III KO 84/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
Dnia 30 lipca 2025 r.
SSN Wiesław Kozielewicz w związku z pismem skazanego H.B. z
dnia 19 maja 2025r., dotyczącym wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11
kwietnia 2024 r., sygn. II AKa 63/24, nie stwierdzam podstaw do
wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie
wskazanego wyżej postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn.
akt III KK 169/23, H.B. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 156 §
1 pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. Wyrok ten, na skutek apelacji, został
zmieniony w zakresie kary wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11
kwietnia 2024 r., sygn. akt II AKa 63/24.
Skazany H.B., w piśmie z dnia 19 maja 2025 r., domaga się wznowienia z
urzędu, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. i art. 542 § 1 k.p.k., postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2024
r., sygn. II AKa 63/24, albowiem w sprawie doszło do nienależytej obsady: Sądu
Apelacyjnego w Szczecinie, gdyż w jego składzie był sędzia X. Y., jaki i Sądu
Okręgowego w Szczecinie – w składzie z sędzią X.1 Y.1 – oboje powołani,
odpowiednio, na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie oraz urząd
III KO 84/25
2
sędziego Sądu Okręgowego w Szczecinie, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Brak jest podstaw do wznowienie postępowania z urzędu.
Wskazać należy, że w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej
oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020
r., BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz.7, w odniesieniu do sędziów sądów
powszechnych przyjęto, że cyt. „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k. (...) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba
powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w
konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej
Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – dalej powoływana
jako EKPCz". W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono, że następcza kontrola
spełnienia standardu bezstronności i niezawisłości sądu dokonywana jest w
konkretnym postępowaniu i ma charakter kontroli sądu, nie zaś poszczególnego
sędziego, jej przeprowadzenie nie rzutuje na możliwość udziału danego sędziego w
składzie sądu przeprowadzającym inne postępowanie oraz nie może wiązać innego
składu sądu. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt
I KZP 13/21, LEX nr 3322328, stwierdzono, cyt. „nie jest wykluczone, że mimo
powstania zasadniczych wątpliwości co do tego, czy dochowany zostaje standard
niezawisłości i bezstronności danego sędziego uczestniczącego w składzie sądu ze
względu na objęcie przez niego urzędu w postępowaniu konkursowym
przeprowadzonym w sposób ustalony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, w konkretnych okolicznościach
wątpliwości te nie zostaną potwierdzone, co będzie równoznaczne z koniecznością
przyjęcia, że skład sądu z jego udziałem spełnia minimalne wymagania dla
zachowania niezawisłości i bezstronności.” W realiach niniejszej sprawy, ani
III KO 84/25
3
skazany H.B., ani jego obrońca, w toku postępowania odwoławczego nie
kwestionowali prawidłowości składu orzekającego Sądu Apelacyjnego w
Szczecinie, nie sygnalizowali wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości
wyznaczonego do składu SSA X. Y., jak i nie podnosili takich zarzutów co do SSO
X.1 Y.1 orzekającej w sprawie H.B. w Sądzie Okręgowym w Szczecinie, ani nie
podejmowali inicjatywy mającej na celu wyłączenie ich od udziału w tym
postępowaniu. Taka postawa strony postępowania, stanowi istotną okoliczność,
wskazującą na to, że nawet w przypadku akceptacji poglądu o wadliwości w
procedurze nominacyjnej tych Sędziów, ich udział w składzie orzekającym nie
narusza standardów prawa do sądu w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPCz. Także
należy podkreślić, że w niniejszej sprawie została złożona kasacja od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II AKa 63/24.
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2024 r.,
sygn. akt III K 169/23. Sąd Najwyższy kasację tę rozpoznał i orzekając w składzie
jednoosobowym (SSN Włodzimierz Wróbel) postanowieniem z dnia 20 listopada
2024 r., sygn. akt III KK 434/24, kasację tę oddalił jako oczywiście bezzasadną.
Zaistnienie uchybienia nienależytej obsady sądu, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k., jest zawsze, a to w myśl art. 536 k.p.k., badane z urzędu przez Sąd
Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym. Innymi słowy Sąd Najwyższy zbadał już
kwestię ewentualnego zaistnienia w tej sprawie bezwzględnego powodu
odwoławczego, w tym też uchybienia nienależytej obsady sądu, i uznał, że tego
rodzaju uchybienie nie miało miejsca w realiach niniejszej sprawy, gdyż kasację
obrońcy skazanego H.B. oddalił jako oczywiście bezzasadną.
W uchwale składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005
r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd , że w postępowaniu o
wznowienie postępowania, ujętym w art. 542 § 3 k.p.k., istnieje zawsze możliwość
wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja
przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem
(sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie potwierdzenia
zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z urzędu
postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia skutkującego
III KO 84/25
4
obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie wymaga
wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana usterka nie występuje.
W realiach niniejszej sprawy można byłoby zatem poprzestać jedynie na
pisemnym poinformowaniu skazanego H.B., o braku podstaw do wszczęcia
postępowania wznowieniowego z urzędu, jednakże za celowe uznano decyzję o
braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu
podjąć w formie niezaskarżalnego zarządzenia.
[WB]
[r.g.]
