IV KK 221/26

IV KK 221/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 czerwca 2026 r. SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie Ł. J., skazanego z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w dniu 3 czerwca 2026 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II AKa 208/25, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt IV K 17/24, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego skazanego. obciążyć [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 07 października 2024 roku, sygn. akt IV K 17/24, Ł.J został uznany za winnego tego, że: 1. w bliżej nieustalonym czasie, w okresie od końca 2020 roku do listopada 2022 roku w S., wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o IV KK 221/26 2 przeciwdziałaniu narkomanii, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami substancji psychotropowej w postaci co najmniej 4 kg siarczanu amfetaminy, co najmniej 1 litra płynnej amfetaminy oraz znacznymi ilościami nowej substancji psychoaktywnej z grupy III NSP w postaci co najmniej 2,5 kg suszu CBD nasączonego roztworem Butinaca kupując je celem dalszej dystrybucji osobom nie będącym konsumentami, jednocześnie czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, działając w ten sposób, - w bliżej nieustalonym czasie, w okresie od końca 2020 roku do listopada 2022 roku w S. kupił co najmniej 4 kg siarczanu amfetaminy w ramach co najmniej czterech transakcji od A.T., za łączną cenę nie mniej niż 13 000 złotych, - w bliżej nieustalonym dniu, w okresie lata 2021 roku w S. kupił co najmniej 1 litr płynnej amfetaminy od nn. osoby, za bliżej nieustaloną cenę, po czym sprzedał w cenie nabycia A.T., celem wytworzenia z niej środka psychotropowego w postaci siarczanu amfetaminy, - w bliżej nieustalonych dniach, w okresie 2021 roku w S. kupił substancję psychoaktywną z grupy III NSP w postaci co najmniej 2,5 kg suszu CBD nasączonego roztworem Butinaca w ramach co najmniej 2 transakcji od A.T. za łączną cenę co najmniej 32 000 złotych. tj. przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 kk w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2022 roku przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., za które – na mocy art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2022 roku przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. oraz przy zast. art. 57b k.k. w zw. z art 33 § 11 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 roku przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. – wymierzono mu karę 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 złotych każda; ponadto, na mocy art. 45 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego Ł.J. przepadek równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w kwocie 55 000 złotych, a na mocy art. 70 IV KK 221/26 3 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii nawiązkę na rzecz Stowarzyszenia […] w kwocie 5000 złotych; 2. w bliżej nieustalonych dniach, w okresie od 2020 roku do października 2022 roku w S., działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pięciokrotnie udzielił A.T. środka odurzającego w postaci marihuany, w łącznej ilości co najmniej 25 gramów, za bliżej nieustaloną cenę, jednocześnie czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, t.j. przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 12 § 1 k.k., za które – na mocy art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2022 roku przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. przy zast. art. 57b k.k. w zw. z art. 33 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 roku przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. – wymierzono mu karę roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 złotych każda; ponadto, na mocy art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii orzeczono od oskarżonego Ł.J. nawiązkę na rzecz Stowarzyszenia […] w kwocie 5000 złotych. Sąd I instancji na mocy art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 roku przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. połączył wymierzone, jednostkowe kary pozbawienia wolności i w ich miejsce orzekł wobec oskarżonego karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 10 miesięcy, zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, a także orzekł karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 złotych każda. Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc zarzuty rażącej obrazy przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.; art. 5 § 2 k.p.k.; art. 410 k.p.k.) oraz błędów w IV KK 221/26 4 ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mających wpływ na jego treść – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku co do czynów przypisanych osk. Ł.J. w pkt 10 i 13 wyroku i uniewinnienie oskarżonego Ł.J. od popełnienia przypisanych mu przestępstw, ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrok Sądu meriti został zaskarżony również na niekorzyść oskarżonego, przez prokuratora, który – podnosząc zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych, mających wpływ na treść orzeczenia – wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II AKa 208/25, zmienił zaskarżony wyrok w odniesieniu do Ł.J. w ten sposób, że z opisu drugiego przestępstwa przypisanego temu oskarżonemu wyeliminował sformułowanie: „działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej”. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od wyroku Sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca skazanego podnosząc następujące zarzuty: - rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, przez naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie w należyty i rzetelny sposób wszystkich zarzutów i wniosków zawartych w apelacji skazanego Ł.J. mimo, iż zgodnie z art. 433 § 2 k.p.k. kompleksowe rozważenie zarzutów doprowadziłoby Sąd II instancji do prawidłowego i odmiennego wniosku, iż skazany wskazał w realny sposób naruszenia art. 7 k.p.k. , 4 k.p.k. 410 k.p.k. i 5 § 2 k.p.k. skutkujące dokonaniem końcowo błędnych ustaleń faktycznych w zakresie jego winy, zaś kontrola odwoławcza w przedmiotowej sprawie była niepełna w szczególności w zakresie: a) braku należytego rozpoznania zarzutu rażącej obrazę przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. polegającego na przekroczeniu zasady obiektywizmu oraz dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, interpretując je tylko i wyłącznie na niekorzyść Ł.J., w szczególności w zakresie nieuzasadnionej odmowy przyznania waloru pełnej IV KK 221/26 5 wiarygodności depozycjom skazanego Ł.J. w zakresie w jakim nie przyznał się do winy podczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy w postaci zeznań A.T., J.F. – konkubiny A.T. z którą Ł.J. pozostaje w konflikcie albowiem Ł.J. ujawnił jej romans z nim, i G.M. – świadka nadużywającego alkohol i narkotyki – jest niewystarczający dla uznania Ł.J. za winnego przypisanych mu w wyroku przestępstw; b) braku należytego rozpoznania zarzutu rażącej obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. polegającego na przekroczeniu zasady obiektywizmu oraz dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, interpretując je tylko i wyłącznie na niekorzyść Ł.J., w szczególności w zakresie oceny zeznań m.in. A.T., J.F. mimo, iż ich depozycje nie były spójne i konsekwentne, a zeznania A.T. w sposób ewidentny zostały złożone na potrzeby obciążenia odpowiedzialnością karną jak największej ilości osób przy jednoczesnym umniejszeniu własnej odpowiedzialności karnej, co wiązało się z chęcią przerzucenia odpowiedzialności karnej na inne osoby mimo, iż dowód z „pomówienia” musi być oceniany w sposób szczególnie wnikliwy i ostrożny (wyrok z dnia 24 stycznia 1986 r., OSNPG 1987/3/97; wyrok z dnia 06 lutego 1970 r., OSNKW 1970/4-5/46., tak też: Mariusz Kucharczyk, Pomówienie jako szczególny rodzaj wyjaśnień oskarżonego, Przegląd Sądowy 2005/4/98); c) braku należytego rozpoznania zarzutu rażącej obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia tj. art. 410 k.p.k. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego w ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji słusznie miał oprzeć wyrok przede wszystkim na zeznaniach m.in. A.T., J.F. i zaaprobowanie poglądu Sądu Okręgowego w tym zakresie, podczas gdy apelujący wykazał, że osoby te były zainteresowane przerzuceniem odpowiedzialności na Ł.J. i umniejszenia swojej odpowiedzialności i pozostawały z nim w konflikcie, - braku należytego rozpoznania zarzutu rażącej obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia tj. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie ustosunkowania się do zarzutu w sposób spełniający minimalne wymogi kontroli instancyjnej oraz oparcie na wątpliwych co do wiarygodności dowodach, w sytuacji gdy wykazano w toku postępowania, że A.T. miał interes w IV KK 221/26 6 pomówieniu Ł.J. o działalność przestępczą w celu uniknięcia przez niego surowej kary; - bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej polegającą na tym, że na etapie postępowania przed Sądem II instancji skład orzekający był nienależycie obsadzony – co wynika m.in. z faktu, iż w składzie orzekającym zasiadała Sędzia X. Y. delegowana z Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej do Sądu Apelacyjnego w Katowicach na wniosek Ministra Sprawiedliwości Z.Z. bez określenia terminu i bez transparentnych kryteriów delegowania – co podważa domniemanie niezawisłości i bezstronności sędziego, a w konsekwencji narusza art. 6 ust. 1 EKPCz, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. W realiach panujących w polskim wymiarze sprawiedliwości w tym okresie, okoliczność ta wystarcza do podważenia domniemania niezawisłości i bezstronności takiego sędziego. W odniesieniu do wskazanego sędziego domniemanie to - zdaniem skarżącego Ł.J. – należy uznać za wyłączające sędziego, zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r., wydanym w sprawach połączonych C- 748/19 do C-754/19. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor kasacji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu i uniewinnienie Ł.J. od popełnienia przypisanych mu czynów, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. IV KK 221/26 7 Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Jeśli chodzi o zarzut wystąpienia w sprawie jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, określonych w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., to bazuje on na zasadniczym nieporozumieniu co do podmiotu, który udzielił delegacji sędzi T. P. Rzecz bowiem w tym, że nie był to Minister Sprawiedliwości w osobie Z.Z., ale podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, a do wydania tego aktu doszło już po zmianie politycznej, jaka dokonała się po wyborach 15 października 2023 r. Oczywiste jest natomiast to, że sama delegacja, znajdując swoje ustawowe umocowanie w art. 77 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, stanowi instytucję, której zastosowanie nie podważa prawidłowości składu orzekającego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2024 r., IV KS 41/24). Odnosząc się do kolejnego zarzutu należy przypomnieć ugruntowane od wielu lat stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym „postępowanie kasacyjne nie może stanowić powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju trzecią instancją odwoławczą, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności zapadłych orzeczeń w sądach pierwszej i drugiej instancji. Z istoty samej kasacji wynika, że w tym postępowaniu niedopuszczalne jest dokonywanie przez Sąd Najwyższy ponownej oceny dowodów, czy też poprawności dokonanych ustaleń faktycznych. Sąd kasacyjny może tylko zbadać, czy sądy obydwu instancji dokonując tych ustaleń, nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania, co mogłoby mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku. Zatem kontroli w trybie kasacji podlegają nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2018 r., V KK 174/18, LEX nr 2515964). „Kasacja nie jest środkiem mającym powtarzać kontrolę instancyjną. Weryfikacja prawidłowości przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji oceny dowodów i trafności dokonanych ustaleń faktycznych leży w wyłącznej kompetencji sądu odwoławczego” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2020 r., IV KK 341/20, LEX nr 3076387). „Można w kasacji podnosić zarzuty dotyczące orzeczenia sądu IV KK 221/26 8 pierwszej instancji, ale wówczas (stosowną argumentacją i przywołaniem naruszonych przez sąd odwoławczy przepisów) należy wykazać «przeniknięcie» owych uchybień do wyroku tegoż sądu” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2021 r., V KK 550/20, LEX nr 3149357). Wniesiona kasacja, pomimo jej obszerności i licznego powoływania się na poglądy judykatury w zdecydowanej większości zawiera rozważania stanowiące li tylko polemikę z oceną dowodów przeprowadzoną przez Sąd I instancji, zweryfikowaną przez Sąd odwoławczy a zacytowane tezy z orzecznictwa nie wskazują na zasadność kasacji. Jej autor nie wykazał w żadnym ze wskazywanych aspektów materiału dowodowego na wadliwość stanowiska Sądu odwoławczego albo na brak rozpoznania któregoś z zarzutów apelacyjnych, przedstawiając zamiast tego własną ocenę dowodów oraz wyrażając pogląd co do jakości kontroli instancyjnej, który jednak nie znajduje potwierdzenia w świetle analizy akt sprawy, w tym zwłaszcza lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd II instancji rzetelnie odniósł się bowiem do depozycji A.T., rozważając także możliwość wystąpienia fałszywych pomówień Ł.J. (zob. s. 14-15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), a obszerność i szczegółowość rozważań Sądu nie pozostawia wątpliwości co do podstawności uznania relacji procesowych A.T. za pełnowartościowy dowód w sprawie. Sąd odwoławczy odniósł się również do zarzutów obrazy przepisów postępowania, wskazanych w apelacji obrońcy skazanego (art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k.) oraz błędu w ustaleniach faktycznych, co znajduje potwierdzenie na s. 13-14 uzasadnienia wyroku Sądu ad quem. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając skazanego. [WB] [r.g.] IV KK 221/26 9