w art. 20-21 k.w. nie podlegała (co
obowiązuje także w obecnym stanie prawnym) z woli ustawodawcy łączeniu z karą
ograniczenia wolności, przewidzianą w art. 34-35 k.k. (por. m.in. wyroki Sądu
Najwyższego z dnia 19 listopada 2025 r., I KK 274/25; z dnia 26 marca 2025 r., I KK
5/25 i z dnia 7 sierpnia 2024 r., V KK 295/24). Nie ma przy tym znaczenia, że w
przedmiotowej sprawie obie kary zostały orzeczone za przestępstwa, a
kontrawencjonalizacja kary orzeczonej w sprawie II K 91/22, wynikająca z art. 2a § 1
k.w., nie pociągnęła za sobą zmiany w podstawie skazania, lecz wyłącznie zmianę
orzeczonej za ten czyn kary (podobnie Sąd Najwyższy orzekł w wyroku z dnia 10
kwietnia 2018 r., III KK 100/18). Rzecz w tym, że wyrok łączny dotyczy właśnie
łączenia kar i to one, a nie podstawy skazania, mają być jednego rodzaju. Po
zmianach dokonanych postanowieniem Sądu Rejonowego w Lublińcu, sygn. akt II
Ko 1295/23, z dnia 1 października 2023 r., w przedmiocie kontrawencjonalizacji, kary
ograniczenia wolności orzeczone względem, skazanego w sprawach II K 91/22 oraz
II K 52/23 przestały być tożsame rodzajowo, co stało na przeszkodzie objęciu ich
wyrokiem łącznym.
W świetle powyższego uznać należało, że w zaskarżonym kasacją wyroku
łącznym doszło do niedopuszczalnego połączenia kar, co stanowi rażącą i
wywierającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów prawa
materialnego (art. 85 § 1 i 2 k.k. w brzmieniu sprzed 24 czerwca 2020 r.).
Powyższe oznacza również, że stosując stan prawny obowiązujący przed
dniem 24 czerwca 2020 r., nie da się wydać wyroku łącznego w stosunku do Ł.J.
Mimo to brak było podstaw do umorzenia niniejszego postępowania na podstawie
art. 572 k.p.k., jako że zachodzi możliwość wydania wyroku łącznego na zasadach
przewidzianych w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, który alternatywnie
znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, ale został przez Sąd Rejonowy
uznany za mniej korzystny dla skazanego.
IV KK 270/26
6
Dlatego Sąd Najwyższy, po uchyleniu zaskarżonego wyroku, przekazał
sprawę Sądowi Rejonowemu w Lublińcu do ponownego rozpoznania, celem
zbadania możliwości wydania względem Ł.J. wyroku łącznego w oparciu o przepisy
Kodeksu karnego obowiązujące od 24 czerwca 2020 r.
Orzekając ponownie w kwestii wyroku łącznego Sąd ten zachowa większą
staranność, dołączy do akt sprawy odpisy wszystkich orzeczeń branych w tym
postępowaniu pod uwagę i właściwie zredaguje komparycję wyroku, umieszczając w
niej wszystkie wymagane informacje.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Tomasz Artymiuk
[WB]
Barbara Skoczkowska
Eugeniusz Wildowicz
