IV KK 212/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 6 sierpnia 2025 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
w sprawie M. G.
skazanego za czyn z art. 180a k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 sierpnia 2025r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji Prokuratora Generalnego
wniesionej na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Mikołowie
z dnia 21 maja 2024r., sygn. akt II K 71/24
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje
Rejonowemu w Mikołowie do ponownego rozpoznania.
Sądowi
Tomasz Artymiuk
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Jerzy Grubba
UZASADNIENIE
M.G. stanął pod zarzutem popełnienia czterech przestępstw z art. 180a k.k.,
polegających na tym, że:
IV KK 212/25
2
I. w dniu 03 listopada 2023r. w M. na ulicy [...] kierował samochodem
osobowym marki R. o nr rej. [...], nie stosując się do decyzji Prezydenta Miasta M. z
dnia 25 marca 2022r. nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami
mechanicznymi kategorii Am, B1, B;
II. w dniu 05 stycznia 2024r. w M. na ulicy [...] kierował samochodem
osobowym marki R. o nr rej. (..), nie stosując się do decyzji Prezydenta Miasta M. z
dnia 25 marca 2022r. nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami
mechanicznymi kategorii Am, B1, B;
III. w dniu 11 stycznia 2024r. w Ł. na ulicy [...] kierował samochodem
osobowym marki R. o nr rej. [...], nie stosując się do decyzji Prezydenta Miasta M. z
dnia 25 marca 2022 r. nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami
mechanicznymi kategorii Am, B1, B;
IV. w dniu 15 stycznia 2024r. w M. na ulicy [...] kierował samochodem
osobowym marki R. o nr rej. [...], nie stosując się do decyzji Prezydenta Miasta M. z
dnia 25 marca 2022r. nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami
mechanicznymi kategorii Am, B1, B.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 71/24,
Sąd Rejonowy w Mikołowie uznał M.G. winnym tego, że działając w krótkich
odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, dopuścił się ciągu
przestępstw opisanych w punktach I-IV, stanowiących występki z art. 180a k.k.,
przyjmując, że każdorazowo dopuścił się ich na drodze publicznej, za co, na mocy
art. 180a k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierzył skazanemu karę 6 miesięcy
pozbawienia wolności (pkt 1 sentencji orzeczenia). Ponadto Sąd, na podstawie art.
42§1a pkt 1 k.k. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, zaś na podstawie art. 43a§2 k.k. orzekł
obowiązek zapłaty na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy
Postpenitencjarnej świadczenia pieniężnego w wysokości 5.000 złotych (pkt 2 i 3
sentencji orzeczenia). Sąd wydał ponadto rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony postępowania
i uprawomocnił się z dniem 29 maja 2024r.
Obecnie kasację od powyższego orzeczenia, na niekorzyść skazanego,
wywiódł Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w całości i stawiając zarzuty:
IV KK 212/25
3
I. rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa karnego
materialnego, a mianowicie art. 43a§2 k.k., poprzez jego zastosowanie
i zobowiązanie M.G. - skazanego za występki kwalifikowane z art. 180a k.k. -
do zapłaty na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej świadczenia pieniężnego w wysokości 5.000 złotych w
sytuacji, gdy wskazany przepis, w katalogu występków, w związku ze
skazaniem za które orzeka się świadczenie pieniężne, nie przewiduje czynów
zabronionych kwalifikowanych z art. 180a k.k., w konsekwencji czego
przywołany art. 43a§2 k.k. nie mógł stanowić materialnej podstawy do
orzeczenia wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k. środka karnego, gdzie
jednocześnie, w związku z wymierzeniem skazanemu kary pozbawienia
wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, orzeczenie
świadczenia pieniężnego nie było dopuszczalne również w oparciu o inne
przepisy prawa karnego materialnego;
II. rażącego i mającego istotny wpływ na treść wydanego wyroku naruszenia
prawa procesowego, a mianowicie art. 366§1 k.p.k., polegającego na
zaniechaniu wyjaśnienia wynikających z ujawnionych na rozprawie głównej
danych Krajowego Rejestru Karnego dot. M.G., istotnych okoliczności sprawy
odnoszących się do całej faktycznej i prawnej sytuacji oskarżonego,
ukształtowanej wszystkimi wydanymi wobec niego prawomocnymi wyrokami,
w konsekwencji czego - również z rażącą obrazą prawa materialnego, tj. art.
244 k.k. oraz art. 11§2 k.k. - zachowania zarzucane oskarżonemu w punktach
II-IV aktu oskarżenia, podjęte w dniach 5, 11 oraz 15 stycznia 2024r., nie
zostały poddane należytej karnoprawnej ocenie i finalnie M.G. został uznany
za winnego popełnienia w tych dniach występków kwalifikowanych jedynie z
art. 180a k.k., podczas gdy w dniu 29 grudnia 2023r. uprawomocnił się wydany
wobec wymienionego wyrok Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 10
listopada 2023r. o sygn. akt II K 552/23, mocą którego orzeczono wobec M.G.
m.in. 3-letni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, co przy
prawidłowym postąpieniu Sądu winno skutkować w tym zakresie dokonaniem
modyfikacji opisów czynów przypisanych i przyjęciem w postawie skazania
pełnej kwalifikacji prawnej z art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.,
IV KK 212/25
4
jako czynów polegających na kierowaniu samochodem osobowym wbrew
decyzji administracyjnej o cofnięciu do tego uprawień i jednocześnie wbrew
sądowemu zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych, a następnie
zastosowaniem reakcji karnej, zakres której byłby zasadniczo odmienny od
wydanych rozstrzygnięć.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mikołowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu
wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu.
Zaskarżone orzeczenie zapadło bowiem nie tylko z rażącą obrazą prawa
materialnego w odniesieniu do rozstrzygnięcia o środku karnym, ale przede
wszystkim przepisu prawa proceduralnego, tj. art. 366§1 k.p.k., rzutującego na ocenę
prawidłowości całego wydanego wyroku. Charakter drugiego ze wskazanych
uchybień spowodował, że Sąd Najwyższy ograniczył rozpoznanie kasacji wyłącznie
do niego.
Nie ulega wątpliwości, że Sąd rozpoznający sprawę, mimo pozyskania na
dzień rozprawy w miarę aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego, która
została dopuszczona jako dowód na rozprawie w dniu 21 maja 2024r. (k. 44-45 i 49
akt głównych sprawy), nie poczynił w oparciu o nią stosownych ustaleń. Tymczasem
z informacji tej wynikało, że w dniu 10 listopada 2023r., w sprawie toczącej się w tym
samym Sądzie o sygn. akt II K 552/23, zapadł wobec M.G. wyrok skazujący za
przestępstwa z art. 244 k.k. i art. 180a k.k., na mocy którego orzeczono wobec niego
m.in. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów
mechanicznych na okres 3 lat. Orzeczenie to, wedle informacji z KRK,
uprawomocniło się w dniu 29 grudnia 2023r., a zatem jeszcze przed popełnieniem
przez oskarżonego trzech spośród czterech przestępstw stanowiących przedmiot
postępowania w sprawie II K 71/24 (opisanych wyżej w pkt II-IV).
Uwzględnienie powyższej okoliczności (po uprzednim pozyskaniu do akt
sprawy odpisu ww. orzeczenia) mogło rzutować z kolei na rozstrzygnięcia podjęte
w niniejszym postępowaniu.
IV KK 212/25
5
Jak trafnie zauważył skarżący, orzeczenie wobec M.G. w sprawie II K 552/23
zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat może
skutkować przyjęciem, że w stosunku do przestępstw popełnionych przez tego
oskarżonego w dniach 5, 11 i 15 stycznia 2024r., zrealizował on swoim zachowaniem
nie tylko ustawowe znamiona występków z art. 180a k.k., ale również art. 244 k.k. To
z kolei winno znaleźć odzwierciedlenie w opisie czynów ostatecznie przypisanych
oskarżonemu przez Sąd, jak również w ich kwalifikacji prawnej. Mając zaś na uwadze
skazanie M.G. w niniejszym postępowaniu także za występek popełniony w dniu 3
listopada 2023r. oraz uznanie przez Sąd, że czyny skazanego stanowiły ciąg
przestępstw z art. 91§1 k.k., uwzględnienie ww. okoliczności pociągnęłoby za sobą
także określone modyfikacje i konsekwencje w przestrzeni wymiaru kary i środków
karnych.
Niewątpliwie zatem uznać należało, że uchybienie Sądu polegające w istocie
na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, miało charakter rażący
i miało wpływ na treść orzeczenia. Kasację w tej przestrzeni należało tym samym
uznać za oczywiście zasadną, zaś orzeczenie Sądu Rejonowego uchylić w całości.
Zważywszy na przyczynę uchylenia zaskarżonego wyroku bezprzedmiotowe
byłoby ocenianie przez Sąd Najwyższy zasadności pierwszego z zarzutów
podniesionych w kasacji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien rozstrzygnąć ją
starannie, bacząc by wyjaśnione zostały wszelkie istotne okoliczności sprawy, zaś
zastosowana reakcja karna znajdowała oparcie w obowiązujących przepisach.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie.
Tomasz Artymiuk
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Jerzy Grubba
[WB]
[r.g.]
