III KS 49/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 6 października 2025 r.
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie M. L.
oskarżonej z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 6 października 2025 r.
skargi obrońcy oskarżonej
od wyroku Sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w Koszalinie
z 29 lipca 2025 r., sygn. akt V Ka 310/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Białogardzie
z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 201/23, i przekazującego sprawę
do ponownego rozpoznania,
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić skargę;
2. obciążyć oskarżoną kosztami sądowymi postępowania
skargowego.
UZASADNIENIE
M. L. została oskarżona o to, że
„w okresie od 18 stycznia 2017 r. do 25 czerwca 2019 r. w B., działając
w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc
pracownikiem firmy T. w B. przywłaszczyła pieniądze stanowiące własność tego
podmiotu, w ten sposób, że zajmując się produkcją nawiązywała kontakty z
III KS 49/25
2
klientami firmy T. i oferowała do sprzedaży produkty oraz podawała do przelewów
tytułem zapłaty za sprzedany towar, osobisty rachunek bankowy o numerze: […],
prowadzony przez bank w wyniku czego otrzymała przelewy: (…)
o łącznej wartości 86.959,41 złotych, czym działała na szkodę M. W.
i G. W.
tj. o czyn z art. 284 § 1 kk w zw. z art. 12 kk.”
Sąd Rejonowy w Białogardzie wyrokiem z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt
II K 201/23, oskarżoną M. L. uniewinnił od popełnienia zarzucanego jej czynu z art.
284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Apelację od tego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Białogardzie,
zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego M. L.. Zarzucił on „błąd w
ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na treść
orzeczenia polegający na uznaniu, że postępowanie nie wykazało, iż towar, który
zbywała oskarżona należał do spółki T. zarządzanej przez M. i G. W. jedynych
udziałowców spółki podczas, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego
wynika wprost, iż oskarżona zawierała szereg transakcji z klientami spółki, którego
przedmiotem był towar produkowany przez spółkę wskazując jako rachunek
firmowy do wpłat własne konto, co wynika wprost z materiału dowodowego,
zabezpieczonych bilingów, korespondencji e-mail prowadzonej z kontrahentami,
opinii biegłej z zakresu księgowości”
i wniósł o „uchylenie wskazanego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji
do ponownego rozpoznania.”
Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z 29 lipca 2025 r., sygn. akt
V Ka 310/25, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białogardzie.
Skargę od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonej, zaskarżając go w całości.
Zarzucił on:
„1. Naruszenie art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. - przez
uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania w sytuacji, w której sąd odwoławczy ograniczył się jedynie do uznania
„błędu w ustaleniach faktycznych” (art. 438 pkt 3 k.p.k.), nie wskazując, że - po
III KS 49/25
3
usunięciu uchybień - zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego, a
jedynie taka możliwość; co nie spełnia przesłanki <> z art. 454 §
1 k.p.k. jako samodzielnej podstawy kasatoryjnej w rozumieniu art. 437 § 2 zd. 2
k.p.k.
2. Naruszenie art. 437 § 2 zd. 2 in fine k.p.k. - przez orzeczenie
kasatoryjne mimo niewykazania konieczności przeprowadzenia przewodu
sądowego w całości co nie wynika z treści uzasadnienia wyroku sądu
odwoławczego.
3. Naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. (w zw. z art. 539a § 3 k.p.k.) - przez
brak jednoznacznego wskazania, która z zamkniętego katalogu przesłanek
kasatoryjnych (art. 439 § 1; art. 454 § 1; konieczność przeprowadzenia przewodu w
całości) stanowiła podstawę uchylenia”
i wniósł o:
„1. uchylenie zaskarżonego wyroku;
2. przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Koszalinie do
ponownego rozpoznania;
3. zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania skargowego
według norm przepisanych.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach
wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne
przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy, przeprowadzając
kontrolę skargową, ogranicza się do badania, czy w sprawie, na etapie
postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji, zachodzi bezwzględna
przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 k.p.k.) albo czy sąd odwoławczy zasadnie
uznał, że ma miejsce wypadek wskazany w art. 454 k.p.k. albo konieczne jest
przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
Analiza sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do stwierdzenia, że Sąd
Okręgowy w Koszalinie wywiązał się z obowiązków ciążących na nim w świetle
art. 437 § 2 k.p.k. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonej,
uniewinnionej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, Sąd ten uznał zarzut
III KS 49/25
4
zwykłego środka odwoławczego za zasadny i, powołując się na art. 454 § 1 k.p.k.
(punkt 3.1. i 4.1. uzasadnienia), wydał wyrok kasatoryjny. Zdaniem Sądu
odwoławczego, dysponującego kompletnym (podkreślenie SN) materiałem
dowodowym, rysowała się realna perspektywa wydania wyroku skazującego, który
jednak nie mógł zapaść przed tym Sądem z uwagi na regułę ne peius. Bezsporne
jest, że Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie był uprawniony do badania
merytorycznej oceny słuszności stanowiska Sądu odwoławczego w przedmiocie
odpowiedzialności karnej oskarżonej. Sąd Okręgowy, uchylając wyrok Sądu
pierwszej instancji i przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania, wyraził
stanowisko, że prawdopodobieństwo skazania oskarżonej jest wysokie, co nie było
równoznaczne z nakazaniem zastosowania się przez Sąd Rejonowy do tego
poglądu. Trzeba podkreślić, że sytuacja procesowa oskarżonej w dalszym ciągu nie
jest rozstrzygnięta, ponieważ organ ad quem nie może ograniczać zasady
swobodnej oceny dowodów przez organ meriti, zwłaszcza poprzez wskazówki co
do oceny określonych środków dowodowych, jak i całokształtu materiału
dowodowego. W dalszym ciągu Sąd a quo procedował będzie w granicach
wskazanych w art. 7 k.p.k., a zatem będzie realizował zasadę swobodnego uznania
sędziowskiego i wyrokowania.
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
