III KS 60/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 stycznia 2026 r.
SSN Małgorzata Bednarek
w sprawie K.D.
oskarżonego o czyny z art. 286 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 28 stycznia 2026 r.,
skargi obrońcy oskarżonego
na wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu
z 9 września 2025 r., sygn. akt II Ka 174/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Przemyślu
z 16 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 966/23 i przekazującego sprawę Sądowi
Rejonowemu do ponownego rozpoznania,
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. oddalić skargę;
2. kosztami sądowymi postępowania
oskarżonego.
skargowego
obciążyć
III KS 60/25
2
K.D. wyrokiem Sądu Rejonowego w Przemyślu z 16 stycznia 2025 r., sygn. II
K 966/23 został uniewinniony od popełnienia 13 zarzucanych mu czynów z art. 286
§ 1 k.k.
Od powyższego wyroku apelację wywiódł prokurator i pełnomocnik oskarżyciela
posiłkowego.
Prokurator powyższemu orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych
przyjętych za jego podstawę, polegający na wyrażeniu poglądu, iż dowody
ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności wskazują, iż
oskarżony K.D. nie popełnił zarzucanych mu przestępstw z art. 286 § 1 k.k.,
jakkolwiek dowody te i okoliczności ocenione we wzajemnym ze sobą powiązaniu
prowadzą nieodparcie do przeciwnego wniosku.
Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Przemyślu do ponownego
rozpoznania.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wyrokowi Sądu Rejonowego
w Przemyślu zarzucił natomiast:
1.
o
brazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, tj. przepisów art.
7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., polegającą na przekroczeniu granic swobodnej
oceny dowodów i nieuwzględnieniu okoliczności, które przemawiały na niekorzyść
oskarżonego.
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i
mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że istnienie obiektywnych
okoliczności takich jak epidemia COVID-19, wojna na Ukrainie i przerwanie
ciągów dostaw doprowadziło do wyeliminowania możliwości przypisania
oskarżonemu działania umyślnego z zamiarem bezpośrednim kierunkowym
oraz wyeliminowało możliwość przypisania oskarżonemu skutku w postaci
doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem
pokrzywdzonego P.M., co skutkowało jego uniewinnieniem od popełnienia
zarzuconego mu w pkt. V aktu oskarżenia czynu, podczas gdy prawidłowa
analiza zgromadzonego w sprawie całokształtu materiału dowodowego w
tym w szczególności ustalenie, że oskarżony w chwili zawierania umowy z
III KS 60/25
3
P.M. miał świadomość istniejących obiektywnych przeszkód w realizacji
umowy zgodnie z jej treścią, co wynika m.in. z treści jego wyjaśnień
prowadzi do wniosków odmiennych.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku
w pkt. V poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu
aktem oskarżenia czynu opisanego w pkt. V i wymierzenie mu kary według uznania
sądu orzekającego oraz orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia
szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowego P.M. w kwocie 29.783,53 zł.
Wyrokiem z 9 września 2025 r., sygn. II Ka 174/25, Sąd Okręgowy w
Przemyślu uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Przemyślu.
Na powyższy wyrok skargę złożył obrońca oskarżonego, w której
zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu art. 439 pkt 1 i 2 k.p.k.
poprzez brak wyłączenia od rozpoznania w niniejszej sprawie w II instancji SSO
X.Y. powołanej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa,
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw w
wyniku uchwały nr […]/2024 z […] 2024 r., przez co doszło do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
wyrażającą się wpływem władzy wykonawczej na procedurę nominacji SSO X.Y.,
co spowodowało, że sąd był nienależycie obsadzony i co zaburzało bezstronność
sędziego odczuwającego presję sprawujących władzę co do wyniku sprawy, a
mianowicie zakończenia postępowania sądowego ustaleniem sprawcy i jego
skazaniem, a przez to uwolnieniem „władzy” od niezręcznego zarzutu opinii
społecznej – wyborców – uniewinnieniem oskarżonego od szeregu zarzutów
oszustw, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Podnosząc powyższy zarzut autor skargi wniósł o wyznaczenie rozprawy i w
wyniku rozpoznania skargi uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie
III KS 60/25
4
sprawy Sądowi Okręgowemu w Przemyślu jako sądowi odwoławczemu do
ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Wniesiona skarga jest bezzasadna i tym samym koniecznym było jej oddalenie.
Zgodnie z art. 539a § 1 k.p.k. skargę jako nadzwyczajny środek zaskarżenia
można wnieść na wyrok sądu odwoławczego, gdy wydanie na etapie postępowania
apelacyjnego orzeczenie o charakterze kasatoryjnym narusza treść art. 437 k.p.k.
lub też gdy przy wydaniu tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna
odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 437 § 2 zd.
2 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że sąd odwoławczy może uchylić
wyrok sądu I instancji jedynie w sytuacji gdy wykaże, iż dotychczasowe
rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z wad określonych w art. 439 § 1 k.p.k. lub na
przeszkodzie dokonania korekty orzeczenia pierwszoinstancyjnego stoi dyrektywa
wynikająca z treści art. 454 k.p.k., co wymaga dokonania analizy istniejącego
materiału i wykazania wad w rozumowaniu sądu meriti albo zachodzi konieczność
przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości. W każdej z tych sytuacji,
sąd odwoławczy jest zobowiązany do wskazania, która z okoliczności
wymienionych w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. stanowiła in concreto podstawę uchylenia
wyroku sądu I instancji oraz przedstawić argumenty, które doprowadziły go do
takiego wniosku (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 6 lutego 2019 r., IV KS 3/19).
Biorąc pod uwagę treść zarzutu wskazać należy, że przepis art. 439 § 1 k.p.k.
ma charakter wyjątkowy, z uwagi na fakt, że zaistnienie jednej z taksatywnie
wymienionych w nim przyczyn obliguje sąd do orzekania poza granicami
III KS 60/25
5
zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz niezależnie od wpływu uchybienia na
treść wyroku. Niewątpliwie każde z uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k.
narusza prawo do rzetelnego procesu. W niniejszej sprawie natomiast skarżący
uchybienia rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
upatruje w udziale w rozpoznaniu sprawy przez sad II instancji sędziego
powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).
Odnosząc się do tego rodzaju zarzutu kasacyjnego i towarzyszącej mu
argumentacji, stwierdzić trzeba, że zaskarżony wyrok nie został wydany z obrazą
przepisów skutkującą zaistnieniem sytuacji, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 lub
2 k.p.k. Skarżący, odwołując się w tym zakresie do uchwały składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23
stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I-4110-1/20, nie wykazał istnienia podstawy do
twierdzenia, że sąd, w którego składzie brała udział sędzia X.Y., był nienależycie
obsadzony. Biorąc nawet pod uwagę treść przywołanej przez skarżącego uchwały
wskazać należy, że sam tylko fakt powołania na urząd sędziego w sądzie
powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w
kwestionowanym przez skarżącego trybie nie powoduje, że sąd utworzony z
udziałem sędziego powołanego w takim trybie jest nienależycie obsadzony w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Staje się nim wówczas, gdy wadliwość procesu
powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zarzut
postawiony w skardze nie mógł zatem okazać się skuteczny, gdyż skarżący nie
wskazał na istnienie jakiejkolwiek okoliczności uzasadniających wątpliwości, że
proces powołania wymienionej wyżej sędzi prowadził in concreto do naruszenia
konstytucyjnego i konwencyjnego standardu niezawisłości i bezstronności sądu.
Nie jest nim bowiem sam fakt udziału we wskazanej procedurze awansowej
sędziego X.Y., jak i fakt jednoznacznej oceny materiału dowodowego – jaki został
zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego.
III KS 60/25
6
Wobec przewijającej się w uzasadnieniu skargi argumentacji o nazbyt
stanowczym stanowisku sądu odwoławczego co do oceny materiału dowodowego,
a który prowadzić ma do spełnienia określonych oczekiwań władzy wykonawczej
wynikających - jak to ujął skarżący - z „żądzy krwi” wskazać należy, że zgodnie ze
stanowiskiem zawartym w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20
września 2018 r., I KZP 10/18, które Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela
„możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego, umarzającego albo warunkowo
umarzającego postępowanie karne i przekazania sprawy do ponownego
rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k. (art. 437 § 2
zd. drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia
stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych
w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu postępowania dowodowego,
dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu prawidłowych ustaleń
faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego
czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. Sama tylko
możliwość wydania takiego wyroku w ponownym postępowaniu przed sądem
pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peius
określonej w art. 454 § 1 k.p.k..". Oznacza to, że sąd odwoławczy zobligowany jest
albo uzupełnić postępowanie dowodowe, by upewnić się, że rozstrzygnięcie
uniewinniające jest niezasadne, lub wyraźnie uargumentować, iż na podstawie
zgromadzonego w sposób prawidłowy materiału dowodowego nie ma możliwości
wydania wyroku uniewinniającego (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 8
stycznia 2025 r. V KS 27/24). W niniejszej natomiast sprawie sąd odwoławczy
precyzyjnie uzasadnił, dlaczego podzielił zarzuty apelacji dotyczące błędów w
czynieniu ustaleń faktycznych i wyciągnął z tego odmienną od sądu I instancji
ocenę zgromadzonych dowodów i z tego powodu trudno czynić mu zarzut braku
bezstronności czy też niezawisłości – skoro ocena materiału dowodowego jest
niezbędna z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa procesowego, jak i
wynikających z nich jednolitej praktyki orzeczniczej – co do zakresu stosowania
przepisu art. 454 § 1 k.p.k., na który to przepis powołuje się w swoim
rozstrzygnięciu sąd odwoławczy. W sprawie niniejszej Sąd Okręgowy jasno
wywiódł, że jego zdaniem argumentacja sądu I instancji prowadząca do
III KS 60/25
7
uniewinnienia oskarżonego nie może się ostać. Nie miał zatem innej możliwości jak
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarga nie
zawiera żadnych argumentów, które mogłyby podważyć tego rodzaju decyzję sądu
odwoławczego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części
dyspozytywnej.
[WB]
[a.ł]
